Odcinek 55. Wspieranie hodowców, by Europa pozostała krainą winem płynącą
Poniższy tekst jest tłumaczeniem transkrypcji przygotowanej przez SI.
00:00:18:01 - 00:00:45:09
Abigail Acton
Dzień dobry i zapraszam do wysłuchania nowego odcinka podcastu CORDIScovery! Z tej strony Abigail Acton. Ludzie często zapominają, jak ważny jest przemysł winiarski dla Europy. W całej Unii Europejskiej działa blisko 2,2 miliona gospodarstw winiarskich, uprawiających winorośle na około 3,2 miliona hektarów terenów uprawnych. Każdego roku winnice te wytwarzają około 150 milionów hektolitrów wina. To blisko 20 miliardów butelek.
00:00:45:11 - 00:01:08:01
Abigail Acton
Biorąc pod uwagę cały łańcuch wartości, od uprawy winorośli po sprzedaż butelek, sektor winiarski przynosi gospodarce Unii Europejskiej około 130 miliardów euro rocznie, zapewniając blisko 3 miliony miejsc pracy, głównie na obszarach wiejskich. Wartość eksportu samego wina wynosi około 18 miliardów euro rocznie, co sprawia, że jest jednym z najważniejszych produktów rolno-spożywczych eksportowanych przez Europę.
00:01:08:03 - 00:01:32:08
Abigail Acton
Choć same liczby są imponujące, sektor ten stawia czoła istotnym wyzwaniom. Przez ostatnie kilka lat na zbiory istotnie wpłynęły susze, fale upałów, ulewne deszcze i choroby. W latach 2023 i 2024 produkcja wina w Unii Europejskiej osiągnęła najniższe poziomy w tym stuleciu. Konsumpcja wina na całym świecie spadła z kolei do najniższego poziomu od połowy lat 90. XX wieku. Hodowcy stawiają czoła presji z obu stron.
00:01:32:10 - 00:01:55:02
Abigail Acton
Z jednej strony odczuwają niestabilność zbiorów, z drugiej niższy popyt. Każda butelka to nie tylko trunek na stołach konsumentów, ale także część sektora, dzięki któremu mieszkańcy obszarów wiejskich zarabiają i wprowadzają miliardy euro do gospodarek. Co możemy zrobić w tej trudnej sytuacji? Zaproszeni goście realizujący swoje projekty dzięki wsparciu w ramach unijnego programu finansowania badań i innowacji, mają kilka intrygujących pomysłów.
00:01:55:04 - 00:02:11:19
Abigail Acton
Filipe Neves dos Santos opracowuje autonomiczne roboty i maszyny przeznaczone dla sektorów rolnictwa i leśnictwa, które potrafią bezpiecznie pracować na stromych zboczach. Pracuje w Ośrodku Robotyki Przemysłowej i Inteligentnych Systemów INESC TEC w Portugalii. Dzień dobry, Filipe.
00:02:11:21 - 00:02:13:02
Filipe Neves dos Santos
Dzień dobry, Abigail.
00:02:13:04 - 00:02:28:12
Abigail Acton
Zoe Doulgeri jest profesorem robotyki i sterowania systemami produkcyjnymi na Uniwersytecie Arystotelesa w Salonikach. Jej obecne zainteresowania badawcze obejmują naukę i sterowanie robotami jedno- i dwuramiennymi, które są w stanie manipulować obiektami. Dzień dobry, Zoe.
00:02:28:14 - 00:02:29:15
Zoe Doulgeri
Dzień dobry wszystkim.
00:02:29:15 - 00:02:31:15
Zoe Doulgeri
Dziękuję za zaproszenie do podcastu.
00:02:31:16 - 00:02:50:19
Abigail Acton
Cieszymy się, że jesteś z nami. Gustavo Pérez González jest starszym kierownikiem projektów i doktorem chemii na Uniwersytecie Autonomicznym w Barcelonie. Specjalizuje się w chemii analitycznej, w szczególności w opracowywaniu bezpiecznych, identyfikowalnych i niezmiennych rozwiązań pozwalających na identyfikację wina. Dzień dobry, Gustavo.
00:02:50:21 - 00:02:51:17
Gustavo Pérez González
Dzień dobry.
