Różnorodność biologiczna jako podstawa strategii we wszystkich sektorach
Decyzje dotyczące jednego obszaru strategii mogą mieć znaczący wpływ na inne obszary. Zachęty do zwiększania produkcji energii odnawialnej mogą na przykład prowadzić do zmian w użytkowaniu gruntów, które spowodują przekształcanie lasów w grunty rolne pod uprawę roślin przetwarzanych na biopaliwa. Programy sadzenia drzew w celu wychwytywania emisji mogą szkodzić różnorodności biologicznej, jeśli opierają się na monokulturach. Aby skutecznie chronić różnorodność biologiczną, potrzebne są zatem sprawdzone strategie i połączone działania obejmujące wszystkie sektory. Zespół finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu BIONEXT(odnośnik otworzy się w nowym oknie) ma na celu dostarczenie decydentom wiedzy i narzędzi niezbędnych do skutecznego przeciwdziałania zanikowi różnorodności biologicznej.
Strategie wspierające ochronę różnorodności biologicznej
W ramach projektu badacze zebrali studia przypadków(odnośnik otworzy się w nowym oknie) z całego świata w celu wskazania transformacyjnych strategii, które wspierają ochronę różnorodności biologicznej. Obejmowały one odbudowę lasów namorzynowych w Gujanie oraz odtwarzanie torfowisk w Niderlandach. „Analiza tego zbioru stanowi źródło przykładów czynników umożliwiających realizację przełomowych zmian”, wyjaśnia Anna-Stiina Heiskanen, koordynatorka projektu BIONEXT z ramienia Fińskiego Instytutu Środowiska(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Zespół zorganizował cztery warsztaty w celu wspólnego projektowania scenariuszy na przyszłość i sprawiedliwych ścieżek transformacji. Celem było opracowanie szeroko wspieranych i możliwych do zrealizowania rozwiązań strategicznych sprzyjających pozytywnym dla środowiska zmianom. W oparciu o te działania, zespół projektu BIONEXT rozpoczął prace nad narzędziem zaprojektowanym w celu udostępnienia tych możliwości decydentom. Po zakończeniu prac aplikacja Pathways umożliwi decydentom, interesariuszom i praktykom lepsze zrozumienie potencjału transformacyjnego sugerowanych strategii, a także projektowanie i wdrażanie holistycznych i spójnych strategii i działań w różnych sektorach i społecznościach. „Zespół projektu BIONEXT opracuje alternatywne wizje i ścieżki, które mają na celu pomóc decydentom w planowaniu strategii i działań”, mówi Heiskanen. „Decydenci będą w stanie opracować dzięki nim i wdrożyć kompleksową i spójną strategię".
Koordynacja nauki i strategii
Badania prowadzone w ramach projektu wspierają prace platformy Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services(odnośnik otworzy się w nowym oknie) (IPBES). Ten niezależny organ międzyrządowy wspiera koordynację środowisk akademickich i decydentów w obszarze różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych. Członkowie konsorcjum projektu BIONEXT zgromadzili dane ze 194 recenzowanych artykułów, aby ocenić(odnośnik otworzy się w nowym oknie), w jaki sposób różnorodność biologiczna wpływa na obszary takie jak żywność, woda, energia, transport i ochrona zdrowia. Badania wykazały istotną szkodliwość działalności człowieka dla środowiska, w tym niszczenie siedlisk w celu zwiększenia produkcji żywności, fragmentację rzek z powodu budowy zapór i zbiorników wykorzystywanych do wytwarzania energii oraz intensyfikację rolnictwa wpływającą na jakość siedlisk. Analiza ta stanowiła jedno ze źródeł wykorzystanych do opracowania sprawozdania IPBES poświęconego różnorodności biologicznej na świecie(odnośnik otworzy się w nowym oknie), który trafił do rządów i zainteresowanych stron na całym świecie. „Mamy nadzieję, że nasze bieżące prace zostaną wykorzystane na potrzeby przyszłych sprawozdań IPBES”, dodaje Heiskanen.
Uwzględnienie różnorodności biologicznej we wszystkich obszarach zarządzania
Choć prace w ramach projektu dobiegną końca w sierpniu 2026 roku, konsorcjum BIONEXT będzie nadal publikować artykuły naukowe(odnośnik otworzy się w nowym oknie) i sprawozdania oparte na swoich analizach oraz budować narzędzia i bazy danych potrzebne do zapewnienia trwałości oddziaływania. W ramach projektu zespół zorganizował już trzy warsztaty, gromadzące dziesiątki interesariuszy zajmujących się różnymi dziedzinami nauki w celu planowania zmian i transformacji. Ostatnie warsztaty mają odbyć się w maju 2026 roku. „Przyczyniając się do zaspokojenia potrzeb IPBES w zakresie wiedzy i wspierając realizację celów unijnych, zespół projektu BIONEXT wspiera zdolność instytucji europejskich do połączenia różnorodności biologicznej z różnymi obszarami strategicznymi”, mówi Heiskanen.
