Skip to main content

Linguistic Illusions in Children with Down Syndrome, Specific Language Impairment and Typical Language Development

Article Category

Article available in the folowing languages:

Wspomaganie diagnostyki i leczenia zaburzeń językowych poprzez zwiększenie statusu stygmatyzowanych dialektów

Na całym świecie dzieci mówiące wariantem lokalnego języka standardowego są narażone na stygmatyzację. U niektórych błędnie diagnozuje się zaburzenia językowe. Z kolei w przypadku innych dzieci, które mają faktyczne problemy z porozumiewaniem się, zaburzenia językowe nie są rozpoznawane, ponieważ uznaje się je za cechę dialektu, którym dzieci te się posługują. Finansowane ze środków UE badanie miało na celu lepsze zrozumienie tego zjawiska.

Społeczeństwo

Według Christiany Christodoulou, stypendystki działania „Maria Skłodowska-Curie”, „iluzje językowe” są kluczem do zrozumienia niejasności związanych z identyfikowaniem źródła niepoprawnych form gramatycznych – czy wynikają one z problemów z nauką języka, czy są manifestacją wariantu zasady gramatycznej obowiązującego w danym dialekcie. „Iluzje językowe to zauważalne skutki ukrytych zjawisk”, wyjaśnia badaczka. „Na przykład może się wydawać, że brak końcówki -s w angielskim zdaniu »He run(s) every day« jest wynikiem zaburzenia językowego albo problemów z przyswajaniem zasad gramatycznych. W rzeczywistości przyczyną mogą być inne czynniki, takie jak problemy z wymową, różnice w systemie fonologicznym lub naturalne pomijanie tej końcówki w wymowie w danym dialekcie”.

Badanie dwóch stygmatyzowanych wariantów amerykańskiej odmiany języka angielskiego

Celem finansowanego ze środków UE projektu LINGUISTIC ILLUSIONS, którego koordynatorkami były Christodoulou oraz Ianthi Maria Tsimpli, było zbadanie akwizycji gramatyki w różnym wieku w dwóch populacjach – prawidłowo rozwijających się dzieci oraz dzieci, nastolatków i dorosłych z zespołem Downa – posługujących się dwoma wariantami amerykańskiej odmiany języka angielskiego: wariantem południowym (ang. Southern English, SE) oraz afroamerykańską odmianą języka angielskiego (ang. Southern African American Vernacular English, AAE). Christodoulou mówi: „Iluzje językowe analizowane w ramach tego projektu są powiązane z faktem, że pewne cechy tych dwóch południowych wariantów języka angielskiego są błędnie postrzegane jako symptomy braku znajomości gramatyki, choć w kompleksowych badaniach lingwistycznych wykazano, że są one naturalnymi cechami tych dialektów”. Zespół projektu, którego gospodarzem była uczelnia University of Mississippi, zebrał i przeanalizował informacje dotyczące około 270 osób, generując na ich podstawie miliony punktów danych. Było to bez wątpienia największe badanie dotyczące rozwoju umiejętności językowych i użycia wariantów SE i AAE języka angielskiego. Choć analiza danych nie dobiegła jeszcze końca, dokonano już kilku istotnych wstępnych obserwacji. Na przykład wyniki badania wskazują na występowanie w tej grupie najwyższych, z jakimi zespół prowadzący badanie zetknął się kiedykolwiek, wartości średniowysokiego i bardzo wysokiego ryzyka obecności zaburzeń językowych wśród niediagnozowanych, prawidłowo rozwijających się dzieci (37,6 % w przypadku dzieci używających wariantu SE oraz 60,5 % w przypadku dzieci posługujących się wariantem AAE, co stanowi znaczne odchylenie od typowych oczekiwanych wartości mieszczących się w zakresie 5–10 %). „Zakładamy, że te nieoczekiwanie wysokie wartości wynikają z niedostatecznej znajomości zasad gramatycznych wywołanych ograniczonym dostępem do edukacji lub ograniczonym kontaktem z językiem przed 5. rokiem życia – w teście takie braki generują wyniki fałszywie dodatnie”, wyjaśnia Christodoulou. Hipotezę tę potwierdziły dodatkowe przeprowadzone w ramach badania testy. Pokazały one także, że wyniki obu grup były zbliżone do siebie bardziej niż sugerowały to wstępne rezultaty.

Praktyczne zastosowania i przyszłe badania

Innym ważnym celem projektu było wyznaczenie trajektorii rozwojowych każdej populacji. Na razie zespół zakończył prace nad trajektoriami dotyczącymi czterech podstawowych aspektów języka (składni, pragmatyki, semantyki i fonologii) oraz umiejętności budowania i rozumienia pytań szczegółowych. Trajektorie rozwojowe umożliwiają śledzenie procesu przyswajania poszczególnych zasad gramatycznych w różnych grupach wiekowych. Pozwalają też ocenić, czy kompetencje językowe dziecka są zbieżne z umiejętnościami jego rówieśników oraz w jakich aspektach odbiegają one od normy. Są one również niezwykle przydatne z punktu widzenia doskonalenia diagnostyki i planów działań zaradczych. Badanie pokazało, że wyniki grup używających wariantów SE i AAE były zbieżne nie tylko ze sobą nawzajem, ale także z wynikami grupy kontrolnej, której członkami byli użytkownicy standardowego wariantu amerykańskiej odmiany języka angielskiego (ang. Mainstream American English, MAE) w tym samym wieku. Christodoulou złożyła wniosek o dofinansowanie, które umożliwi jej kontynuowanie badań rozpoczętych w ramach projektu LINGUISTIC ILLUSIONS. „Opierając się na dotychczasowych wynikach, zamierzamy dalej prowadzić badania i analizować wysokie ryzyko obecności zaburzenia językowego, a także szukać potencjalnych sposobów jego obniżania”, podsumowuje badaczka.

Słowa kluczowe

LINGUISTIC ILLUSIONS, zaburzenie językowe, dzieci, dialekt, akwizycja gramatyki, trajektorie rozwojowe, południowy wariant amerykańskiej odmiany języka angielskiego, afroamerykańska odmiana języka angielskiego

Znajdź inne artykuły w tej samej dziedzinie zastosowania