Francuscy naukowcy pomagaja w odkryciu manipulacyjnego charakteru pasozyta malarii
Jak wskazują nowe badania prowadzone przez francuskich i kenijskich naukowców, komary silniej przyciągają ludzie zarażeni malarią i będących w stadium zakaźnym tej choroby. Okazuje się, że za zwiększony poziom zainteresowania komarów jest odpowiedzialny sam pasożyt malarii. Fakt, że pasożyt malarii ma zdolność do manipulowania zachowaniem komarów został już szeroko udokumentowany. W późnych latach 90. Jacob Koella z Uniwersytetu im. Piotra i Marii Curie w Paryżu udowodnił, że gdy komary zostaną najpierw zainfekowane pierwotniakiem plasmodium (będącym przyczyną malarii), ich motywacja do kąsania ludzi spada. Dr Koella wskazuje, że na tym etapie pasożyt musi rozwinąć się w organizmie komara, zanim będzie mógł przenieść się na człowieka. Ponieważ kąsanie jest dla komara ryzykowne, taka zmiana zachowania zwiększa szanse przeżycia jego i pasożyta. Z chwilą, gdy plazmodium pasożytujący w komarze stanie się zaraźliwy dla ludzi, częstotliwość ugryzień przez komara staje się wyższa niż zwykle, a naukowcy uważają, że za kierowanie tymi zmianami jest odpowiedzialny sam pasożyt. Zdaniem dr. Koelli, zanim pasożyt zostanie przeniesiony na człowieka, jego jedynym celem jest przetrwanie oraz umożliwienie tego samego komarowi. W swoich ostatnich badaniach, finansowanych przez francuskiego Ministra Edukacji i Badań, opublikowanych we wrześniowym numerze czasopisma PloS Biology wydawanego na warunkach "Open Access", dr Koella przedstawia dowód jeszcze innego sposobu manipulowania pasożyta malarii zachowaniem nosiciela - tym razem człowieka. Naukowcy często próbowali dociec, czy ludzie zarażeni malarią są bardziej atrakcyjni dla komarów, ale wyniki były niejednoznaczne. - Myślę, że podstawowym problemem napotkanym w poprzednich badaniach była nieumiejętność oddzielenia skutku zarażenia od wewnętrznych różnic między ludźmi w poziomie atrakcyjności dla komarów - wyjaśnia dr Koella. Aby rozwiązać ten problem, on i jego współpracownicy z Uniwersytetu w Nairobi w Kenii posłużyli się komorą, w której przebywały niezainfekowane komary, otoczoną trzema namiotami. W jednym z namiotów umieszczono dziecko w stadium zakaźnym malarii, w kolejnym dziecko chore w stadium niezakaźnym, a w ostatnim dziecko niezarażone. Naukowcy stwierdzili, że dziecko w zakaźnym stadium malarii było dwa razy częściej kąsane przez komary. Co więcej, w celu ustalenia, czy ten wynik nie jest spowodowany po prostu wrodzoną atrakcyjnością dla komarów, naukowcy powtórzyli eksperyment z tym samym dzieckiem po poddaniu go terapii lekami przeciw malarii. W tym przypadku okazało się, że żadne z dzieci nie jest bardziej atrakcyjnym celem dla komara niż pozostałe. - Atrakcyjność jest wywołana obecnością pasożyta, a nie jakimś wewnętrznym czynnikiem u dzieci - wyjaśnił dr Koella. Naukowcy również uważają, że zaobserwowane różnice w atrakcyjności dzieci dla komarów były spowodowane obecnością pasożyta malarii u jednego z nich. W swojej pracy zamieszczonej w czasopiśmie Plos Biology, zespół stwierdza: - Mechanizm leżący u podłoża tej manipulacji jest nieznany, ale prawdopodobnie pasożyty zmieniają oddech lub zapach organizmu zarażonej osoby, ponieważ te czynniki mają udział w przyciąganiu komarów przy odległościach, jakie były wykorzystane w naszym eksperymencie. Niektórzy eksperci przyjęli te wyniki z ostrożnym zadowoleniem, podkreślając że dr Koella i jego współpracownicy wyciągnęli wnioski na podstawie rezultatów tylko 12 takich eksperymentów. Choć jest jeszcze zbyt wcześnie, aby stwierdzić, czy otrzymane wyniki doprowadzą do przyjęcia nowego podejścia w zwalczaniu malarii, dr Koella uważa, że eksperyment umożliwił lepsze poznanie choroby corocznie uśmiercającej ponad milion osób. - Naukowcy zwykli postrzegać komara jako narzędzie, które powoduje przenoszenie pasożyta z jednej osoby na drugą. Znajomość faktu, że pasożyt manipuluje zachowaniem komara aż do tego stopnia może pomóc w wyjaśnieniu niezwykle szybkiego tempa roznoszenia się tej choroby - podsumował dr Koella.
Kraje
Francja