00:02:51:19 - 00:03:11:16
Abigail Acton
Miło mi cię gościć. Pozwól, że zacznę od ciebie, Filipe. Celem projektu SCORPION była pomoc rolnikom w zmniejszeniu ilości środków chemicznych wykorzystywanych do opryskiwania upraw przy jednoczesnym utrzymaniu wydajności plonów i ich wartości. Filipe, opowiedz nam trochę o problemie, który miał rozwiązać twój projekt, zwłaszcza w kontekście produkcji wina.
00:03:11:18 - 00:03:40:14
Filipe Neves dos Santos
Biorąc pod uwagę sektor produkcji wina w Portugalii, mamy do czynienia ze specyficznymi warunkami, które występują również w dziesięciu innych krajach w Europie, gdzie wino jest wytwarzane w winnicach na stromych zboczach. To właśnie tam powstaje najlepsze porto - jak wszyscy wiedzą, jest to wino najwyższej jakości. Problemem jest jednak niedobór pracowników chętnych do pracy w takich warunkach.
00:03:40:16 - 00:04:05:13
Filipe Neves dos Santos
Mamy też problem, o którym wspomniałaś wcześniej, wynikający ze zmiany klimatu. Potrzebujemy rozwiązań, aby winnice stały się bardziej zrównoważone. W ramach projektu staraliśmy się poszukiwać rozwiązania dwutorowo. Jednym z rozwiązań jest opracowanie maszyn, które mogą pracować w winnicach położonych na stromych zboczach. To jedna kwestia. Druga obejmuje rozwiązania, które umożliwią rezygnację ze stosowania środków chemicznych w winnicach.
00:04:05:13 - 00:04:31:06
Filipe Neves dos Santos
Tak powstał projekt SCORPION, w ramach którego opracowaliśmy robota, który może poruszać się w takich warunkach bez spadania, a także posiada możliwości nawigacji bez wykorzystania systemów nawigacji satelitarnej takich jak GPS. Opracowaliśmy również nową technologię i wdrożyliśmy narzędzia pozwalające na ograniczenie stosowania środków chemicznych i wykorzystanie światła UVB w winnicach, aby ograniczyć ich wpływ na środowisko.
00:04:31:08 - 00:04:38:18
Abigail Acton
Fantastycznie! Wszystko to brzmi bardzo interesująco, ale muszę poprosić cię o wyjaśnienie kilku kwestii. Wykorzystanie światła UVB - w jaki sposób?
00:04:38:20 - 00:04:52:22
Filipe Neves dos Santos
Cóż, zacznijmy od UVB. To jeden z zakresów fal świetlnych, które możemy zastosować w winnicach. Jego zaletą jest to, że doskonale zwalcza grzyby, które bardzo go nie lubią.
00:04:53:03 - 00:05:07:20
Abigail Acton
Rozumiem. Przyjrzyjmy się temu nieco bliżej. Istnieją pewne szkodniki, które mogą powodować choroby winorośli. Mówimy o grzybach. Gdy skierujemy na nie określony rodzaj światła, spowoduje to ich zanik lub rozpad. Czy tak właśnie działa to rozwiązanie?
00:05:07:21 - 00:05:29:17
Filipe Neves dos Santos
Dokładnie tak. W winnicach występują grzyby, które w ciągu dnia są chronione przed słońcem, rozkładając swoisty parasol. Ma to sens? W nocy zwijają jednak tę ochronę, aby nie zużywać tak dużo energii. Jeśli w tym samym czasie oświetlimy je światłem UVB, możemy je skutecznie eliminować.
00:05:29:20 - 00:05:40:20
Abigail Acton
Świetnie. Brzmi jak podstępne, ale dobre rozwiązanie. Przychodzicie, gdy grzyby śpią, a następnie eliminujecie zagrożenie. Ma to sens. Do tego nie da się ukryć, że takie rozwiązanie pozwala ograniczyć stosowanie środków chemicznych do oprysków.
00:05:41:01 - 00:05:55:09
Filipe Neves dos Santos
Zgadza się. Można uniknąć stosowania niektórych rodzajów środków grzybobójczych, które mogą być szkodliwe dla środowiska. Teoretycznie jest to nowa metoda ochrony roślin, która może mieć pozytywny wpływ na ekologię.
