Nowe technologie i skupienie na morskiej różnorodności biologicznej
Obecnie jedynie 2 % mórz w Unii Europejskiej stanowią obszary chronione, z kolei od 1970 roku średnia wielkość zbiorowisk dzikiej fauny spadła o ponad 70 %. Pomimo tych ponurych statystyk i coraz większej potrzeby ochrony, dane dotyczące różnorodności biologicznej mórz pozostają fragmentaryczne, dostęp do nich jest utrudniony, a transgraniczne zestawienia danych bywają niedostępne. W rezultacie występuje potrzeba monitorowania rybołówstwa, ochrony zagrożonych gatunków i odtwarzania siedlisk.
Łączenie niezależnych systemów obserwacji
Zespół finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu MARCO-BOLO(odnośnik otworzy się w nowym oknie) miał na celu zmianę tego stanu rzeczy poprzez połączenie istniejących możliwości w zakresie obserwacji, ulepszenie technologii i dostosowanie monitorowania różnorodności biologicznej do europejskich i światowych standardów. Zespół koncentrował się na poprawie dostępu do danych dotyczących różnorodności biologicznej, opracowaniu nowych technologii monitorowania i generowaniu modeli predykcyjnych. „Naszym celem był rozwój europejskiej bazy obserwacji organizmów morskich”, podkreśla Nicolas Pade, koordynator projektu. Choć w Europie istnieją szeroko zakrojone programy monitorowania, brak koordynacji między krajowymi i regionalnymi programami ogranicza ich oddziaływanie. Ustalenia badaczy wskazują, że lepsza koordynacja transgraniczna mogłaby znacznie usprawnić ocenę różnorodności biologicznej, szczególnie w systemach słodkowodnych i przybrzeżnych. Aby poprawić dostęp do danych i ich ponowne wykorzystanie, konsorcjum wykorzystało różne platformy - EMODnet, OBIS i GBIF.
Innowacje w zakresie technologii
Skupiając się na technologii, zespół projektu MARCO-BOLO przetestował i wykorzystał szereg zaawansowanych narzędzi do mapowania i monitorowania różnorodności biologicznej. Badacze przeprowadzili szczegółowe oceny środowiskowego DNA(odnośnik otworzy się w nowym oknie), dowodząc niezawodności tej techniki porównywalnej z tradycyjnymi metodami pobierania próbek, a w niektórych przypadkach wyższą skuteczność w wykrywaniu rzadkich, ukrytych lub mikroskopijnych gatunków. W ramach projektu badacze połączyli także teledetekcję satelitarną(odnośnik otworzy się w nowym oknie) z obserwacjami genomicznymi w celu poprawy przewidywań dotyczących składu zakwitu planktonu. „Unikalnym osiągnięciem projektu MARCO-BOLO jest oprogramowanie, które pozwala wielu czujnikom rozmieszczonym w tym samym czasie komunikować się i zapewniać dokładną geolokalizację wszystkich próbek”, podkreśla Pade. Wdrożenia na dużą skalę na Morzu Północnym, obejmujące statki badawcze, zacumowane instrumenty i autonomiczne pojazdy, udowodniły skuteczność zintegrowanych i przystępnych cenowo systemów monitorowania.
Udział interesariuszy i kształtowanie zarządzania
Uznając, że dane są istotne wyłącznie gdy są wykorzystywane, zespół projektu MARCO-BOLO zbudował społeczność praktyków w celu dostarczenia danych decydentom, agencjom ochrony środowiska i innym użytkownikom końcowym. „Celem było nawiązanie współpracy z różnymi interesariuszami związanymi z morzami, aby zrozumieć ich potrzeby i poznać ograniczenia dotyczące dostarczania informacji i danych właściwym osobom i we właściwych formatach”, wyjaśnia Pade. Współpraca z inicjatywami Biodiversa+, OBAMA-NEXT i BioEcoOcean wzmocniła powiązania z europejskimi i globalnymi systemami obserwacji, w tym GOOS(odnośnik otworzy się w nowym oknie) i GEO BON(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Kontakty uwidoczniły istotną lukę w wiedzy na temat morskiej różnorodności biologicznej wśród twórców strategii, podkreślając znaczenie budowania potencjału i jasnej komunikacji.
Fundamenty przyszłego monitorowania
Poza opracowaniem technologii, sukces projektu MARCO-BOLO polega na wykazaniu, że skoordynowane działania europejskie mogą poprawić obserwację różnorodności biologicznej mórz. Poprawiając dostępność danych i rozwijając techniki łączenia wielu czujników, zespół projektu poprawił standard monitorowania biologicznego wód przybrzeżnych i oceanicznych. Jak wyjaśnia Pade: „Prawdziwym osiągnięciem projektu MARCO-BOLO jest nie tylko gromadzenie większej ilości danych, ale także połączenie monitorowania biologicznego z europejskimi systemami obserwacji w spójny i znormalizowany sposób”. Zespół projektu wzywa teraz programy krajowe i instytucje Unii Europejskiej do wykorzystania zaleceń i zapewnienia, że Europa wdroży monitorowanie różnorodności biologicznej mórz, zwłaszcza w kontekście przyspieszających zmian środowiskowych.
