Zmniejszenie różnorodności wirusów ogranicza ich zjadliwość
Wirusy RNA cechują się niezwykłą różnorodnością genetyczną, wynikającą z częstości występowania mutacji. W praktyce oznacza to, że populacja wirusów RNA stanowi zestaw podobnych genetycznie, lecz zróżnicowanych wariantów, które zachowują się jak jeden gatunek. To zjawisko określa się terminem pseudogatunek i uważa się, że stanowi ono podstawę szybkich zmian ewolucyjnych tych wirusów. Genetyczną różnorodność wirusów RNA tłumaczy się niską dokładnością wirusowych polimeraz RNA i brakiem zdolności do sprawdzania transkryptu przez polimerazy DNA. Na powstawanie nowych mutacji mają też prawdopodobnie wpływ takie czynniki, jak stabilność RNA, rekombinacje i presja selekcyjna. W tym kontekście finansowany przez UE projekt "The role of genetic diversity of RNA viruses in virulence and pathogenesis" (RNAVIRUSDIVNPATHO) miał na celu odkrycie zależności pomiędzy charakterem wirusowej polimerazy RNA a obserwowaną, wysoką częstością występowania mutacji wirusów RNA. Gromadzone dane wskazują, że modyfikowanie dokładności polimerazy RNA może ograniczać genetyczną różnorodność populacji wirusów. Naukowcy pracowali nad wirusami polio i Coxsackie, aby potwierdzić tę zależność i jednocześnie wykazać, że ograniczanie różnorodności populacji zmniejsza zjadliwość wirusów. Innym ważnym odkryciem była współpraca pomiędzy wirusem dzikiego typu i zredukowanymi gatunkami wirusów w odzyskiwaniu patogenności i zdolności do rozprzestrzeniania się. Jednocześnie analizowano strategię modyfikowania dokładności polimerazy, jako nową metodę tworzenia żywych szczepionek przeciwwirusowych w modelu zakażenia wirusem polio u myszy. Z tej samej metody korzystano, aby przeciwdziałać powstawaniu uporczywych infekcji, które stanowią częsty problem w przypadku wirusa Coxsackie i chorób serca. Łącznie wyniki projektu potwierdziły potencjał modyfikowania dokładności polimerazy jako alternatywnej, bezpieczniejszej metody przygotowywania szczepionek. Jako że zróżnicowanie populacji wirusa jest głównym czynnikiem umożliwiającym unikanie odpowiedzi immunologicznej, nowe metody ograniczania tej genetycznej różnorodności i zdolności wirusów RNA do adaptacji mogą przynieść duże korzyści w dziedzinie tworzenia szczepionek.