Skip to main content

Transformation of neighbourhoods in a child-friendly way to increase the quality of life for all citizens.

Article Category

Article available in the folowing languages:

Transformacja osiedli w przestrzeń publiczną przyjazną dla dzieci

W europejskiej przestrzeni publicznej dominują rozwiązania, które wyraźnie promują pojazdy silnikowe. Chce to zmienić grupa naukowców nastawionych na tworzenie przyjaznych, zrównoważonych i bezpiecznych miast, w których najważniejszą rolę będzie odgrywał człowiek, a nie samochód.

Społeczeństwo

Według naukowców realizujących finansowany przez UE projekt Metamorphosis dobrze zaprojektowane i zrównoważone osiedle to takie, w którym dzieci mogą bawić się przed blokiem czy domem. Celem projektu jest zatem transformacja osiedli w całej Europie z dzielnic promujących kierowców w miejsca przyjazne dla dzieci i oferujące wysoki komfort życia mieszkańcom w każdym wieku. „Jeśli postawisz basen z piłeczkami na parkingu przy bloku, prawdopodobnie odwiedzi cię policja”, mówi Karl Reiter, badacz z instytutu Austrian Mobility Research i koordynator projektu Metamorphosis. „Ale jeśli wstawisz go do bagażnika swojego zaparkowanego samochodu, nie złamiesz prawa, ponieważ mimo tego, że twój samochód dalej stoi w przestrzeni publicznej, to właśnie osoby zmotoryzowane mają ten przywilej, że mogą z niej korzystać”. W tym kontekście priorytetem projektu Metamorphosis jest rozwiązanie problemu nierówności w korzystaniu ze zdominowanej przez samochody przestrzeni publicznej. „Naszym celem jest stworzenie przestrzeni dla ludzi, zwłaszcza dzieci, a nie dla maszyn”, dodaje Reiter.

Przestrzeń publiczna zaprojektowana na nowo

Zespół projektu Metamorphosis postanowił zakwestionować taki stan rzeczy i zająć się powiązaną z nim dyskryminacją. „Jeśli chodzi o korzystanie z przestrzeni publicznej, kierowcy są traktowani preferencyjnie tylko dlatego, że posiadają samochód”, tłumaczy Reiter. „Ten nierówny podział – czyli inaczej dyskryminacja – jest tak szeroko akceptowany, że stał się częścią kodeksów drogowych w większości krajów UE”. Zespół projektu przeprowadził szereg inicjatyw promujących korzyści z równego dostępu do przestrzeni publicznej, z których jedna polegała na utworzeniu ponad 200 tymczasowych przestrzeni bez samochodów na 65 osiedlach w całej Europie, np. w Grazu, Monachium, Merano, Zurychu, Southampton, Tilburgu i Alba Iulia. Takie inicjatywy, w których główną rolę przeważnie odgrywały dzieci w wieku szkolnym, obejmowały różne działania: od zakazu wjazdu samochodów na ulice po przekształcanie parkingów w miejsca spędzania wolnego czasu. Inicjatywy przyniosły bezpośrednie korzyści ponad 150 000 osobom, z czego 30 000 brało w nich aktywny udział. „Wielu osobom takie niby banalne inicjatywy otworzyły oczy na większy problem, a uczestnicy dostali zastrzyk motywacji do działania na rzecz wprowadzenia tych tymczasowych zmian na stałe”, mówi Reiter. Żeby w tym pomóc, zespół projektu opracował listę najlepszych praktyk dotyczących promowania ważnej roli, jaką odgrywa przestrzeń publiczna. Poza tym opublikował broszury informacyjne i zalecenia dla urbanistów, które mogą przydać się podczas projektowania ulic przyjaznych dla dzieci oraz upraszczania procedur związanych z zatwierdzaniem projektów, których celem jest tworzenie ulic bez samochodów. Wszystkie materiały są dostępne za darmo na stronie projektu.

W zgodzie z Zielonym Ładem

Zespół projektu ma teraz nowy cel: skłonić UE do podjęcia działań na rzecz zakończenia dyskryminacji w dostępie do przestrzeni publicznej, zwłaszcza w gęsto zaludnionych obszarach miejskich, wykorzystując do tego rezultaty swoich inicjatyw pilotażowych. „Kwestia sprawiedliwego korzystania z przestrzeni publicznej jest bezpośrednio związana z szybszą, bardziej zrównoważoną mobilnością, jest więc w pełni zgodna z postanowieniami Europejskiego Zielonego Ładu”, dodaje Reiter. Zespół projektu nadal współpracuje z miastami partnerskimi nad wdrażaniem działań promujących sprawiedliwe korzystanie z przestrzeni publicznej. Badacze prowadzą również rozmowy z innymi miastami, które chciałyby się dowiedzieć więcej na temat tego, jak mogą tworzyć przyjazne przestrzenie publiczne. „Mieszkańcy będą coraz częściej dopominać się o zrównoważoną przestrzeń publiczną, więc jestem pewien, że wkrótce coraz więcej miast Europy zacznie wdrażać wiele z pomysłów, jakie powstały podczas realizacji projektu Metamorphosis”, podsumowuje Reiter.

Słowa kluczowe

Metamorphosis, przestrzeń publiczna, samochody, bez samochodów, osiedle, przyjazny dla dzieci, Zielony Ład

Znajdź inne artykuły w tej samej dziedzinie zastosowania