Skip to main content

Article Category

Wiadomości

Article available in the folowing languages:

Program Ramowy 'ma swój istotny wkład', twierdzi grupa ekspertów

Badawczy Program Ramowy UE odgrywa istotną rolę w rozwoju podstaw europejskiej wiedzy i w przyszłości powinien otrzymać znacznie zwiększone dofinansowanie. Do takich wniosków doszła grupa ekspertów w swoim raporcie na temat realizacji programu w latach 1999-2003. Grupa ekspe...

Badawczy Program Ramowy UE odgrywa istotną rolę w rozwoju podstaw europejskiej wiedzy i w przyszłości powinien otrzymać znacznie zwiększone dofinansowanie. Do takich wniosków doszła grupa ekspertów w swoim raporcie na temat realizacji programu w latach 1999-2003. Grupa ekspertów, którą kierował wiceprezes koncernu Nokia do spraw technologii, Erkki Ormala, miała za zadanie przeanalizować stopień wdrożenia i osiągnięć głównego instrumentu wykorzystania środków finansowych Unii, a także przygotować zalecenia dotyczące ulepszenia zarówno samego programu jak i przyszłej polityki Unii Europejskiej dla sektora badań w ogóle. W opublikowanym 10 lutego końcowym raporcie eksperci dokonali oceny Programu Ramowego w kontekście wzrostu globalnej konkurencji i narastającej erozji siły ekonomicznej Europy. 'Europa jest na rozdrożu. Stajemy w obliczu rosnącej międzynarodowej konkurencji, ale i w obliczu wyzwań związanych ze słabym wzrostem i bezrobociem. Europejskie badania i rozwój (B+R) są silne, ale szybsze procesy odnotowuje się poza naszymi granicami', powiedział dr Ormala przedstawiając raport na konferencji prasowej. Aby zmienić ten trend Europa musi, według ekspertów sprostać czterem ogólnym wyzwaniom: zachęcić i docenić największe talenty, stworzyć pozytywne otoczenie dla prywatnych badań i rozwoju (B+R), zmobilizować źródła wspierania innowacyjności i rozwoju, zbudować zaufanie do nauki i technologii. 'Propozycja Komisji, aby w przyszłości znacznie zwiększyć europejski budżet na badania jest oczekiwanym posunięciem i to w dobrym kierunku' twierdzi grupa ekspertów. Jednakże, jak podaje raport, jeżeli taki ruch ma zaowocować wzmocnieniem podstaw wiedzy a także konkurencyjności w Europie, to musi mu towarzyszyć zwiększenie budżetów państw członkowskich w dziedzinie B+R. Według oceny ekspertów Program Ramowy cieszył się tylko nieznacznym sukcesem jeżeli chodzi o bezpośredni wkład w innowacyjność i tworzenie nowych rynków, aczkolwiek, jak podkreśla się w raporcie, nigdy nie było to jego główne założenie. Chodzi tu raczej o ulepszenie strukturalnych fundamentów europejskiego systemu badawczego jako całości. 'Biorąc pod uwagę budżetowe ograniczenia Programu [...] uważamy osiągnięcia [które ze sobą przyniósł] w tej 'strukturalnej' roli za bardzo istotne.' Opierając się na przeprowadzonej analizie eksperci zalecili przeprowadzenie niektórych działań, które wzmocniłyby Program Ramowy. Przede wszystkim należy poprawić przemysłową orientację programu, tak aby mógł odgrywać bardziej znaczącą rolę w sektorze przemysłu i poprzez skłonienie do udziału większej liczby zaawansowanych technologicznie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Na poziomie operacyjnym, zdaniem ekspertów, należałoby stanowczo realizować działania zmierzające do usprawnienia i uproszczenia administracji programu a wybór odpowiednich do tego instrumentów powinien być bardziej elastyczny. 'Powinno być tak, że to plan badań determinuje wybór instrumentu a nie odwrotnie,' podkreśla dr Ormala. Należy zwiększyć zakres i skalę operowania zasobami ludzkimi a także akcje mobilnościowe. Kwestie społeczne i naukowe powinny być nadal realizowane w osobnym programie, ponieważ także dotykają priorytetowych obszarów. Ostatecznie eksperci przedstawili zalecenia dotyczące przyszłej orientacji polityki badań UE. Tworzenie Europejskiej Przestrzeni Badawczej powinno być kontynuowane. Ma mu towarzyszyć wzrost spójności między UE i narodową polityką naukową. Program Ramowy powinien być także wykorzystany do przyspieszenia integracji z nowo przyłączonymi państwami członkowskimi. Grupa pozytywnie przyjęła utworzenie Europejskiej Rady Badań Naukowych (ERC), dysponującej dostatecznymi zasobami, które pozwolą zmienić europejską bazę naukową i wspierającej tworzenie ograniczonej liczby Platform Technologicznych, które maja przynieść Europie pozycję lidera w rozwijających się gałęziach technologii. Janez Potočnik, Komisarz UE do spraw nauki i badań, po otrzymaniu raportu końcowego pozytywnie ocenił 'dokładną pracę' grupy. Przypomniał dziennikarzom o zobowiązaniu, którego się podjął podczas przesłuchania w Parlamencie Europejskim. Przyrzekł wtedy, że najważniejszym priorytetem będzie uproszczenie programu. Ponadto poinformował, że Komisja jest w trakcie organizowania 'grupy doradczej' przedstawicieli MŚP, która pomoże ustalić odpowiednie strategie, tak aby wzrósł udział mniejszych przedsiębiorstw w programie. Potočnik wyraził swoje zadowolenie z poparcia, jakiego grupa udzieliła wnioskowi Komisji w sprawie podwojenia budżetu badawczego. Zgodził się też, że działania muszą iść w parze ze wzrostem inwestycji na innych poziomach. 'Musimy jasno określić, ile środków wydaje się na każdym z poziomów', powiedział Komisarz. 'Zgodnie z celem barcelońskim dwie trzecie europejskich inwestycji na badania powinno pochodzić z przemysłu a jedna trzecia z sektora publicznego. W tej ostatniej części ułamkowej Program Ramowy stanowi obecnie tylko pięć procent. 'Podwojenie budżetu badawczego UE nie ma na celu przesunięcia źródeł finansowania ze szczebla narodowego na europejski. Chodzi raczej o to by dać przykład państwom członkowskim i przemysłowi, co należałoby robić. 'Jeżeli nie zdołamy uczynić Europy bardziej atrakcyjnej dla działań badawczych to negatywna tendencja w inwestycjach przemysłu badawczego będzie się utrzymywać. Tym niemniej należałoby także wziąć pod uwagę nieco szerszą perspektywę, sięgającą poza Program Ramowy,' stwierdził Komisarz.