Przygotowanie europejskich torfowisk na przyszłość
Badanie(odnośnik otworzy się w nowym oknie) przeprowadzone niedawno w ramach finansowanego przez UE projektu WaterLANDS(odnośnik otworzy się w nowym oknie) wykazało, że tylko 7% pierwotnych torfowisk w Europie nadal istnieje. Mało tego, przewiduje się, że zmiana klimatu wywrze znaczny wpływ na funkcjonowanie torfowisk, a ochrona i odtwarzanie będą bardziej skuteczne w chłodniejszych i bardziej wilgotnych regionach północnej Skandynawii, Irlandii i Szkocji oraz na obszarach górskich.
Skąd wynika znaczenie torfowisk
Wilgoć panująca w torfowiskach powoduje, że rośliny rozkładają się wolniej, co z czasem prowadzi do gromadzenia się warstw materii organicznej zwanej właśnie torfem. Te podmokłe ekosystemy zajmują mniej niż 3% powierzchni lądów na całym świecie, ale są w stanie zmagazynować dwukrotnie więcej dwutlenku węgla niż wszystkie lasy na świecie. Konieczna jest zatem ich ochrona, aby zapobiec powrotowi ogromnych ilości dwutlenku węgla do atmosfery, a ponieważ zmiana klimatu zmienia granice ekosystemów, podejmowanie racjonalnych wyborów w zakresie odbudowy jest ważniejsze niż kiedykolwiek. Naukowcy przyjrzeli się temu, w jaki sposób zmiana klimatu może wpłynąć na zasięg torfowisk w Europie. Połączyli obecne lokalizacje torfowisk z wzorcami klimatycznymi i opracowali prognozy przyszłych zmian w ramach dwóch scenariuszy zmiany klimatu: zgodnego z porozumieniem paryskim oraz zakładającego ocieplenie o 3°C. Główny autor badania, Enahu Tahitu z Uniwersytetu Wageningen w Holandii, będącego partnerem projektu WaterLANDS, omawia niepokojące wyniki badań w artykule opublikowanym w serwisie „Phys.org”(odnośnik otworzy się w nowym oknie): „Utraciliśmy większość europejskich torfowisk”, stwierdza Tahitu, wyjaśniając, że w około 93% europejskich gleb torfowych nie ma już ekologicznie funkcjonalnych ekosystemów torfowiskowych. „Ta ogromna strata w dużej mierze wynika z wydobycia torfu i przekształcenia rolnictwa, które przyczyniły się do budowania dobrobytu gospodarczego na nizinach w centralnej części kontynentu”. Prognozuje się, że pozostałe 7% europejskich torfowisk będzie poddane rosnącej presji klimatycznej, przy czym warunki klimatyczne pozostaną najlepsze w częściach północnej Skandynawii, Irlandii i Szkocji oraz na wyższych wysokościach na kontynencie europejskim. Badanie wykazało, że przy ociepleniu o 3°C w 92% obecnie funkcjonujących torfowisk będą prawdopodobnie panować mniej odpowiednie warunki klimatyczne do 2050 r., a udział torfowisk o wyraźnie niekorzystnych warunkach prawie się potroi, wzrastając z 6% do 15%. „Pilnie musimy zadbać o zachowanie i przywrócenie pozostałych torfowisk – nie tylko dla naszego klimatu, ale także dla lokalnych społeczności”, podsumowuje współautor badania Juul Limpens, również z Uniwersytetu Wageningen. „Zdegradowane torfowiska są podatne na susze, pożary i erozję, a to będzie miało bezpośredni wpływ na jakość powietrza i wody oraz przyszłe dostawy wody dla ludzi. Wskazaliśmy priorytetowe obszary, nad którymi trzeba będzie pracować w nadchodzących latach”. Komentując lokalny i fragmentaryczny charakter wcześniejszych działań na rzecz odtworzenia terenów podmokłych, kierownik projektu WaterLANDS (Water-based solutions for carbon storage, people and wilderness) Craig Bullock z University College Dublin w Irlandii stwierdza: „Naszym celem jest wspólne opracowanie szerzej zakrojonych metod odtwarzania tych terenów, uwzględniających najlepsze praktyki ekologiczne, społeczne, administracyjne, jak i finansowe. Chcemy połączyć zespoły zwierząt lub roślin o podobnych wymaganiach siedliskowych w całej Europie, tak aby zapewnić im rozwój i przetrwanie przez wiele pokoleń. Analiza kontynentalnego rozmieszczenia historycznych i obecnych torfowisk przeprowadzona przez zespół z Uniwersytetu Wageningen stanowi znaczący wkład w działania prowadzone tym kierunku, gdyż umożliwia określenie priorytetów naszych wysiłków”. Więcej informacji: strona projektu WaterLANDS(odnośnik otworzy się w nowym oknie)