00:05:55:11 - 00:05:58:22
Abigail Acton
Fantastycznie! Jestem też pewna, że może być stosowana w przypadku innych upraw.
00:05:58:24 - 00:06:17:01
Filipe Neves dos Santos
Zgadza się, można stosować tę technikę w przypadku innych upraw. Oświetlanie światłem UVB jest już stosowane w hodowlach pomidorów szklarniowych i wiemy już o szeregu korzyści wynikających ze stosowania tej techniki. Podobnie jak inne środki ochrony, także stosowanie światła UVB wymaga przestrzegania pewnych przepisów i ograniczeń. To zrozumiałe.
00:06:17:06 - 00:06:17:15
Abigail Acton
Tak.
00:06:17:18 - 00:06:18:10
Abigail Acton
Ostrożność jest wskazana.
00:06:18:10 - 00:06:23:23
Filipe Neves dos Santos
Zgadza się! Eliminując korzystne grzyby, możemy eliminować także te szkodliwe. Przepraszam, w drugą stronę.
00:06:24:00 - 00:06:27:05
Abigail Acton
Rozumiem, nie ta kolejność. Zgadzam się. Można przez przypadek wyeliminować więcej grzybów, niż potrzeba. Rozumiem.
00:06:27:05 - 00:06:27:21
Filipe Neves dos Santos
Zgadza się. Dokładnie tak.
00:06:27:23 - 00:06:35:10
Abigail Acton
A teraz opowiedz nam coś więcej o winnicach na stromych zboczach. Rozumiem, że to bardzo trudne warunki. Zwłaszcza w kontekście pracy.
00:06:35:16 - 00:06:58:16
Filipe Neves dos Santos
Zgadza się. W Portugalii występują zróżnicowane tereny, a na północy mamy tereny górzyste. To właśnie tam znaleźliśmy sposób na wykorzystanie tych terenów do produkcji wina. To zrozumiałe. Jednak trzeba pamiętać, że to wszystko działo się dawno temu. Podobnie jak rolnictwo, także produkcja wina opierała się na pracy ludzkich rąk.
00:06:58:16 - 00:07:05:11
Filipe Neves dos Santos
Zgadza się? Jednak teraz żyjemy w rzeczywistości, w której brakuje rąk do pracy.
00:07:05:15 - 00:07:17:02
Abigail Acton
Możesz opowiedzieć o tym coś więcej? Nasi słuchacze cię nie widzą, ale ja widzę zarówno ciebie, jak i twoją wspaniałą maszynę. Opisz ją proszę dla naszych słuchaczy. Jak działa twój wynalazek?
00:07:17:07 - 00:07:39:03
Filipe Neves dos Santos
Małe gospodarstwa rolne i winnice położone na stromych zboczach wymagają rozwiązań, które są mniejsze i bardziej wydajne podczas pracy. Rozwiązań, które doskonale poradzą sobie z niektórymi zadaniami. Jak wyglądają nasze roboty? Przypominają klasyczne roboty na czterech kołach, wyposażone w przeguby, dzięki którym każde koło zawsze pozostaje w kontakcie z ziemią.
00:07:39:04 - 00:07:47:04
Abigail Acton
Rozumiem. Dzięki tym przegubom robot może automatycznie ustawić się w odpowiedniej pozycji, tak? Czy tak właśnie działa to rozwiązanie?
00:07:47:06 - 00:08:02:01
Filipe Neves dos Santos
Przeguby stanowią pasywne rozwiązanie. Nie można ich aktywować - po prostu zapewniają, że wszystkie cztery koła mają stałą styczność z ziemią. Dzięki temu zachowują przyczepność w trudnych warunkach.
00:08:02:01 - 00:08:03:01
Abigail Acton
Całe rozwiązanie jest oczywiście autonomiczne.
00:08:03:05 - 00:08:17:04
Filipe Neves dos Santos
Zgadza się, jest w pełni autonomiczne. Tak. Jest w stanie analizować obrazy i wykrywać, co znajduje się z przodu. Jeśli system wykryje pień, wykorzysta go w celu ustalenia lokalizacji robota. To jeden ze sposobów ustalania lokalizacji bez systemu nawigacji satelitarnej.
