Dlaczego nie możemy oprzeć się śmieciowemu jedzeniu?
Wszyscy wiemy, że słodkie i tłuste potrawy szkodzą zdrowiu. To rodzi pytanie, dlaczego więc tak wielu z nas nie rezygnuje z nich w supermarkecie lub restauracji? Najwyraźniej powód, dla którego pragniemy batonów czekoladowych, frytek, chipsów i innych tego typu smakołyków, niekoniecznie ma związek z siłą woli. Jest też inny winowajca.
Otóż wszystko to wina mózgu
Według naukowców z Instytutu Badań nad Metabolizmem Maxa Plancka w Niemczech i Uniwersytetu Yale w Stanach Zjednoczonych, mózg uczy się preferować pokarmy o wysokiej zawartości tłuszczu i cukru. Wyniki tych prac ukazały się w czasopiśmie „Cell Metabolism”(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Pokarmy o wysokiej zawartości tłuszczu i cukru zmieniają obwody w ośrodku nagrody w mózgu, prowadząc do kształtowania się trwałych preferencji. „Załóżmy, że obok twojego zakładu pracy otwiera się nowa piekarnia, a ty zaczynasz wpadać do niej codziennie rano na rogalika. Samo to może zmienić podstawowe obwody uczenia się zależne od dopaminy”, powiedziała stacji NBC News(odnośnik otworzy się w nowym oknie) współautorka badania, Dana Small, dyrektorka Centrum Badań nad Współczesną Dietą i Fizjologią na wydziale medycznym Uniwersytetu Yale. „Nasza tendencja do spożywania pokarmów o wysokiej zawartości tłuszczu i cukru, tak zwana dieta zachodnia, może być wrodzona lub rozwinąć się w wyniku nadwagi. Sądzimy jednak, że mózg uczy się tej preferencji”, wyjaśniła główna autorka badania Sharmili Edwin Thanarajah z Instytutu Badań nad Metabolizmem Maxa Plancka w informacji prasowej(odnośnik otworzy się w nowym oknie). W ramach badania jednej grupie ochotników serwowano małą porcję puddingu, który zawierał dużo tłuszczu i cukru raz dziennie przez 8 tygodni, oprócz ich normalnej diety. Zespół badawczy zmierzył aktywność mózgu ochotników przed i w trakcie tego okresu. Zmiany w mózgu zaobserwowano w grupie, która jadła pudding. „Nasze pomiary aktywności mózgu wykazały, że mózg zmienia się poprzez spożywanie chipsów i innych produktów”, powiedział współautor badania Marc Tittgemeyer. „Podświadomie uczy się preferować pokarmy będące formą nagrody. Z powodu zmian powstałych w mózgu nieświadomie zawsze będziemy preferować żywność zawierającą dużo tłuszczu i cukru”.
Słodkich snów
Nie spożywasz zbyt wiele tłuszczu ani cukru? Naukowcy ostrzegają, że wystarczy jeden napad objadania się, aby wywołać niepożądane zmiany w mózgu. W ramach podziękowania otrzymasz wyrzut dopaminy. Nie ma takiej nagrody za zdrowe alternatywy. W ten sposób mózg się przeprogramowuje i dlatego ciągle sięgamy po te same produkty do lodówki lub na półkę. „W mózgu powstają nowe połączenia, które nie znikają tak szybko”, stwierdza prof. dr Tittgemeyer. „W końcu cały sens nauki polega na tym, że kiedy już się czegoś nauczysz, nie zapominasz tego tak szybko”.