Opakowania wielokrotnego użytku spełniające potrzeby konsumentów
Rezygnacja z opakowań jednorazowych to jeden ze sposobów, dzięki któremu wszyscy możemy przyczynić się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, zużycia wody i zasobów. Jednak ogólny udział opakowań wielokrotnego użytku pozostaje niski — w 2023 r. w UE wytworzono prawie 80 mln ton(odnośnik otworzy się w nowym oknie) odpadów opakowaniowych. Głównymi przeszkodami w zwiększeniu skali ponownego użycia jest przyjęcie tego rozwiązania przez konsumentów i ich zachowania oraz obawy dotyczące zanieczyszczenia produktów i wyzwania logistyczne związane z łańcuchem dostaw. „Wyzwania techniczne obejmują również opracowanie opakowań, które wytrzymają wielokrotne użycie, mycie oraz, w niektórych zastosowaniach, trudne warunki eksploatacji”, mówi koordynatorka projektu BUDDIE-PACK(odnośnik otworzy się w nowym oknie) Florence Isnard z francuskiego Centrum Technicznego Przemysłu Tworzyw Sztucznych i Kompozytów, IPC(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Niektóre rozwiązania wymagały znacznej optymalizacji przed wdrożeniem, zwłaszcza w przypadku zastosowań w gastronomii i do pakowania świeżego mięsa. Korzyści środowiskowe i ekonomiczne są możliwe do osiągnięcia, ale tylko wtedy, gdy osiągnie się wystarczające wskaźniki ponownego użycia, zwrotu oraz wydajności operacyjnej”.
Systemowe podejście do opakowań wielokrotnego użytku
Celem finansowanego ze środków UE projektu BUDDIE-PACK jest sprostanie tym wyzwaniom poprzez przyjęcie podejścia systemowego obejmującego cały łańcuch wartości. W ramach projektu połączono projektowanie opakowań, opracowywanie materiałów, badania zachowań konsumentów, ocenę bezpieczeństwa, modelowanie biznesowe oraz demonstracje na dużą skalę. „Najpierw opracowaliśmy zasady projektowania i rozwiązania materiałowe dla opakowań wielokrotnego użytku, a następnie zweryfikowaliśmy ich trwałość, bezpieczeństwo i możliwość recyklingu”, wyjaśnia Isnard. „Opracowaliśmy prototypy takich opakowań, zoptymalizowaliśmy przemysłowe protokoły mycia oraz oceniliśmy bezpieczeństwo chemiczne i mikrobiologiczne”. Równolegle zespół badał, jak rozwiązanie to postrzegają konsumenci oraz jakie są wymagania biznesowe. Jak dodaje Isnard: „Dzięki temu udało nam się zidentyfikować nie tylko rozwiązania techniczne, ale także warunki ekonomiczne, społeczne i operacyjne niezbędne do pomyślnego wdrożenia”. Wreszcie przeprowadzono kilka pilotażowych projektów demonstracyjnych na dużą skalę w sektorze gastronomicznym, usługach dostawy jedzenia na wynos, pakowaniu posiłków w supermarketach oraz zastosowaniach związanych z ponownym napełnianiem. Wyniki oceniono przy użyciu metodologii oceny wpływu środowiskowego, gospodarczego i społecznego, aby określić, w jakich warunkach systemy wielokrotnego użytku przewyższają swoje jednorazowe alternatywy.
Wdrażanie skutecznych systemów opakowań wielokrotnego użytku
Dzięki przeprowadzonym analizom biznesowym w ramach projektu wykazano, że opakowania wielokrotnego użytku mogą być technicznie wykonalne, bezpieczne i nadające się do recyklingu. „W ramach pilotażowego projektu dotyczącego tac wielokrotnego użytku do jedzenia na wynos osiągnęliśmy wskaźnik zwrotu sięgający aż 99,2% oraz wykazaliśmy wykonalność przemysłowego mycia i cykli ponownego użycia”, zauważa Isnard. Ponadto w ramach projektu BUDDIE-PACK opracowano wytyczne projektowe, wskazówki dla konsumentów, zalecenia dotyczące modeli biznesowych oraz polityki, mające na celu wsparcie przyszłych norm europejskich. „Dostarczając oparte na dowodach dane dotyczące wydajności, bezpieczeństwa, aspektów ekonomicznych i wpływu na środowisko, projekt BUDDIE-PACK może pomóc przedsiębiorstwom i decydentom w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących tego, gdzie i w jaki sposób można z powodzeniem wdrożyć systemy opakowań wielokrotnego użytku”, zauważa Isnard. „Projekt wykazał również, że systemy wielokrotnego użytku należy oceniać indywidualnie dla każdego przypadku — korzyści środowiskowe i ekonomiczne nie pojawiają się automatycznie, lecz zależą od takich czynników, jak trwałość, wydajność mycia, logistyka i wskaźniki zwrotu”.
Zwiększani skali wdrażania obiecujących systemów wielokrotnego użytku
Kolejne kroki obejmują rozszerzenie zasięgu najbardziej obiecujących systemów wielokrotnego użytku oraz ich weryfikację w dodatkowych warunkach rynkowych. Konieczne są również dalsze prace nad optymalizacją systemów zwrotu, procesów mycia, strategii angażowania konsumentów oraz wyników ekonomicznych — czynników, które w ramach projektu uznano za decydujące dla pomyślnego wdrożenia. „Mamy nadzieję, że projekt BUDDIE-PACK przyczyni się do realistycznego i opartego na dowodach przejścia na opakowania wielokrotnego użytku w Europie”, mówi Isnard. „Zamiast promować ponowne użycie jako uniwersalne rozwiązanie, projekt pomaga określić, gdzie i w jakich warunkach przynosi ono największe korzyści środowiskowe, ekonomiczne i społeczne”. Isnard zauważa, że w perspektywie długoterminowej wyniki projektu pomogą przedsiębiorstwom i decydentom w opracowaniu systemów opakowań wielokrotnego użytku, które będą praktyczne dla konsumentów, opłacalne ekonomicznie dla przedsiębiorstw oraz zgodne z celami europejskiej gospodarki o obiegu zamkniętym.
