Platforma technologiczna podkresla interdyscyplinarnosc w planie badan nad zrownowazona chemia
Platforma technologiczna na rzecz zrównoważonej chemii (SusChem) zaprezentowała strategiczny plan badań, który wytycza kierunki rozwoju dla trzech priorytetowych dziedzin: biotechnologii przemysłowej, materiałoznawstwa i projektowania mechanizmów reakcji i procesów, a także uwypukla znaczenie interdyscyplinarności. Autorzy dokumentu podkreślają, że kluczem do osiągania celów w dziedzinie zrównoważonej chemii jest interdyscyplinarne podejście: "Jedna kwestia pozostaje bez wątpliwości: chemia jest głównym czynnikiem pobudzającym innowacje w wielu technologiach i dyscyplinach, ponieważ dostarcza wiedzę umożliwiającą doskonalenie i powiązanie korzyści z tradycyjnych technologii z nano- i biotechnologiami, i prowadzi do opracowania nowych i ulepszonych produktów," czytamy w podsumowaniu. "Do skutecznego podjęcia tych wyzwań konieczne jest przyjęcie wyraźnie interdyscyplinarnego podejścia przez trzy wspomniane obszary technologiczne," stwierdzają dalej autorzy dokumentu. Zdaniem Alfreda Oberholza, przewodniczącego zarządu SusChem, plan badań "pomoże w ukierunkowaniu europejskich nakładów badawczych na te dziedziny chemii, które mają największe możliwości pozytywnego oddziaływania na konkurencyjność Europy, wzrost gospodarczy i zrównoważony rozwój". Biotechnologia przemysłowa, czyli biała biotechnologia, to nowo powstająca dziedzina technologii, która właśnie wchodzi w etap rozwoju. Ma ona coraz większy wpływ na sektor chemiczny, ponieważ umożliwia przekształcanie różnych zasobów, takich jak cukier i tłuszcze roślinne, jak również efektywną przemianę tradycyjnych surowców w różnorodne substancje chemiczne z wykorzystaniem procesów biotechnologicznych. Wielu z tych substancji nie można otrzymać przy użyciu metod syntetycznych. Gwałtowny rozwój nowych technologii stwarza popyt na nowe materiały, co powoduje, że postęp techniczny uzależniony jest od opracowania materiałów o odpowiednio dostosowanych właściwościach i umiejętności ich przetwarzania. Oczekuje się, że nowe materiały będą miały również duży wpływ na środowisko, ponieważ doprowadzą do zwiększenia efektywności energetycznej i szerszego wykorzystania trwałych zasobów naturalnych. Trzeci obszar priorytetowy, projektowanie mechanizmów reakcji i procesów, określany jest jako "dziedzina o żywotnym znaczeniu dla przemysłu (bio)chemicznego". Ponieważ cykl życia produktów jest coraz krótszy, niektóre środki chemiczne stają się towarami o dużym wolumenie sprzedaży. Zwiększenie zyskowności następuje zatem w wyniku maksymalizowania wydajności, co prowadzi do zwiększonego wykorzystania czy ponownego użycia produktów wtórnych i eliminowania odpadów. Opracowany przez SusChem plan badań uszczegóławia również trzy scenariusze, przedstawiające potencjalne konkretne rezultaty w trzech dziedzinach: opiece zdrowotnej, efektywnej energetycznie gospodarce mieszkaniowej oraz bioprocesach przemysłowych. Scenariusz, w którym domy mają możliwość wytwarzania energii pokazuje, w jaki sposób inteligentne materiały i odpowiednie zarządzanie energią przyczyniają się do ograniczenia strat energii, poprawy efektywności energetycznej i przekształcania energii kinetycznej w elektryczność. Według autorów dokumentu, technologie te zmienią dom przyszłości w "niezależną mini elektrownię o wydajności przewyższającej własne potrzeby". Drugi scenariusz ilustruje sposób wykorzystania zindywidualizowanej opieki zdrowotnej do zaspokojenia rosnącego popytu w starzejącym się społeczeństwie. Zrównoważona chemia, przy wykorzystaniu nano- i bio- technologii i materiałów, mogłaby doprowadzić do udoskonalenia i przyspieszenia udzielania pomocy za pośrednictwem zdalnych systemów monitorowania i interwencji. Mogłaby poprawić diagnostykę w wyniku zastosowania zaawansowanych technik obrazowania medycznego, oraz ogólnie ograniczyć inwazyjny charakter leczenia. Ostatni ze scenariuszy przedstawia możliwość zmniejszenia zależności sektora produkcyjnego od zasobów kopalnych. Dokument nakreśla obraz przyszłych czasów, gdy biotechnologia przemysłowa umożliwi przekształcenie surowca biologicznego w energię i materiały, ograniczając przy tym emisję zanieczyszczeń i ilość odpadów. Autorzy planu badań obiecują, że najlepsze efekty prac sektora chemicznego dopiero się pojawią i stwierdzają, że dziedzina ta stanie się ośrodkiem stymulacji europejskiej gospodarki poprzez zapewnienie nowych możliwości i generowanie bogactwa. Jak zawsze, nadal niezbędne są inwestycje, jeśli Europa ma urzeczywistnić większość tych możliwości, zatem SusChem opowiada się zarówno za finansowaniem badań i innowacji, jak i za tworzeniem ram gospodarczych i regulacyjnych, które chronią społeczeństwo, a jednocześnie wspierają przedsiębiorczość.