00:08:17:07 - 00:08:20:02
Abigail Acton
Innymi słowy, to mały łazik marsjański, ale przeznaczony dla winnic.
00:08:20:04 - 00:08:20:20
Filipe Neves dos Santos
Tak.
00:08:20:22 - 00:08:22:14
Filipe Neves dos Santos
Zgadza się!
00:08:22:16 - 00:08:29:12
Abigail Acton
To fantastyczne! Moim zdaniem to świetny pomysł. Czy to jest prototyp robota? Jakie jest zainteresowanie ze strony producentów wina?
00:08:29:14 - 00:08:50:05
Filipe Neves dos Santos
Użytkownicy końcowi są zainteresowani naszą technologią. Udało nam się wypełnić lukę w zakresie innowacyjnych rozwiązań produktowych wytwarzanych w Europie, wprowadzając produkt na rynek. Po dziesięciu latach pracy chcemy wprowadzić nasz produkt na rynki wraz z głównymi spółkami działającymi w Porto.
00:08:50:05 - 00:09:05:22
Filipe Neves dos Santos
Na rynku działa czterech konkurentów, którzy produkują maszyny rolnicze. Dołączyliśmy do nich, aby rozpocząć produkcję tej technologii i wprowadzić ją na rynek. Obecnie zajmujemy się więc wprowadzaniem technologii na rynek za pośrednictwem firm, które mogą to osiągnąć.
00:09:06:03 - 00:09:10:05
Abigail Acton
Brzmi jak bardzo ekscytujący etap prac. Musisz być bardzo dumny ze swoich osiągnięć.
00:09:10:05 - 00:09:15:19
Filipe Neves dos Santos
To prawda, ale będę bardziej dumny, gdy zobaczę moje rozwiązanie w działaniu.
00:09:15:20 - 00:09:32:19
Abigail Acton
Cóż, czeka cię jeszcze wiele pracy. Tak. Mimo to, masz wspaniałe rozwiązanie. Doskonały produkt dla hodowców, którzy bez niego nie mieliby możliwości znalezienia pracowników, którzy mogą pracować w trudnych warunkach. Uważam, że to doskonała sprawa. Powiem wręcz, że to w pewnym sensie przełomowa technologia. Jednocześnie to bardzo potrzebne rozwiązanie, które zaspokaja rzeczywiste potrzeby.
00:09:32:21 - 00:09:39:17
Abigail Acton
Czy uważasz, że istnieje negatywne nastawienie lub niechęć do przechodzenia na narzędzia zrobotyzowane w rolnictwie?
00:09:39:23 - 00:10:10:01
Filipe Neves dos Santos
To pytanie, które zadaje mi naprawdę wiele osób. Niektórzy uważają, że odbieram pracę ludziom. Uważają też, że to będzie problematyczne. Rzeczywistość wygląda nieco inaczej. W dzisiejszych czasach stawiamy czoła wyzwaniu imigracji, ale większość spośród tych ludzi szuka dobrej pracy - nie chcą pracować w 40-stopniowych upałach, na dużych wysokościach i w trudnych warunkach.
00:10:10:01 - 00:10:10:23
Abigail Acton
Dokładnie tak. Rozumiem.
00:10:11:00 - 00:10:41:03
Filipe Neves dos Santos
Cóż. Mogę zatem powiedzieć, że wspomniany problem nie istnieje. W rzeczywistości bez tych maszyn większość winnic na stromych zboczach nie będzie istnieć w przyszłości. Zamiast pięknych widoków rozpościerających się z rzek przepływających przez doliny i wspaniałych winnic na zboczach, bez robotyki i zrównoważonych rozwiązań możemy nie mieć niczego.
00:10:41:03 - 00:10:53:07
Filipe Neves dos Santos
Nie likwidujemy miejsc pracy. Poprawiamy jakość życia właścicieli tego rodzaju winnic. Sprawiamy, że staną się bardziej zrównoważone w przyszłości.
