Choroby kości związane z otyłością i nowotworami złośliwymi
Choroby kości związane z nowotworami złośliwymi są poważną przyczyną chorobowości i śmiertelności pacjentów z hematologicznym nowotworem złośliwym, jakim jest szpiczak mnogi. Ponadto, rak gruczołu krokowego często skutkuje przerzutami do kości, a terapie onkologiczne mogą zwiększać łamliwość kości. Aby zidentyfikować cele terapeutyczne do leczenia tych wtórnych zaburzeń, należy poznać złożone mechanizmy promowania wzrostu nowotworu złośliwego w szpiku kostnym i powstawania powiązanych chorób kości. Coraz więcej danych sugeruje, że otyłość i adipokiny mają związek z powstawaniem zmian złośliwych. Jednakże ich rola w powstawaniu przerzutów do kości nie została wyjaśniona. W tym kontekście badacze z finansowanego ze środków UE projektu CABROA (Cancer-associated bone disease; role of obesity and adipokines) korzystali z modeli in vivo, które pozwalają poznać zależności między chorobami kości związanymi z nowotworami złośliwymi a otyłością wywołaną dietą. Ich prace wykazały, że otyłość spowodowana dietą tworzy sprzyjające środowisko do rozwoju szpiczaka i podobnych chorób. Zaobserwowano ścisły związek między tym typem otyłości a obciążeniem nowotworowym kości i utratą jej masy. Choć ten fenotyp był związany ze zmianami w poziomie insulinopodobnego czynnika wzrostu 1, nie obserwowano rozwoju szpiczaka w modelu otyłości uwarunkowanej genetycznie. Dalsze badania nad wpływem otłuszczenia szpiku kostnego na związane z nowotworem złośliwym choroby kości naukowcy prowadzili na modelach genetycznych otłuszczenia. Następnie przeprowadzili wysokoprzepustową analizę adipokin i czynników związanych z otłuszczeniem u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego lub szpiczakiem. W ramach projektu odkryto zmiany poziomu kilku adipokin w przebiegu związanych z nowotworem złośliwym chorób kości, co wymaga dalszych badań. Celem przyszłych prac będzie określenie dokładnych funkcji nowo poznanego czynnika, związanego z przerzutami raka gruczołu krokowego do kości. Wykazano ochronne działanie leku przeciwcukrzycowego metforminy wobec chorób kości wywołanych nowotworami złośliwymi, co ma znaczenie z perspektywy terapeutycznej. Jako że metformina reguluje adipokiny i adipocyty, powyższe odkrycie stanowi dodatkowe potwierdzenie związku otłuszczenia i adipokin z patogenezą przerzutów do kości. Odkrycia te przyczynią się do opracowania nowych, skutecznych strategii leczenia.
