Przemysł musi obecnie wspierać wspólne inicjatywy technologiczne - stwierdza Komisja
W opublikowanym 10 czerwca dokumencie roboczym Komisja zidentyfikowała sześć potencjalnych tematów, wokół których można ustanowić wspólne inicjatywy technologiczne, ale to sprawa odpowiednich branż i Państw Członkowskich, aby je wspierać. Raport przekazany Radzie Europejskiej przedstawia obecny stan europejskich platform technologicznych oraz rozszerza podejście w celu ich wdrożenia przed rozpatrzeniem wariantów identyfikowania i realizacji powiązanych wspólnych inicjatyw technologicznych. Według raportu platformy technologiczne generalnie "stosują proces trzyetapowy i [...] pomyślne zakończenie każdego etapu stanowi warunek wstępny dla skutecznej realizacji kolejnych". Te trzy etapy to: powstanie i ustanawianie platformy technologicznej, określenie strategicznego planu badań (opisane w raporcie jako kluczowy wynik) oraz wdrożenie wspomnianego planu. Biorąc pod uwagę doświadczenie uzyskane do tej pory przy ustanawianiu 25 platform technologicznych działających obecnie w Europie Komisja zidentyfikowała szereg czynników niezbędnych do ich pomyślnego rozwoju. Platformy technologiczne powinny mieć silne kierownictwo mogące się wykazać odpowiednią wiarygodnością i stażem pracy oraz potrafiące uaktywnić interesariuszy. Muszą unikać sytuacji, w których stałyby się "zamkniętymi" placówkami dla wąskiej grupy branżowej, a wspierać otwartość i przejrzystość. Powinny mieć dowolność w ustalaniu najbardziej odpowiedniej struktury organizacyjnej oraz zapewniać zaangażowanie krajowych władz. Komisja uważa, że jej rolą w ustanawianiu platform technologicznych jest zapewnianie odpowiedniego odniesienia do wymiaru europejskiego. W trakcie etapu ustanawiania platformy głównym zadaniem jest promowanie koncepcji wśród interesariuszy. Po opracowaniu strategicznego planu badań Komisja uwzględni go podczas opracowywania propozycji dla siódmego programu ramowego (7. PR) i będzie wspierać wdrożenie tych jego części, które będą odpowiadały celom europejskiej polityki badawczej. Wspólne inicjatywy technologiczne mogą natomiast "służyć do wdrażania określonej części lub całości europejskiej platformy technologicznej". A dokładnie, ich główne cele to zapewnienie spójnej realizacji europejskich prac badawczych, skoncentrowanie wysiłków na kluczowych projektach w celu pobudzenia europejskiej konkurencyjności oraz ukierunkowanie inwestycji w badania i rozwój w celu uzyskania rozwiązań gotowych do zastosowania i wprowadzenia na rynek. Według autorów raportu kryteria oceny konieczności wprowadzenia wspólnej inicjatywy technologicznej powinny uwzględniać strategiczne znaczenie tematu, dowód wytworzenia wartości dodanej dla UE, istnienie znaczącego i długoterminowego zaangażowania branży oraz brak odpowiednich istniejących instrumentów wspólnotowych. - Przy uwzględnieniu obecnego stanu rozwoju strategicznych planów badawczych w odniesieniu do europejskich platform technologicznych Komisja zidentyfikowała sześć obszarów, dla których wspólna inicjatywa technologiczna mogłaby mieć szczególne znaczenie - kontynuują autorzy raportu. Są to: wodór i ogniwa paliwowe, aeronautyka i transport powietrzny, medycyna innowacyjna, technologie nanoelektroniczne (2020 r.), wbudowane systemy obliczeniowe oraz globalne monitorowanie środowiska i bezpieczeństwa (GMES). Mając na względzie potencjalne struktury dla wspólnych inicjatyw technologicznych Komisja uważa, że pojawiają się dwie opcje, które oferują niezbędną równowagę między możliwościami dostosowania i koordynacji. Pierwsza powoduje zaangażowanie samej Komisji w ustanawianie specjalnej struktury na podstawie art. 171 Traktatu, takiej jak wspólne przedsiębiorstwo, zaś w przypadku drugiej należy zastosować inne formy prawne, na przykład organizację o celu niezarobkowym lub spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Raport kończy się stwierdzeniem, że z udziałem rozległych, długoterminowych partnerstw publiczno-prywatnych stanowiących ich wsparcie wspólne inicjatywy technologiczne staną najważniejszymi projektami prowadzącymi do większej dynamiki i konkurencyjności gospodarki europejskiej. - Zadaniem liderów zainteresowanych branż jest udowodnienie, że opracowane strategiczne plany badawcze spełniają szczegółowe kryteria wspólnej inicjatywy technologicznej, oraz że ich wdrożenie doprowadzi do konkretnych wyników, które wpłyną pozytywnie na konkurencyjność europejskich branż - dodają autorzy raportu. I kończą stwierdzeniem: - [Państwa Członkowskie] mają zastanowić się, w jakim stopniu mogą przyłączyć się do Komisji w zakresie dalszego rozwijania koncepcji przedstawianych z myślą o ustanowieniu partnerstw publiczno-prywatnych w dziedzinie badań i rozwoju, które pod postacią wspólnych inicjatyw technologicznych przyczynią się do pobudzenia konkurencyjności branżowej.