Negatywny i pozytywny wpływ diety na raka
Wysiłki zmierzające ku poznaniu nowotworu i leczeniu go są od dziesięciolecie podejmowane w laboratoriach na całym świecie, a obecnie ewolucja w tej dziedzinie zdecydowanie nabrała tempa. Na przykład, nowe dane dowodzą, że niskopoziomowe uszkodzenia DNA u ludzi niekoniecznie oznaczają ryzyko zachorowania na nowotwór. Według specjalistów dobrym narzędziem do identyfikowania potencjalnie karcynogennych i leczniczych substancji zawartych w pożywieniu są biomarkery molekularne i genotypowanie. W tym kontekście, uczestnicy finansowanego ze środków UE projektu "Narażenie na kontakt z zawartymi w pożywieniu policyklicznymi węglowodorami aromatycznymi a uszkodzenia DNA" (Diephy) postanowili dokonać interpretacji danych nowotworów ludzkich pochodzących z doświadczeń laboratoryjnych przy użyciu unikatowej metody. Metoda ta obejmuje naprawę zmian w DNA z węglowodorów poliaromatycznych (PAH), jak również badanie zależności między adduktami DNA (odrębnymi kombinacjami molekularnymi) a stresem oksydacyjnym. Z wysokim poziomem PAH mamy do czynienia przykładowo w mięsie przyrządzanym w wysokich temperaturach, na przykład na grillu. Uczestnicy projektu chcieli rozpoznać podwyższone poziomy podobnych do PAH adduktów DNA u osób niepalących, przy uwzględnieniu czynników genetycznych i narażenia na toksyny wpływające na naprawę DNA. Innym celem projektu było zbadanie, w testach laboratoryjnych i prowadzonych na ludziach, działania ochronnego przeciwko uszkodzeniom genotoksycznym przejawianego przez niektóre produkty żywnościowe. W oparciu o te analizy, naukowcy starali się zidentyfikować naturalne związki i dodatki spożywcze, które mogłyby stać się środkami chroniącymi przed rakiem. Zespół projektu wykorzystał multidyscyplinarne badania obejmujące takie dziedziny, jak biologia molekularna czy cytogeneza, oraz posłużył się doświadczeniami prowadzonymi in vitro i na gryzoniach. Podejście to pomaga pokonać ograniczenia związane z toksykologią i utorować drogę ku przeprowadzeniu badań na ludziach, które powinny dostarczyć bezprecedensowych informacji na wielu polach. Wśród ważniejszych obszarów badań można wymienić tworzenie się i naprawę zmian DNA wywoływanych przez PAH, a także inicjację apoptozy i uszkodzenia chromosomów. W oparciu o dobrze udokumentowane zależności między dziedzicznymi nieprawidłowościami naprawy DNA i rakiem, uczestnicy projektu badali polimorfizm najważniejszych genów związanych z naprawą DNA. Opracowane w ramach projektu Diephy nowatorskie metody wykrywania promutagennych adduktów DNA i uszkodzeń oksydacyjnych z pewnością przyczynią się do znaczącego udoskonalenia konwencjonalnych technik epidemiologicznych. Wyniki badań powinny dostarczyć szczegółowych informacji na temat roli odżywiania w kontekście nowotworów oraz pomóc w tworzeniu nowych metod leczenia.
