Skip to main content

Geoparks: Heritage, Education and Sustainable Development - an Innovative Methodology for Southern Countries. Case Study in Morocco (Atlas Mountains, Marrakech)

Article Category

Article available in the folowing languages:

Wykaz dziedzictwa i wzmacnianie społeczności kluczem do kształtowania geoparków

Wiele południowych krajów chce wdrożyć strategie rozwoju oparte na znaku europejskich geoparków UNESCO. Brakuje jednak metodologii dotyczącej geoparków, dlatego jest to sporym wyzwaniem. Pewien finansowany przez UE projekt ma na celu zmienić ten stan rzeczy.

Społeczeństwo

Prof. Yves Girault, koordynator projektu Geopark, tak opisuje jego założenia: „Ze względu na brak metodologii naszym celem było zbadanie z perspektywy porównawczej (północ/południe) procesów tworzenia dziedzictwa (przyrodniczego i kulturowego) w kontekście międzynarodowych oznaczeń UNESCO”. Zespół chciał także zakwestionować pojęcie „geodziedzictwa” w ujęciu Globalnego Programu Geoparków. W ramach projektu przeprowadzono również analizę dynamiki politycznej i terytorialnej, które stworzyły te rozbieżności na różnych obszarach geograficznych. „Ze względu na brak równowagi między krajami rozwiniętymi a rozwijającymi się w odniesieniu do wielu różnych globalnych geoparków projekt ten miał też na celu dostarczenie krajom rozwijającym się odpowiedniego wsparcia w zakresie planowania i zarządzania geoparkami przy pomocy wyników konkretnego studium przypadku Doliny Zat w Maroku”, dodaje prof. Girault. Bliższe spojrzenie na osiągnięcia projektu „Dzięki projektowi udało się znacząco poprawić stan wiedzy o przyrodniczym i kulturowym dziedzictwie Doliny Zat”, podsumowuje prof. Girault. Ścisła współpraca z marokańskimi ekspertami z dziedziny nauk przyrodniczych i turystyki pozwoliła na opracowanie w ramach projektu Geopark planu waloryzacji georóżnorodności i wybór 13 geostanowisk w oparciu o interes naukowy, dydaktyczny i turystyczny. Ponadto, poprzez studium przypadku Doliny Zat w ramach projektu stworzono innowacyjną metodologię dla geoparków dostosowaną do możliwości krajów rozwijających się. Metoda ta łączy zintegrowany wykaz dziedzictwa dotyczący różnorodności geologicznej, biologicznej i kulturowej ze wzmacnianiem lokalnych społeczności. „Nasi ekolodzy i biolodzy dostosowali także metodologię w oparciu o interpretację krajobrazów ze zintegrowanej perspektywy systemów społeczno-ekologicznych”, zauważa profesor. Metodologia ta ma na celu poprawę zrozumienia i wzbogacenie krajobrazów w systematycznym i interdyscyplinarnym ujęciu na rzecz edukacji środowiskowej i komunikacji naukowej. Prof. Girault dodaje także: „Innym znaczącym osiągnięciem jest fakt, że wyniki wykazu dziedzictwa zostały wykorzystane w procesie mapowania Doliny Zat na potrzeby systemu GIS. Zapewni to dostępność i trwałość danych do multidyscyplinarnych analiz tego obszaru”. Wyniki projektu zostały też udostępnione w stworzonym do tego celu wirtualnym muzeum internetowym i na obwoźnej wystawie. Wirtualne muzeum umożliwia użytkownikom odkrywanie lokalnego dziedzictwa na wzbogaconej, interaktywnej mapie obejmującej kilka tematów przewodnich. Zorganizowana dzięki projektowi wystawa pt. „Dolina Zat: między ochroną dziedzictwa a jego rozwojem”, została dostarczona do lokalnego stowarzyszenia młodzieży. „To nie są zwyczajne materiały służące rozpowszechnianiu wyników projektu. Mają zachęcać i angażować lokalne społeczności, aby wywiązała się debata dotycząca zmiany sposobu myślenia o przyszłości Doliny Zat”, podkreśla prof. Girault. Co więcej, dzięki projektowi zorganizowano trzy jesienno-zimowe szkółki dla studentów, w których uczestniczyło 18 doktorantów z dziewięciu krajów. Plany na przyszłość Dzięki połączeniu badań teoretycznych z pracami terenowymi w Dolinie Zat zespół projektu może teraz przedstawić innowacyjne, interdyscyplinarne metodologie dla współtworzenia geoparków z lokalnymi populacjami, dostosowane do możliwości rozwijających się krajów Globalnego Południa. Najważniejsze wyniki zostaną zawarte w książce, która w 2019 r. zostanie opublikowana w językach francuskim i angielskim. Poza wkładem w rozwój możliwości tworzenia geoparków przez kraje rozwijające się, oczekuje się, że projekt ten rozbuduje sieci badań i innowacji między Europą i Globalnym Południem. „Na ten moment kilka realizowanych po zakończeniu projektu wspólnych inicjatyw długoterminowych wydaje się być obiecujących”, potwierdza prof. Girault.

Słowa kluczowe

Geopark, Dolina Zat, UNESCO, dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe, Globalne Południe, metodologia dla geoparków, geodziedzictwo, Globalny Program Geoparków, Maroko

Znajdź inne artykuły w tej samej dziedzinie zastosowania