W poszukiwaniu idealnych drzew, które oczyszczają powietrze, wspierają owady zapylające i zapewniają ochłodę miastom
Miasta inwestują znaczne środki w drzewa, ponieważ zapewniają one szeroki wachlarz korzyści, od poprawy jakości powietrza po zapewnienie schronienia i pożywienia dla dzikich zwierząt. Nie zawsze jednak wiadomo, które konkretne drzewa najlepiej wypełniają te zadania. Różne cele często bywają ze sobą sprzeczne. Na przykład drzewo, które świetnie oczyszcza powietrze, może nie być takim, które mieszkańcy woleliby mieć w swojej okolicy, lub może nie stanowić idealnego siedliska dla pożytecznych owadów.
Naukowe podstawy wyboru lepszych drzew do miast
Dzięki finansowaniu z programu działań „Maria Skłodowska-Curie”(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w ramach projektu BioCiTrees(odnośnik otworzy się w nowym oknie) zbadano, jak dobrać odpowiednie drzewa w trzech miastach na południu Hiszpanii, aby poprawić fizyczne i psychiczne samopoczucie tamtejszych mieszkańców. „Wartość dodana projektu BioCiTrees wynika z jego kompleksowego podejścia, które odchodzi od analizowania pojedynczych korzyści na rzecz spojrzenia na szerszy obraz tego, w jaki sposób drzewa służą zarówno naturze, jak i społeczeństwu”, komentuje koordynatorka projektu Nuria Pistón(odnośnik otworzy się w nowym oknie), profesor na Wydziale Ekologii(odnośnik otworzy się w nowym oknie) Uniwersytetu w Granadzie. „Daje ono urbanistom oparte na dowodach naukowych narzędzia do projektowania terenów zielonych, które są skuteczne z naukowego punktu widzenia, akceptowane społecznie i przygotowane do zmieniającego się klimatu”. Naukowcy postanowili ustalić, w jaki sposób drzewa zatrzymują pył i wspierają populacje owadów w Granadzie, Maladze i Sewilli. Następnie sprawdzili, jak zmieniają się związane z tym korzyści w miarę ocieplania się klimatu. „Ostatecznie projekt BioCiTrees pozwolił wypracować równowagę między wynikami naukowymi a tym, czego ludzie faktycznie oczekują w swoich dzielnicach”, wyjaśnia Pistón. Powstaje tak zwana ujednolicona „mapa”, która łączy cechy fizyczne drzew, takie jak kształt liści, z rzeczywistymi korzyściami, jakie zapewniają, takimi jak chłodzenie miasta czy pochłanianie zanieczyszczeń.
Bardziej zielone dzielnice
Prace te pomogą miastom bardziej rozsądnie wydawać pieniądze na projekty ekologiczne. Wybierając odpowiednie drzewa, miasta mogą ograniczyć problemy zdrowotne związane z zanieczyszczeniem powietrza, obniżyć temperatury podczas fal upałów oraz wspierać kluczowe obszary przyrody, takie jak pszczoły i motyle, które zapylają kwiaty. Naukowcy z projektu BioCiTrees zbadali proces łagodzenia skutków upałów w Granadzie, średniej wielkości mieście, które jest szczególnie narażone na skutki zmiany klimatu. Ustalili dokładnie, gdzie potrzeba więcej drzew, aby schłodzić miasto. Wyniki badania mogą dostarczyć urbanistom wskazówek dotyczących optymalizacji drzewostanu ulicznego, tak aby drzewa w jak najlepszy sposób pochłaniały, oddawały i regulowały ciepło. Zespół badawczy zmierzył, ile drobnego pyłu różne gatunki drzew są w stanie zatrzymywać na swoich liściach. Drobny pył jest jednym z głównych źródeł zanieczyszczenia powietrza, stąd wiedza o tym, które drzewa zatrzymują najwięcej pyłu, pomoże urbanistom w wyborze odpowiednich gatunków do sadzenia w pobliżu ruchliwych dróg lub szkół. Zespół zidentyfikował także gatunki owadów żyjących na drzewach, aby ustalić, które z nich najlepiej wzmacniają ekosystem. Kluczowymi elementami projektu były podnoszenie świadomości, działania informacyjne skierowane do społeczeństwa oraz transfer wiedzy. Aby ustalić, co mieszkańcy cenią najbardziej w parkach i na ulicach, w kwestionariuszu zadano pytanie o ich opinię na temat terenów zielonych oraz o to, dlaczego są one ważne. „Projekt BioCiTrees wykroczył poza ramy samych badań naukowych, inwestując w przyszłe pokolenie”, podsumowuje Pistón. „Obejmowało to prowadzenie zajęć uniwersyteckich, nadzorowanie kilku prac dyplomowych studentów oraz organizowanie warsztatów w lokalnych szkołach, aby pokazać młodym ludziom, w jaki sposób drzewa pełnią rolę naturalnych filtrów zanieczyszczeń”.