00:10:53:09 - 00:11:15:11
Abigail Acton
Zgadzam się. Zdecydowanie. Całkowicie rozumiem twoje argumenty. Dziękuję bardzo za wyjaśnienie. To było bardzo interesujące. Teraz kolej na Zoe. Twoja praca również koncentrowała się na automatyzacji - z tym, że skupiałaś się na późniejszym etapie prac i uwzględniłaś zaawansowaną robotykę. W ramach projektu BACCHUS testowałaś system dla winnic, który może monitorować i zbierać winogrona różnych odmian z wyjątkową precyzją.
00:11:15:11 - 00:11:22:18
Abigail Acton
Czy możesz nam powiedzieć co sprawia, że rozwój tego rodzaju zrobotyzowanych kombajnów stanowi tak wielkie wyzwanie?
00:11:22:23 - 00:12:33:21
Zoe Doulgeri
Chcieliśmy opracować zrobotyzowany kombajn, który byłby w stanie bezpiecznie poruszać się po winnicy, identyfikować winogrona o odpowiednim poziomie dojrzałości i zbierać je tak, jak robi to człowiek. Wyobraź sobie, że stoję przed winoroślą, wybrałam winogrona, które wydają mi się smaczne i chcę je zerwać. W tym celu muszę sięgnąć i przytrzymać winogrono jedną ręką, delikatnie przyciągnąć je do siebie, aby wydobyć szypułkę, ewentualnie poruszyć głową, aby mieć lepszy widok, ponieważ otaczające liście i gałęzie mogą mi go zasłaniać. Jednocześnie muszę sięgnąć drugą ręką, w której trzymam przecinak, a następnie uciąć szypułkę w skoordynowany, zsynchronizowany sposób. Tak właśnie działają ludzie - używamy obu rąk manipulując delikatnymi przedmiotami i robimy to bez większego zastanowienia. Chciałam, żeby tak właśnie działał mój zrobotyzowany kombajn. Celem było zbieranie dobrej jakości winogron w winnicach. To zadanie wymaga dwóch sprawnych ramion i dużej zręczności, co stanowi duże wyzwanie dla robota.
00:12:33:23 - 00:12:47:20
Abigail Acton
Tak. Jak najbardziej to rozumiem. Masz rację. Dla nas wydaje się to czymś oczywistym. Gdy jednak przyjrzymy się temu bliżej, okazuje się, że wymaga to serii ruchów o dużej precyzji. Jak zatem zaprojektowałaś i stworzyłaś tak zaawansowane ramię?
00:12:47:22 - 00:13:21:08
Zoe Doulgeri
Powiedzmy sobie szczerze - roboty były wykorzystywane w rolnictwie przed rozpoczęciem projektu, ale nieliczne rozwiązania były wykorzystywane do zbioru plonów. Były wyposażone głównie w pojedyncze mobilne ramiona robotyczne. Wykorzystywano je do zbioru owoców takich jak jabłka, które można zebrać pociągając je jedną ręką. Inne rozwiązania były wyposażone w specjalistyczny chwytak, który był w stanie jednocześnie przeciąć szypułkę i przytrzymać owoc.
00:13:21:08 - 00:13:24:23
Zoe Doulgeri
Tego typu rozwiązania nie nadają się do zbioru winogron.
00:13:24:23 - 00:13:30:12
Abigail Acton
To jasne - winogrona są znacznie bardziej delikatne. Są znacznie bardziej miękkie, prawda? Jabłka są zdecydowanie bardziej odporne.
00:13:30:12 - 00:13:54:02
Zoe Doulgeri
Dokładnie tak. Zbyt mocne ściśnięcie niszczy owoc i wpływa na jakość wszystkich następnych, które zostaną zebrane. W ramach projektu BACCHUS staraliśmy się wypełnić tę lukę i rozszerzyć zakres owoców, które można zbierać automatycznie, opracowując tego mobilnego robota wyposażonego w dwa ramiona, który mógłby realizować zadania dokładnie tak, jak robią to ludzie.
00:13:54:04 - 00:14:04:13
Zoe Doulgeri
Nie zaczynaliśmy od zera. W ramach gotowego rozwiązania musieliśmy połączyć wielokierunkową platformę mobilną na kołach z dwoma zrobotyzowanymi jednostkami.
00:14:04:13 - 00:14:10:05
Abigail Acton
Wielokierunkową? Mówimy o platformie na kółkach, która mogła się obracać.
