CORDIS
Wyniki badań wspieranych przez UE

CORDIS

Polski PL

A new circular economy concept: from textile waste towards chemical and textile industries feedstock

Polski PL

Wyrzucane tekstylia surowcem dla przemysłu chemicznego i włókienniczego

W Europie nadal nie jest poddawana recyklingowi wystarczająca ilość odpadów tekstylnych. Aby temu zaradzić, w ramach inicjatywy RESYNTEX stworzono nowy model gospodarki o obiegu zamkniętym dla przemysłu tekstylnego i chemicznego, w którym wykorzystuje się odzyskiwanie surowców wtórnych z nienadających się do użytku odpadów tekstylnych.

ZMIANA KLIMATU I ŚRODOWISKO

SPOŁECZEŃSTWO

ENERGIA

© Aleksandra LOBNIK, IOS Ltd

Przemysł włókienniczy Unii Europejskiej wytwarza wiele odpadów, których ilość szacuje się na 16 milionów ton rocznie. Około dwie trzecie tych odpadów wyrzuca się na wysypiska lub spala, co ma znaczący wpływ na środowisko i wiąże się z dużymi kosztami. Tracimy również cenne zasoby znajdujące się w odpadach. Inicjatywa RESYNTEX zmienia ten stan rzeczy poprzez swój innowacyjny projekt pilotażowy – otwarty w Słowenii zakład recyklingu tekstyliów, który będzie w stanie przetworzyć 100 ton odpadów rocznie. Ta pilotażowa instalacja przekształca odpady tekstylne w surowce wtórne dla przemysłu chemicznego i włókienniczego, tworząc w ten sposób obieg zamknięty i zmniejszając wpływ na środowisko. W ramach projektu z odpadów tekstylnych wyekstrahowano również surowce i substancje chemiczne, które następnie poddano recyklingowi. Wykorzystano innowacyjne technologie obejmujące cały łańcuch wartości w sektorze tekstylnym, w którym sortowane odpady tekstylne są poddawane obróbce chemicznej w celu wydobycia zasobów takich jak włókna białkowe do produkcji klejów do płyt drewnopochodnych oraz włókna celulozowe do produkcji bioetanolu. Odzyskiwano również poliamid (PA) i poliester (PET) służące do produkcji nowych chemikaliów i tworzyw sztucznych.

Holistyczne podejście do recyklingu i ponownego wykorzystania tekstyliów

Symbioza przemysłowa jest procesem, w którym odpady lub produkty uboczne procesu przemysłowego stają się surowcami dla innych procesów. Dzięki temu materiały mogą być wykorzystywane w sposób bardziej zrównoważony i stanowić istotny element modelu biznesowego. „Przemysł chemiczny oraz tekstylny mogą skorzystać na wykorzystaniu wtórnych strumieni tekstylnych, wchodząc w ten sposób w symbiozę przemysłową. Niskogatunkowe włókna tekstylne nie są już wyrzucane ani spalane, lecz przetwarzane na nowe produkty chemiczne. W ten sposób dostają nowe życie”, zauważa koordynator techniczna projektu dr Aleksandra Lobnik. Pomimo tego, że przedsiębiorstwa dokonują dużych inwestycji w technologie recyklingu i ponownego wykorzystania tekstyliów, obecne rozwiązania wiążą się z szeregiem wyzwań. „Recykling włókien i przekształcanie ich w wysokowartościowy surowiec wymaga precyzyjnego sortowania, ponieważ 50 % tekstyliów produkowanych jest z włókien mieszanych. Technologie pozwalające na przetwarzanie włókien mieszanych są trudno dostępne”, wyjaśnia dr Lobnik. „Co więcej, pomimo dużych inwestycji w innowacyjne rozwiązania w zakresie przetwarzania tworzyw sztucznych w tekstylia, tekstyliów w tekstylia oraz tekstyliów w materiały chemiczne, nie opracowano jeszcze prostego rozwiązania umożliwiającego recykling mechaniczny”. Uczeni inicjatywy RESYNTEX wprowadzili w życie holistyczne podejście rozwiązujące problemy związane z rozdrobnionym przetwarzaniem odpadów włókienniczych za pomocą nowych szlaków chemicznych. Wykazano, że technologia zautomatyzowanego sortowania włókien pozwala na uzyskanie około 85 % czystego materiału włókienniczego o bardzo wysokiej czystości (99 %). Technologia umożliwia sortowanie włókien według składu, a jej dopełnieniem jest zastosowanie technologii spektroskopii bliskiej podczerwieni. Partnerzy projektu zintegrowali zautomatyzowany proces sortowania z najbardziej obiecującymi chemicznymi i enzymatycznymi procesami ekstrakcji włókien naturalnych na bazie białka i celulozy oraz włókien z PA i PET. W proces ten włączono również technologie przetwarzania odpadów płynnych i stałych oraz recyklingu wody.

Wdrażanie dyrektyw UE

Gospodarowanie odpadami podlega obecnie znaczącym zmianom w Unii Europejskiej. W 2015 roku Komisja Europejska przyjęła plan działania mający na celu przyspieszenie transformacji Europy w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym. Plan działania określa środki mające na celu „zamknięcie obiegu” cyklu życia produktów – od produkcji i konsumpcji do gospodarowania odpadami i rynku surowców wtórnych. Niektóre z dokumentów sugerują wprowadzenie zmian w dyrektywach dotyczących odpadów. Odpady tekstylne nie są bezpośrednio objęte dyrektywą w sprawie składowania odpadów, ale powinna ona zostać zmieniona w taki sposób, aby frakcja stałych odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania była ograniczona do 10 % do roku 2030. Wzmacnia to działania mające na celu przekierowanie odpadów (w tym odpadów tekstylnych) z wysypisk do spalarni lub recyklingu. Inicjatywa RESYNTEX zmienia obraz ekologiczny przemysłu tekstylnego w Europie. Zaproponowane w ramach tej inicjatywy procesy chemiczne oraz zrównoważony recykling pozwalają na czerpanie korzyści z tekstyliów pochodzących od konsumentów i stanowią punkt zwrotny dla wprowadzenia obiegu zamkniętego w przemyśle tekstylnym. W celu efektywnego wykorzystania wyników projektu TECNALIA, hiszpańska firma i koordynator inicjatywy, prowadzi negocjacje z europejskimi firmami zajmującymi się produkcją robotów i integracją robotyki. Firma pracuje nad dalszym transferem technologii i zawieraniem umów eksploatacyjnych z zainteresowanymi podmiotami, w tym umów licencyjnych dotyczących wcześniej chronionych lub opatentowanych wyników.

Słowa kluczowe

RESYNTEX, włókna, odpady tekstylne, recykling, surowce, przemysł chemiczny, sortowanie, gospodarka o obiegu zamkniętym, poliamid (PA), poliester (PET)

Informacje na temat projektu

Identyfikator umowy o grant: 641942

Status

Projekt zamknięty

  • Data rozpoczęcia

    1 Czerwca 2015

  • Data zakończenia

    31 Maja 2019

Finansowanie w ramach:

H2020-EU.3.5.4.

  • Całkowity budżet:

    € 11 478 761,97

  • Wkład UE

    € 8 787 749,25

Koordynowany przez:

SOEX TEXTIL-VERMARKTUNGSGESELLSCHAFT MBH

Ten projekt został przedstawiony w…