Budowa rozwiązań opartych na przyrodzie dla zrównoważonego rolnictwa
Wiele zrównoważonych podejść opartych na agroekologii, agroleśnictwie i rolnictwie ekologicznym może odegrać istotną rolę w przypadku popularyzacji. Każde z nich w różnym stopniu uwzględnia różnorodność biologiczną, jednocześnie stanowiąc podstawę do budowy bardziej odpornych i zrównoważonych systemów rolno-spożywczych. Rozwiązania oparte na przyrodzie mogą przyspieszyć tę transformację w kierunku zrównoważonego rolnictwa na wiele sposobów dzięki zwiększaniu różnorodności biologicznej. Rozwiązania te nie tylko pomagają w ochronie ekosystemów, ale także umożliwiają skuteczne stawianie czoła kluczowym wyzwaniom społecznym, takim jak bezpieczeństwo żywnościowe i odporność na skutki zmiany klimatu, przynosząc wiele korzyści społecznościom i środowisku. Tego rodzaju rozwiązania mogą obejmować wyżej wymienione zrównoważone podejścia do rolnictwa, o ile mają one na celu poprawę stanu różnorodności biologicznej. W najnowszym wydaniu broszury CORDIS Results Pack prezentujemy najważniejsze rezultaty finansowanych ze środków Unii Europejskiej projektów w zakresie badań naukowych i innowacji, których zespoły badają zróżnicowane mechanizmy, poszerzają wiedzę i opracowują narzędzia przyczyniające się do popularyzacji rozwiązań opartych na przyrodzie, przyczyniając się do przejścia na zrównoważony system rolno-spożywczy. Dzięki temu broszura stanowi cenne źródło informacji na temat rozwoju rozwiązań dla zrównoważonego rolnictwa, wskazując zarówno istniejące potrzeby, jak i potencjał wykorzystania siły natury w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego. Szereg projektów koncentrował się na opracowywaniu narzędzi cyfrowych w celu poprawy różnorodności biologicznej i popularyzacji agroekologii. Zespół projektu PATH2DEA opracował platformę pozwalającą rolnikom na skuteczniejsze włączanie zagadnienia różnorodności biologicznej w ich działaniach, z kolei zespół projektu D4AgEcol wykazał, że technologia może odgrywać kluczową rolę w procesie transformacji rolnictwa i popularyzacji praktyk sprzyjających różnorodności. Inne zespoły skupiły się na wpływie różnorodności biologicznej gleby, praktyk w zakresie zarządzania oraz modeli biznesowych na stan gleb oraz ich wartość społeczno-gospodarczą. Wśród nich można wymienić projekt SOILGUARD, w ramach którego powstały narzędzia pozwalające na przygotowywanie interaktywnych wizualizacji danych na temat gleb oraz porównywania parametrów z innymi obszarami Europy. Zespół projektu SoildiverAgro opracował narzędzia i wytyczne promujące wykorzystywanie zwiększonej różnorodności biologicznej gleb w praktykach rolniczych, z kolei w ramach projektu NOVASOIL powstał zestaw narzędzi wspierających gospodarkę glebą opartych na najlepszych praktykach zebranych w Europie i na całym świecie. Europejscy naukowcy podjęli także próbę zwiększenia różnorodności biologicznej dzięki mniej popularnym roślinom uprawnym, wykazując korzyści gospodarcze, społeczne i środowiskowe wynikające z ich uprawy. Zespół projektu RADIANT podkreślił znaczenie różnorodności upraw dla poprawy odporności, wydajności i parametrów środowiskowych gospodarstw rolnych. Badacze skupieni wokół projektu CROPDIVA opracowali z kolei nowatorskie techniki i podejścia umożliwiające rolnikom łączenie produkcji żywności z potrzebami środowiska. Prezentujemy także projekt SHOWCASE, w ramach którego badacze przeprowadzili szereg badań terenowych, aby lepiej zrozumieć wszystkie koszty i korzyści zróżnicowanych strategii zarządzania różnorodnością biologiczną. Kilka projektów skoncentrowało się na rozwoju mieszanych gospodarstw rolnych i agroleśnictwa, aby w ten sposób zapewnić dostępność usług ekosystemowych i zwiększyć odporność na skutki zmiany klimatu. Przykładem jest przedstawiony projekt MIXED, którego zespół wykazał, że łączenie zróżnicowanych upraw i agroleśnictwa może przyczynić się do wzrostu odporności klimatycznej i różnorodności biologicznej. Zespół projektu FOREST4EU skupił się na prezentowaniu historii sukcesów i opracowywaniu wniosków wypływających z realizowanych na mniejszą skalę projektów związanych z agroleśnictwem finansowanych ze środków lokalnych. Agroleśnictwo to podstawowe rozwiązanie oparte na przyrodzie, które pozwala na zwiększanie odporności gruntów i systemów żywnościowych. Zakłada łączenie drzew z roślinami uprawnymi i hodowlami zwierząt w celu poprawy zdrowia gleby, zwiększenia różnorodności biologicznej oraz lepszego przystosowania środowiska do zmieniającego się klimatu. W całej Europie widzimy wiele obiecujących pomysłów i koncepcji opracowywanych w ramach realizowanych na niewielką skalę projektów finansowanych przez lokalne organizacje, jednak ich wpływ często jest ograniczony do miejsc, w których są realizowane, choć jeśli inne regiony często stawiają czoła podobnym wyzwaniom i poszukują zbliżonych rozwiązań. Projekt FOREST4EU powstał, aby zmienić ten stan rzeczy. Zespół projektu REFOREST wykazał, że zastosowanie praktyk związanych z agroleśnictwem pozwala na wdrożenie zrównoważonych praktyk rolniczych bez uszczerbku dla wydajności, o ile są dostosowane do indywidualnych uwarunkowań. Ostatni z prezentowanych projektów, DIGITAF, przyczynił się do powstania cyfrowych narzędzi wspierających agroleśnictwo i zrównoważone praktyki dotyczące gospodarki gruntowej. Rezultaty projektów przedstawionych w tym wydaniu broszury skupiają się przede wszystkim na zagadnieniu różnorodności biologicznej w zrównoważonym rolnictwie. Działania innych projektów skupiających się na dziedzinie zrównoważonego rolnictwa zostały zaprezentowane na łamach broszury CORDIS Results Pack na temat agroekologii i rolnictwa ekologicznego.