00:14:10:07 - 00:14:17:21
Zoe Doulgeri
Tak. Wielokierunkowość oznacza, że platforma może poruszać się zarówno na boki, jak i do przodu czy do tyłu. Jest bardziej uniwersalna niż nasze samochody. Zatem...
00:14:18:02 - 00:14:18:12
Abigail Acton
Rozumiem.
00:14:18:16 - 00:14:29:19
Zoe Doulgeri
Musimy również używać chwytaka z dwoma specjalnymi palcami wykonanymi w technice druku 3D, które są dostosowane do wielkości zbieranej odmiany winogron.
00:14:29:24 - 00:14:36:08
Abigail Acton
Zatrzymajmy się na chwilę. Zaletą druku 3D jest to, że można dostosować dany przedmiot do konkretnych potrzeb, na przykład zbieranego owocu, zgadza się?
00:14:36:11 - 00:14:59:00
Zoe Doulgeri
Dokładnie tak. Właśnie tak to działa. Dzięki temu jesteś w stanie dostosować ramię do rozmiaru trzymanego przedmiotu, zwłaszcza gdy mowa o czymś delikatnym. Robot trzyma siatkę jednym ramieniem, a do drugiego przymocowaliśmy obcinak - dokładnie taki sam, jakiego używa człowiek, a także kamerę w celu identyfikacji szypułki.
00:14:59:01 - 00:15:09:17
Zoe Doulgeri
W tym wypadku nasz robot działa nieco inaczej niż człowiek - oczy nie są przymocowane do głowy robota. Zamontowaliśmy je na ramieniu z obcinakiem.
00:15:09:19 - 00:15:34:07
Abigail Acton
To brzmi jak dobre miejsce na oczy. Mówiąc o szypułce mamy na myśli łodygę, zgadza się? Tak. Dla nas byłaby to łodyga. Rozumiem. Wspaniała sprawa. Poza tym uważam, że to naprawdę niesamowite, że nie tylko wymyśliliście fantastyczny sposób na zautomatyzowanie procesu zbiorów, ale wyposażyliście też waszego robota w czujniki, które są w stanie wykrywać poziom cukru.
00:15:34:07 - 00:15:35:02
Zoe Doulgeri
Dokładnie tak.
00:15:35:04 - 00:15:37:18
Abigail Acton
Możesz nam o tym opowiedzieć? Zoe.
00:15:37:20 - 00:15:53:00
Zoe Doulgeri
Oczywiście. Decyzja o tym, które winogrona należy zebrać, opiera się na ocenie ich dojrzałości. Robimy to przez ocenę zawartości cukru w winogronie za pomocą kamery hiperspektralnej i algorytmów sztucznej inteligencji, które są w stanie ocenić poziom cukru.
00:15:53:02 - 00:15:55:01
Abigail Acton
Rozumiem. Czym jest kamera hiperspektralna?
00:15:55:02 - 00:16:19:23
Zoe Doulgeri
Kamera hiperspektralna to kamera działająca w niewidzialnym paśmie widma światła. Dzięki temu może ustalać skład chemiczny obiektu, na który patrzy. W ten sposób nie trzeba już opierać się na szacunkach dojrzałości upraw lub uciekać się do chemicznej analizy laboratoryjnej próbek winogron.
00:16:19:23 - 00:16:32:05
Abigail Acton
Nie trzeba zatem wysyłać winogron do analizy. Co wymaga wiele czasu. W dodatku można to zrobić dokładnie w momencie, w którym należy zebrać plony, a w wyniku tego przegapić idealne okno. Kamera pozwala na ustalenie poziomu cukru w czasie rzeczywistym.
00:16:32:05 - 00:16:32:18
Zoe Doulgeri
Dokładnie tak.
00:16:32:18 - 00:16:37:00
Abigail Acton
Mówisz, że używacie sztucznej inteligencji do interpretacji obrazów, które gromadzicie dzięki kamerom.
00:16:37:00 - 00:16:37:18
Abigail Acton
Czy tak właśnie działa to rozwiązanie?
