Uczniowie stawiają czoła trudnym problemom w ramach projektu 2WAYS
W ramach finansowanego ze środków unijnych projektu 2WAYS (Dwa kanały informowania o europejskich badaniach naukowych w dziedzinie nauk przyrodniczych poprzez festiwale nauki i centra/muzea naukowe - badanie wpływu Uczniowskich Parlamentów Naukowych) młodzi ludzie z całej Europy mierzą się z niektórymi z najtrudniejszych dylematów etycznych nauk przyrodniczych. Projekt 2WAYS otrzymał niemal 1 mln EUR z budżetu tematu "Nauka w społeczeństwie" Siódmego Programu Ramowego (7PR). W ciągu ostatnich dwóch lat zespół 2WAYS zorganizował 29 "Uczniowskich Parlamentów Naukowych" w 29 miastach w 17 krajach. Każde z posiedzeń trwało 2 dni i zgromadziło od 50 do 100 uczniów w wieku 17 - 19 lat. Na jakiej zasadzie odbywały się te wydarzenia? "Każdy z Uczniowskich Parlamentów Naukowych składał się z czterech komisji" - wyjaśnia koordynator projektu, Peter Rebernik z Europejskiego Stowarzyszenia Spotkań z Nauką (EUSCEA) w Austrii. "Komisje funkcjonowały tak jak w normalnym parlamencie - zapraszały ekspertów, dyskutowały nad swoimi zagadnieniami i głosowały nad uchwałami. Uchwały były następnie prezentowane na sesji plenarnej, w czasie której nadawano im ostateczny kształt." Na początku grudnia delegaci z krajowych posiedzeń parlamentów naukowych, zgromadzili się w Parlamencie Europejskim w Brukseli, Belgia, na pierwszym posiedzeniu Uczniowskiego, Europejskiego Parlamentu Naukowego. W jego trakcie przyjęte uchwały zostały przekazane Silvanie Koch-Mehrin, Wiceprzewodniczącej Parlamentu Europejskiego i niemieckiej europarlamentarzystce (PPE), która bierze również udział w pracach Zespołu ds. Oceny Rozwiązań Naukowych i Technologicznych (STOA) przy Parlamencie Europejskim. Uchwały podsumowują poglądy młodych ludzi na cztery istotne zagadnienia w dziedzinie nauk przyrodniczych: wykorzystywanie embrionalnych komórek macierzystych, wykorzystywanie wyników testów genetycznych, konsekwencje odkrycia genu agresywności oraz zagrożenia i możliwości, jakie wiążą się z analizą DNA. Jeżeli chodzi o komórki macierzyste, to większość parlamentów opowiedziała się za wykorzystywaniem komórek macierzystych pochodzących z zapłodnień in vitro (IVF), aczkolwiek z pewnymi ograniczeniami. Młodzi ludzie chcą również poszerzenia badań nad dojrzałymi komórkami macierzystymi, aby zastąpić embrionalne komórki macierzyste i wyeliminować konieczność niszczenia embrionów. Dyskusje, które zmuszały uczniów do debatowania nad tym, kiedy zaczyna się życie człowieka były często ożywione. "Wywiązała się ciekawa dyskusja w Parlamencie Europejskim, kiedy przedstawiciel jednej z komisji stwierdził, że 'te 50 początkowych komórek, to tak naprawdę nie jest ludzkie życie, można z nimi zrobić wszystko'" - przypomina sobie dr Rebernik. "Wówczas ktoś inny wstał i powiedział: 'Zaraz, to jest już ludzkie życie i nic z nim nie można robić'." Obecnie istnieją testy genetyczne umożliwiające ustalenie indywidualnego zagrożenia zapadnięciem na ponad 500 chorób. Większość młodych ludzi przyznaje, że te testy mogą ostatecznie okazać się przydatne w ramach wysiłków podejmowanych na rzecz profilaktyki i leczenia chorób, niemniej wyrażają swoje obawy, że w razie braku całkowitej poufności wyników mogą być one nadużywane przez towarzystwa ubezpieczeniowe i pracodawców. Uchwały wyrażają również obawy dotyczące skutków psychologicznych uświadomienia komuś, że potencjalnie jest bardziej zagrożony śmiertelną chorobą. Dyskusje nad tak zwanym "genem agresywności", który obniża indywidualny próg przemocy, również były interesujące. W większości uchwał uznano, że indywidualna osobowość to połączenie genów i środowiska. Wielu dyskutantów zauważyło, że nosiciele tego genu mogliby spotkać się z dyskryminacją. Inni obawiają się, że gen może być wykorzystywany jako wymówka przez przestępców dążących do uzyskania niższego wyroku. Z kolei jeszcze inna grupa sugeruje, że byłby on używany nie po to, aby zmniejszyć wymiar kary, tylko do dostosowania działań resocjalizacyjnych. Badania nad wpływem parlamentarnych spotkań pokazały, że młodzi ludzie wiele nauczyli się ze swoich doświadczeń i poczuli się bardziej ośmieleni do stawiania pytań i udziału w dyskusjach. Projekt 2WAYS dobiega obecnie końca. Niemniej wiele z zaangażowanych miast planuje dalsze, samodzielne organizowanie parlamentów naukowych. Co więcej dr Rebernik informuje, iż ma nadzieję, że Uczniowski, Europejski Parlament Naukowy będzie się zbierać w Parlamencie Europejskim co dwa lata. "Wygląda na to, że da się to zrobić" - powiedział CORDIS News.
Kraje
Austria, Belgia