Skip to main content

Article Category

Article available in the folowing languages:

Nowe modele oferujące wszechstronne, realistyczne strategie dekarbonizacji gospodarki do 2050 roku

Osiągnięcie celów porozumienia paryskiego samo w sobie jest wystarczająco trudne, więc konieczność wybrania właściwej strategii spośród niezliczonych sposobów realizacji tego zadania stanowi dodatkowe obciążenie. A przed właśnie takim wyborem stoją decydenci w całej Europie. Projekt INNOPATHS powstał po to, by pomóc im w dokonaniu wyboru możliwie jak najlepszej technologii do zastosowania w przyszłych systemach energetycznych.

Zmiana klimatu i środowisko

Od ponad trzech lat zespół projektu INNOPATHS (Innovation pathways, strategies and policies for the Low-Carbon Transition in Europe) zajmuje się modelowaniem strategii dekarbonizacji systemu energetycznego, a także prognozowaniem skutków gospodarczych wynikających z realizacji poszczególnych scenariuszy. W ten sposób projekt dostarcza decydentom bezcennych dla nich informacji. Chociaż decydenci dokładnie wiedzą, jakie działania należy podjąć, aby osiągnąć zerową emisję gazów cieplarnianych do 2050 roku, w rzeczywistości skala tego wyzwania po prostu może ich przytłoczyć lub wywołać u nich obawy przed potencjalnym politycznym sprzeciwem wobec zastosowanych przez nich środków wykraczających poza akceptowalne przez wyborców granice. „Oczywiście nikt nie może być pewien skutków, jakie przyniesie transformacja w kierunku bezemisyjnego systemu energetycznego. Mamy do czynienia ze złożonymi powiązaniami między zmianami dokonywanymi w systemie energetycznym i tymi zachodzącymi w gospodarce, i wiemy, że złożone systemy często reagują na wszelkie interwencje w nieoczekiwany i czasem sprzeczny z intuicyjną wiedzą sposób”, mówi Paul Ekins, dyrektor Instytutu ds. Zrównoważonych Zasobów na University College London oraz koordynator projektu INNOPATHS. „Jednak dzięki modelowaniu możliwe jest uzyskanie cennej wiedzy na temat możliwych reakcji systemu. Dokładnie takie podejście do poszerzania wiedzy zastosowaliśmy w naszym projekcie”. Ekins i jego zespół skupili się na kilku aspektach procesu obniżania emisyjności. W odniesieniu do systemu energetycznego uczeni przeprowadzili kompleksową analizę i ocenę dostępnych technologii, a także modyfikacji, jakie przejdą w przyszłości, oraz zakresu dostosowań, jakich będą one wymagać w celu wykorzystania ich w naszym obecnym systemie energetycznym. Następnie dokonali analizy wpływu na poszczególne gałęzie gospodarki – sektor energetyczny, przemysłowy, transportowy, budowlany i rolniczy – a także określili rolę, jaką sektor finansowy odegra w osiąganiu celu dekarbonizacji gospodarki. Wreszcie zbadali również wpływ tego procesu na rynki pracy. „Teraz staramy się zebrać wszystkie te informacje, aby stworzyć globalny model gospodarczy. Będzie on uwzględniał każdy europejski kraj z osobna, tak abyśmy mieli obraz Europy z punktu widzenia poszczególnych krajów, aczkolwiek w ramach spójnego modelu globalnego”, wyjaśnia Ekins.

Na drodze ku dekarbonizacji gospodarki

Oprócz szczegółowej analizy działań mających na celu obniżenie emisyjności oraz ich konsekwencji zespół projektu przedstawił też szczegóły różnych strategii i scenariuszy, wdrożenie których pomoże osiągnąć cele dotyczące gospodarki bezemisyjnej do 2050 roku. Zespół opracował łącznie cztery scenariusze. Pierwszy z nich nosi tytuł „Nowi gracze i nowe systemy”. Zakłada on szeroką elektryfikację przy dużym udziale nowych wytwórców energii i prosumentów. Drugi scenariusz, zatytułowany „Odnowienie »dostawców zasiedziałych«”, koncentruje się na technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz na sektorze energii jądrowej, rozwijających się dzięki nowemu impulsowi politycznemu. „Nośniki energii końcowej zasadniczo się nie zmieniają, ale zmiany zachodzą po stronie dostawców: ciała stałe, płyny i gazy są dostarczane z systemów bioenergii i typu power-to-X. Ponadto zakłada on szerokie stosowanie systemu BECCS (połączenie bioenergii i technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla) oraz dodanie wodoru do sieci gazowych umożliwiających łatwe przełączanie między różnymi opcjami”, dodaje Ekins. Z kolei trzeci scenariusz – „Wydajność i wystarczalność” – skupia się na bardzo wysokiej efektywności energetycznej budynków (wysokiej jakości modernizacja i pompy ciepła) i sektora transportu (elektryfikacja), a także na zmianach zapotrzebowania w sektorze przemysłu. Ostatni, czwarty scenariusz dotyczy „Europy wielu prędkości”. Przedstawia on zróżnicowaną skalę ambicji i różne rodzaje środków w różnych regionach UE, a także analizuje rozmaite strategie łagodzenia zmiany klimatu przyjmowane w poszczególnych krajach. Jak podkreśla Ekins, każdemu scenariuszowi towarzyszy dopasowany, spójny opis jego wymiaru społecznego. „Im bardziej zagłębiam się w tę problematykę, tym większego nabieram przekonania, że pełna dekarbonizacja europejskiej gospodarki jest nie tylko możliwa, ale może też zwiększyć zamożność społeczeństwa, które będzie się cieszyło lepszym zdrowiem i lepszymi warunkami życia niż obecnie. Ale osiągnięcie tego celu będzie wymagało podjęcia działań politycznych i akceptacji społecznej na niespotykaną dotąd skalę, co według mnie nie jest jeszcze możliwe”, dodaje uczony. Pod koniec listopada 2020 roku uczestnicy projektu planują przedstawić pełny model uwzględniający wszystkie szczegóły, dzięki czemu po raz pierwszy w historii decydenci i pozostałe zainteresowane strony uzyskają dostęp do tak dużej ilości informacji. Aby pomóc im skorzystać z tych możliwości, obecnie zespół opracowuje nowe narzędzia, takie jak: i) matryca technologii z uwzględnieniem obecnych i przyszłych szacowanych kosztów i niepewności dotyczącej technologii, ii) ramy oceny polityki dla lepszego zrozumienia procesu kształtowania polityki w odniesieniu do strategii niskoemisyjnych oraz iii) interaktywny symulator procesu dekarbonizacji gospodarki umożliwiający użytkownikom opracowywanie ich własnych scenariuszy dekarbonizacji gospodarek wszystkich państw członkowskich do 2050 roku, a nawet do 2070 roku. Mamy nadzieję, że przekazane przez nas zasoby wzmocnią wiarę w to, że stworzenie do 2050 roku społeczeństwa bezemisyjnego, które będzie potrafiło czerpać korzyści z tej transformacji, jest naprawdę możliwe.

Słowa kluczowe

INNOPATHS, obniżenie emisyjności, dekarbonizacja, porozumienie paryskie, strategie, system energetyczny, łagodzenie

Znajdź inne artykuły w tej samej dziedzinie zastosowania