00:16:37:18 - 00:17:05:06
Zoe Doulgeri
Interpretacja opiera się oczywiście na wytrenowanych algorytmach, dzięki którym możemy w czasie rzeczywistym wykryć poziom cukru i zdecydować, czy dane winogrono jest wystarczająco dojrzałe, aby je zebrać. W ten sposób możemy prowadzić selektywne zbiory. Niedojrzałe winogrona pozostawia się na winorośli, dzięki czemu mogą być zebrane później, gdy osiągną odpowiedni poziom cukru. W ten sposób zbieramy wyłącznie winogrona, które są w optymalnym stadium rozwoju, zwiększając jakość produkowanego wina.
00:17:05:08 - 00:17:10:09
Abigail Acton
Rozumiem, świetna sprawa. Czy widzicie duże zainteresowanie ze strony sektora? Testujecie już prototypy rozwiązania?
00:17:10:11 - 00:17:38:20
Zoe Doulgeri
W ramach projektu zaprosiliśmy wielu hodowców winorośli z Włoch, a naszym żywym laboratorium była winnica w pobliżu Salonik, która należy do producenta wina z północnej Grecji. Przetestowaliśmy tam nasze prototypy, a zaproszeni hodowcy byli bardzo zainteresowani naszym rozwiązaniem.
00:17:38:21 - 00:17:49:13
Zoe Doulgeri
Oczywiście wierzę, że w przyszłości nasze roboty trafią do winnic. Warto też pamiętać, że robot jest tylko narzędziem. Jest współpracownikiem - nie zastąpi człowieka.
00:17:49:13 - 00:17:52:09
Abigail Acton
Zgadza się? Absolutnie. Dziękuję bardzo, Zoe.
00:17:52:15 - 00:17:53:13
Zoe Doulgeri
Dziękuję.
00:17:53:14 - 00:18:13:01
Abigail Acton
Dobrze, Gustavo - teraz kolej na ciebie. Świętujemy dziś specjalną okazję. Chcemy zaszaleć, więc kupujemy butelkę naprawdę dobrego wina. Skąd wiemy, że to prawdziwe wino? Projekt TRACEWINDU miał na celu sprawienie, że będziemy mogli kupować wino bez obaw. Gustavo, przyjrzeliśmy się produkcji wina od sadzenia do zbiorów.
00:18:13:04 - 00:18:23:15
Abigail Acton
Na tym jednak wyzwania stojące przed producentami się nie kończą. Podróbki i fałszerstwa to problem znany raczej miłośnikom luksusowych marek. Czy możesz nam powiedzieć, jak problem ten dotyka sektor winiarski?
00:18:23:17 - 00:18:52:01
Gustavo Pérez González
Zacznę od tego, że wino jest jednym z tych produktów, w przypadku których ufamy reputacji producenta. Wyjątkiem jest sytuacja, w której chcesz cokolwiek weryfikować w momencie wyboru wina w supermarkecie lub restauracji. W niektórych sytuacjach chcesz jednak wiedzieć więcej. Na przykład...
00:18:52:01 - 00:19:13:03
Gustavo Pérez González
Czy jesteś w stanie sprawdzić pochodzenie wina? W dzisiejszych czasach kupujemy przede wszystkim obietnice i zapewnienia. Kupujemy wino na podstawie miejsca, praktyki, reputacji. Wszyscy producenci próbują sprzedać nam opowieści. Zastanówmy się teraz, co się dzieje, gdy pojawiają się nadużycia.
00:19:13:03 - 00:19:31:13
Gustavo Pérez González
Niektóre wina są błędnie oznakowane i podrabiane. W takim przypadku cierpią na tym wszyscy. Nie tylko winnica. Problem dotyczy wszystkich małych producentów, którzy cierpią, bo jeden z nich próbował pójść drogą na skróty.
00:19:31:15 - 00:19:42:19
Abigail Acton
Zgadzam się. Ciekawi mnie jak właściwie odbywa się fałszowanie lub podrabianie wina? Czy producenci kradną etykiety i po prostu umieszczają je na znacznie tańszych winach?
00:19:43:00 - 00:20:08:11
Gustavo Pérez González
Zaskoczy cię zapewne to, jak bardzo zaawansowany jest ten proces. Podmiana etykiety to typowy przykład fałszerstwa. Masz tanie wino i nalewasz je do butelki, która wskazuje na wino wysokiej jakości, następnie nakładasz podrobioną etykietę, która udaje tę prawdziwą. Najciekawszym aspektem, o którym nie miałem pojęcia, jest ponowne wykorzystywanie butelek.
