Wpływ badań na zrównoważoną produkcję żywności
Ze względu na to, że na całym świecie występują tysiące, a być może nawet setki tysięcy, rodzajów owoców, nie powinno dziwić, że stanowią jedno z głównych źródeł pożywienia dla ludzi. Są także bardzo ważnym mechanizmem rozprzestrzeniania nasion, który stanowi klucz do przetrwania wielu gatunków roślin i naszej możliwości wyżywienia stale rosnącej liczby ludności. Jak ewoluowały owoce i jakie mechanizmy leżą u podstaw ich powstawania? Odpowiedzi na te pytania poszukuje zespół finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu EVOfruland(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Gromadząc nowe informacje na temat mechanizmów leżących u podstaw powstawania owoców staramy się pomóc w zwiększeniu zrównoważonej produkcji żywności pochodzenia roślinnego”, mówi Barbara Baldan, badaczka z Uniwersytetu w Padwie(odnośnik otworzy się w nowym oknie), który koordynuje projekt. Projekt otrzymał wsparcie z działania „Maria Skłodowska-Curie”(odnośnik otworzy się w nowym oknie).
Wzrost dywersyfikacji owoców
Aby zrozumieć kolejne etapy ewolucji, które doprowadziły do rozmnażania roślin oraz powstawania nasion i owoców, zespół wykorzystał najnowsze techniki analiz molekularnych, genomicznych, biochemicznych, chemicznych i biofizycznych. Zastosowanie tego podejścia pozwoliło naukowcom lepiej zrozumieć pochodzenie i ewolucję owoców. Przeprowadzając porównanie na poziomie molekularnym genów odpowiedzialnych za rozwój struktur rozrodczych, a także analizę szlaków regulacyjnych, naukowcy byli w stanie wskazać mechanizmy wpływające na dywersyfikację gatunków owoców. „Nasze badania sugerują, że pewien stopień zachowania cech, który obserwujemy podczas ewolucji lub dywergencji, odpowiada za różnorodność owoców i nasion, którą widzimy dzisiaj”, wyjaśnia Baldan. Prace nad projektem zostały udokumentowane w przeszło 40 publikacjach naukowych i omówione podczas wielu konferencji badawczych.
Wpływ na hodowlę owoców
Prace realizowane w ramach projektu EVOfruland mają bezpośrednie przełożenie nie tylko na lepsze zrozumienie ewolucji owoców, ale także na ich produkcję. Przeprowadzone badania na temat ewolucyjnych mechanizmów rozwoju owoców stanowią potężne narzędzie umożliwiające zwiększanie ich produkcji w obliczu błyskawicznej zmiany klimatu na świecie. „Nasze osiągnięcia naukowe mogą utorować drogę do opracowania innowacyjnych strategii zrównoważonej uprawy tego podstawowego źródła pożywienia w trudnych warunkach środowiskowych”, dodaje Baldan.
Zwiększanie świadomości na temat owoców
Gdy badacze projektu podzielili się swoimi odkryciami, szybko zdali sobie sprawę, jak niewiele ludzie wiedzą na temat owoców. „Rośliny są podstawą naszego żywienia; mimo to ludzie, w szczególności dzieci, wiedzą bardzo niewiele o owocach i nasionach”, zauważa Baldan. Aby pomóc wypełnić tę lukę w wiedzy, w ramach projektu zespół zorganizował szereg działań zwiększających świadomość, w tym wydarzenia w Ogrodzie Botanicznym w Padwie oraz Muzeum Przyrody i Ludzkości Uniwersytetu w Padwie. Prawie 2 000 osób, w tym dzieci w wieku szkolnym, miały kontakt z interaktywnymi eksponatami, poznając różne owoce i ich zastosowania w życiu codziennym.
Partnerstwo z producentami owoców
Choć prace w ramach projektu dobiegły już końca, badacze wciąż kontynuują prace. Baldan i zespół naukowców na wczesnym etapie kariery przeszkolonych w ramach projektu nie tylko uczestniczą w innych powiązanych projektach finansowanych przez UE, ale także rozważają współpracę z producentami owoców wybiegającymi w przyszłość. „Możliwość transferu i zastosowania wiedzy zdobytej podczas projektu może przyczynić się do zrównoważonego rozwoju w zakresie zaspokajania coraz pilniejszych potrzeb podyktowanych wzrostem populacji i zmianami klimatycznymi”, podsumowuje Baldan.
