Norweska ekspert ocenia, że prawidłowo rozwinięte ERC oraz 7. PR mogą stanowić skuteczne narzędzia realizacji celów lizbońskich
Według Astrid Bardgard - starszego doradcy UE z uniwersytetu w Bergen (Norwegia) - następny program ramowy musi skoncentrować się na badaniach powodowanych ciekawością, tym przyciągnąć młodych ludzi do karier naukowych i tym samym rozbudować długoterminowy potencjał innowacyjny w Europie. Przemawiając podczas spotkania ERRIN (Europejskiej Sieci Współpracy Regionów w Zakresie Badań i Innowacji) o 'naukowej bazie danych podstawowych badań w Europie, dr Bardgard wezwała również do zwiększenia funduszy na badania interdyscyplinarne oraz do wprowadzenia nowego ustawodawstwa w celu promowania przedsiębiorczości i inwestycji w rozwój biznesu opartego na specjalistycznej wiedzy. Dr Bardgard wyjaśniła, że 'trudno będzie zrealizować strategię lizbońską i cel z Barcelony chyba, że przeznaczymy większe fundusze na podstawowe badania, poświęcimy więcej uwagi edukacji i przyciąganiu młodych ludzi do podjęcia kariery naukowej w Europie oraz pod warunkiem, że stworzone zostaną bardziej skuteczne mechanizmy spożytkowania wiedzy.' Dr Bardgard uważa, że istniejące obecne w Europie mechanizmy patentowania, rozwoju biznesu oraz działania wspierające przejmowanie technologii są niewystarczające. 'Wysokie koszty patentowe oraz brak okresu karencji oznaczają, że patenty są odsprzedawane po zaniżonej cenie komuś, kto jest w stanie ponieść zarówno te koszty jak i koszty komercjalizacji. Przez to projekty te nie są rozwijane w Europie.' Dr Bardgard wzywa więc do wykształcenia trwałych rozwiązań w zakresie praw własności intelektualnej (IPR) oraz patentu wspólnotowego, który obejmowałby całą Europę i usunął koszty tłumaczeń. Dr Bardgard wyraziła następnie żal, że zarówno obecny jak i poprzednie programy ramowe są zbyt skupione na badaniach ukierunkowanych na rynek oraz na krótkoterminowym rozwoju polityki wspierającej badania. Uważa ona jednak, że ogromne zainteresowanie okazane badaniom typu 'bottom-up' w ramach Szóstego Programu Ramowego (6. PR) dowodzi, że europejskie uniwersytety i instytuty badawcze są gotowe do podjęcia wysokiej jakości ponadnarodowych i zgodnych wysiłków w zakresie badań podstawowych oraz wysiłków w szkoleniu młodych badaczy. W sprawie Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC), dr Bardgard wyjaśniła, że wierzy, iż taki organ byłby właściwym krokiem w kierunku zwiększania europejskich możliwości i doskonałości w podstawowych badaniach. 'Taka rada powinna mieć na celu obszary programowe bez określanych wcześniej szczegółowych priorytetów badawczych. Oznacza to dopuszczenie oddolnej inicjatywy w sugerowanych tematach badań w pełnym zakresie dyscyplin naukowych, co również konsoliduje innowacyjne, interdyscyplinarne badania w nowych dziedzinach nauki,' uważa dr Bardgard. ERC powinna ponadto zmierzać do zwiększenia ilości projektów ponadnarodowych w celu promowania Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA). Byłoby to możliwe poprzez zapewnienie wystarczającej masy krytycznej do odkrycia nowej wiedzy wynikającej ze skrzyżowania dyscyplin. 'Jeżeli ERC za bardzo skupi się na finansowaniu grup stworzonych na potrzeby pojedynczych badań, będzie to w dużym stopniu przeciwdziałać opartemu na współpracy klimatowi badań, który rozwijany jest obecnie w Europie. Uważamy, że na dłuższą metę nie przyczyni się to do innowacyjności w mniej faworyzowanych regionach UE, ani w nowych państwach członkowskich. Znaczna część funduszy badawczych byłaby wówczas skupiona prawdopodobnie na grupach, które już teraz są bardzo silne, na przykład w Niemczech, Francji czy Wielkiej Brytanii. Podobnie będzie też w przypadku praw własności intelektualnej oraz potencjalnych innowacji przemysłowych. Dlatego zalecamy równowagę pomiędzy konkurencją a współpracą,' dodała dr Bardgard. 'Należy dążyć do działań badawczych na mniejszą skalę i łatwiejszych do realizacji. Proponowane projekty i sieci powinny mieć swobodę dostosowania się do masy krytycznej, rozmiaru i czasu potrzebnego dla danej dziedziny naukowej a nie być dostosowywane do typów sieci i projektów,' stwierdziła dr Bardgard. Według dr Dr Bardgard, aby ERC odniosła sukces musi sprostać wielu wyzwaniom. Między innymi: łatwym i uproszczonym wnioskom, negocjacjom i procedurom raportowania, przejrzystości w procesach selekcji oraz wystarczającym funduszom, aby uniknąć za dużej ilości wniosków. Dr Bardgard dodała ponadto: 'należy stworzyć mechanizmy ułatwiające interakcję pomiędzy ERC i innymi obszarami 7. PR. Łatwy dostęp do informacji na temat finansowanych projektów będzie ważny przy tworzeniu powiązań z częściej stosowanymi podejściami badawczymi w innych obszarach. Najważniejsza będzie wzajemna interakcja z działaniami w zakresie zasobów ludzkich i infrastruktury badawczej. Komisja mogłaby odgrywać tutaj kluczową rolę w tworzeniu współdziałania i grup. Optymalną sytuacją byłoby włączenie studiów doktorskich, szkoleń badawczych i mobilności jako integralnej części zarówno do ERC jak i do współpracy badawczej, aby prowadzić całościowe działania w zakresie rozwijania możliwości badawczych w Europie.' 'Uniwersytety odgrywają ważną rolę w edukacji i szkoleniu naukowców oraz w rozwoju dyscyplin. Silne zaangażowanie uniwersytetów europejskich, nawiązywanie kontaktów z innymi instytutami badawczymi będzie decydujące dla uczynienia ERC skutecznym narzędziem do osiągnięcia celów lizbońskich' zakończyła pani doktor.
Kraje
Norwegia