Zjadliwość bakterii z rodziny Salmonella z punktu widzenia biologii molekularnej
Salmonella enterica to potrafiące przemieszczać się patogeny wewnątrzkomórkowe charakteryzujące się wielością czynników wirulencji i wici, które pozwalają im skutecznie kolonizować organizmy gospodarzy. Wici i kompleksy igło-podobne to złożone, samoskładające się nanomaszyny wydalające białka do komórek gospodarza za pośrednictwem konserwatywnego systemu sekrecji typu III. Mimo że konsekwencje zakażenia bakteriami Salmonella są dokładnie znane, nadal nie mamy pełnego obrazu procesu wydzielania białek przez aparaty sekrecyjne typu III. Ponadto biosynteza wici wydaje się być kontrolowana przez słabo dotąd poznane złożone mechanizmy regulatorowe. Celem uczestników finansowanego przez UE projektu SALMOVIR było poszerzenie wiedzy na temat zależności między zdolnościami ruchowymi bakterii i systemem sekrecji typu III a zjadliwością bakterii Salmonella. Kierując się tą myślą, uczeni zdecydowali się rozszyfrować mechanizmy molekularne wybranych cech wirulencji i opracować nowe terapie przeciwdrobnoustrojowe. W pierwszej kolejności badacze określili szybkość wzrostu poszczególnych wici w czasie rzeczywistym i stworzyli biofizyczny model, który pozwolił wyjaśnić rozwój wici poza komórką przy braku standardowych źródeł energii. W trakcie badań stwierdzono też, że wici „pływają” na powierzchni komórek, co ma ogromny wpływ na proces inwazję na komórki gospodarza i zjadliwość bakterii. Zespół scharakteryzował sieci regulatorowe genów zaangażowane w syntezę wici, odkrywając przy okazji nowy czynnik zależności od wici – RflM – uczestniczący w procesie. Ponadto badaczom udało się wykryć specyficzne dla wici integralne białka błonowe uławiające składanie kompleksów jądrowych bakteryjnego systemu sekrecji typu III. Proces ten jest kluczowy dla formowania się wici bakterii. Podsumowując, badania nad mechanizmami składania i molekularnymi funkcjami systemu sekrecji typu III ujawniły istnienie nowych determinantów zjadliwości bakterii Salmonella. Wyniki projektu nie tylko pozwolą dokładnie poznać zależności między wiciami a wirulencją podczas zakażenia, ale również wspomogą prace nad nowymi strategiami leczenia celowanego. Stworzenie nowych terapii przeciwdrobnoustrojowych jest niezwykle istotne w obliczu coraz większej lekooporności bakterii.
