Bliżej odległych, ciemnych galaktyk
Międzynarodowy zespół naukowców w końcu dostrzegł odległe, ciemne galaktyki - małe, obfitujące w gaz galaktyki we wczesnym wszechświecie, które są niezwykle mało sprawne w tworzeniu gwiazd. Ponieważ są pozbawione gwiazd, nie emitują zbyt dużo światła, co sprawia, że są niezmiernie trudne do wykrycia. Chociaż niewielkie inklinacje absorpcyjne w widmach źródeł światła w tle wskazywały na ich obecność, astronomowie długo podejmowali starania, by opracować skuteczne techniki, które mogłyby ostatecznie potwierdzić ich istnienie. Teraz, zespół astronomów ze Szwajcarii, USA i Wlk. Brytanii potwierdził istnienie tych galaktyk za pomocą specjalnej techniki. Wyniki badań opublikowane w czasopiśmie Monthly Notices of the Royal Astronomical Society wskazują po raz pierwszy, że takie obiekty zostały bezpośrednio zaobserwowane. Uważa się, że z takich galaktyk zbudowane zostały współczesne, jasne i przepełnione gwiazdami galaktyki. Mogły one dostarczyć dużym galaktykom gazu, z którego większość została następnie wykorzystana do zbudowania istniejących dziś gwiazd. Współautor raportu z badań, Simon Lilly z ETH Zurich w Szwajcarii wyjaśnia: "Nasze podejście do problemu wykrywania ciemnej galaktyki polegało po prostu na skierowaniu na nią jasnego światła. Szukaliśmy fluorescencyjnego jarzenia się gazu w ciemnych galaktykach po oświetleniu ich światłem ultrafioletowym z pobliskiego i bardzo jasnego kwazara. Światło kwazara powoduje rozświetlenie ciemnych galaktyk w procesie podobnym do tego, dzięki któremu odzież w białym kolorze lśni się w świetle lamp ultrafioletowych w klubie nocnym". Bardzo długie naświetlania i rozległy obszar, a także czułość Bardzo Dużego Teleskopu (VLT), który znajduje się w Europejskim Obserwatorium Południowym (ESO) w Cerro Paranal na Pustyni Atakama w północnym Chile, umożliwiły zespołowi wykrycie niezwykle słabego jarzenia fluorescencyjnego ciemnych galaktyk. Naukowcy zmapowali region nieba wokół HE 0109-3518, jasnego kwazara (wysokoenergetycznego, odległego i aktywnego jądra galaktyki), w poszukiwaniu światła ultrafioletowego, które jest emitowane przez gaz wodorowy, kiedy jest poddany intensywnemu promieniowaniu. Światło, zanim dotrze do VLT, jest tak naprawdę obserwowane jako odcień fioletu z powodu rozszerzania się wszechświata. Autor naczelny raportu, Sebastiano Cantalupo z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Cruz, zauważa: "Po kilku latach prób wykrycia emisji fluorescencyjnej ciemnych galaktyk, uzyskane wyniki wykazują potencjał naszej metody w wykrywaniu i badaniu tych fascynujących i niewidocznych wcześniej obiektów". Zespół odkrył niemal 100 obiektów gazowych, które znajdują się w odległości kilku milionów lat świetlnych od kwazara. Po wnikliwym przeanalizowaniu, które emisje mogą być zasilane przez wewnętrzne powstawanie gwiazd w galaktykach, a nie przez światło kwazara, naukowcy ostatecznie zawęzili swoje poszukiwania do 12 obiektów. Są to najbardziej przekonujące jak dotychczas wskazania ciemnych galaktyk we wczesnym wszechświecie. Astronomowie byli w stanie ustalić pewne cechy ciemnych galaktyk. Szacują, że masa znajdującego się w nich gazu jest około miliard razy większa od posiadanej przez Słońce. Sebastiano Cantalupo dodaje: "Nasze obserwacje za pomocą VLT dostarczyły dowodów na istnienie zwartych i izolowanych ciemnych chmur. Dzięki tym badaniom wykonaliśmy ważny krok w kierunku ujawnienia i wyjaśnienia mało znanych, wczesnych etapów powstawania galaktyk i sposobu pozyskiwania przez nie gazu".Więcej informacji: Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO): http://www.eso.org(odnośnik otworzy się w nowym oknie)
Kraje
Szwajcaria, Zjednoczone Królestwo, Stany Zjednoczone