Odkrywanie źródeł efektu placebo
Niemiecki zespół badawczy wykazał, że dawne, neutralne ścieżki w pniu mózgu człowieka biorą udział w efekcie placebo - dobrze znanym zjawisku medycznym polegającym na tym, że chory odczuwa mniejszy ból po zażyciu podanych leków przeciwbólowych, które w rzeczywistości są nieaktywnym medycznie środkiem. Wyniki badań, opublikowane w czasopiśmie Neuron, przedstawiają interesujące dowody na faktyczny sposób działania efektu placebo oraz odpowiedź, dlaczego samo oczekiwanie, że leczenie złagodzi ból może zmienić rzeczywistość. Uważa się, że efekt placebo wynika z przekonania danej osoby, że podano jej środek łagodzący ból, który przyniesie efekt. Jak działa placebo nie zostało w pełni wyjaśnione. Mózg wytwarza substancje zwane endogennymi opioidami, które odgrywają ważną rolę w łagodzeniu bólu i niepokoju. To właśnie je uważa się za odpowiedzialne za efekt placebo. Badania wykorzystujące obrazowanie mózgu wykazały, że odczucie "analgezji placebicznej" prowadzi do wytwarzania endogennych opioidów w regionach mózgu powiązanych z uśmierzeniem bólu. Odczucie to jest powiązane także ze spadkiem sygnałów bólowych. "Przyjęto hipotezę, że analgezja placebiczna angażuje również opioidergiczny, zstępujący układu kontroli bólu, który hamuje przetwarzanie bólu w rdzeniu kręgowym, dzięki czemu osłabia reakcje mózgu związane z bólem, prowadząc do słabszego odczuwania go" - wyjaśnia kierownik zespołu badawczego Falk Eippert z Uniwersyteckiego Centrum Medycznego Hamburg-Eppendorf w Niemczech. Zespół wykorzystał bardzo zaawansowane techniki obrazowania mózgu, aby zbadać reakcje wyższe korowe i niższe pnia mózgu w dwóch grupach badanych. Jednej grupie podano lek o nazwie nalokson, który blokuje sygnalizację opioidową, a drugiej podano zwyczajną sól fizjologiczną. Obydwu grupom powiedziano, że podano im leki przeciwbólowe. Zespół odkrył, że nalokson zmniejszył efekt placebo, jak również wywoływany przez placebo efekt osłabiania bólu w wyniku reakcji mózgu. Co ważne, odkryto również, że w grupie placebo, obszary korowe wchodziły w interakcje ze strukturami pnia mózgu, które są zaangażowane w kontrolę bólu. Te interakcje były uzależnione od endogennych opioidów i związane z doświadczaną intensywnością efektu placebo. "W ujęciu ogólnym, nasze odkrycia pokazują, że sygnalizacja opioidowa w obszarach modulacji bólu oraz projekcje na efektory zstępującego układu kontroli bólu mają kluczowe znaczenie dla analgezji placebicznej" - mówi dr Eippert. "Interesującym byłoby sprawdzić, czy uzależniona od opioidów aktywacja zstępującego układu kontroli bólu jest wspólną właściwością różnych form modulacji bólu takich jak hipnoza i rozproszenie uwagi, które posiadają pewne wspólne cechy neuroanatomiczne."
Kraje
Niemcy