00:20:08:13 - 00:20:36:07
Gustavo Pérez González
Niektórzy gromadzą oryginalne butelki, napełniają je ponownie i korkują, ze względu na autentyczny kształt i właściwości szkła. Czasami dochodzi do sytuacji całkowitego podrobienia produktu. Fałszywe butelki powstają od podstaw, z fałszywą etykietą, fałszywym kodem kreskowym, a następnie trafiają do kanałów sprzedaży.
00:20:36:07 - 00:20:39:01
Gustavo Pérez González
Tak. Można odnieść wrażenie, że masz do czynienia z autentycznym produktem.
00:20:39:01 - 00:20:39:08
Abigail Acton
Rozumiem.
00:20:39:08 - 00:21:09:14
Gustavo Pérez González
Podróbki trafiają do łańcucha dostaw, przechodzą przez szare rynki, nawet sklepy internetowe. Nie brakuje ludzi, którzy pośredniczą w sprzedaży, a nawet mieszają podróbki z prawdziwymi butelkami. Jeśli nie jesteś specjalistą, dostajesz do ręki butelkę i wszystko wygląda w porządku - widzisz jej jakość i masz w ręku produkt wysokiej klasy. Jeśli nie jesteś profesjonalistą, płacisz ogromną cenę, smakujesz i nie wiesz nawet, że to nie jest produkt, który powinnaś otrzymać.
00:21:09:14 - 00:21:15:11
Abigail Acton
Za który zapłaciłam. Tak. Jakie rozwiązanie opracował zespół projektu TRACEWINDU, aby utrudnić ten proceder?
00:21:15:12 - 00:21:19:01
Gustavo Pérez González
Spróbuję ująć to w prostych słowach.
00:21:19:01 - 00:21:21:16
Abigail Acton
Rozumiem, że to skomplikowane technicznie rozwiązanie. Zatem... Dziękuję. Tak.
00:21:21:18 - 00:21:53:06
Gustavo Pérez González
Kiedy wyjaśniamy to użytkownikom końcowym, używamy prostej metafory. Wyobraźmy sobie system paszportowy dla wina. Dostajesz butelkę, która ma inteligentny paszport lub inteligentny znacznik. Każdy znacznik jest wyjątkowy. Znacznik jest przyklejony do butelki i znajduje się na nim kod QR. Czasem ma też dodatkowe warstwy wewnętrzne, których nie można sprawdzić, zawierające ukryte informacje, które pozwalają na weryfikację wszystkich transakcji.
00:21:53:06 - 00:21:56:14
Abigail Acton
Co masz na myśli mówiąc o ukrytych informacjach i warstwach, których nie można sprawdzić? Co to oznacza w praktyce?
00:21:56:18 - 00:22:17:00
Gustavo Pérez González
To coś jak używanie niewidzialnego atramentu do ukrycia informacji. Mennice, urzędy i inne instytucje wykorzystują techniki, których nie widać na pierwszy rzut oka. To samo można zrobić w przypadku etykiet win.
00:22:17:00 - 00:22:25:09
Abigail Acton
To ciekawe. Zatem do etykiet są dodawane jakieś niewidoczne zabezpieczenia, jak niewidoczne znaki, które na przykład należy zeskanować za pomocą określonego rodzaju skanera?
00:22:25:10 - 00:22:25:19
Gustavo Pérez González
Tak.
00:22:25:19 - 00:22:26:14
Abigail Acton
Tak.
00:22:26:16 - 00:22:34:10
Gustavo Pérez González
Nawet podczas skanowania, w zależności od uprawnień przypisanych użytkownikowi, może mieć dostęp wyłącznie do określonych informacji.
00:22:34:12 - 00:22:34:22
Abigail Acton
Rozumiem.
00:22:34:22 - 00:22:44:10
Gustavo Pérez González
Istnieją różne sposoby zrobienia tego w praktyce. Możemy zapisywać warstwy zawierające różne rodzaje informacji, ponieważ nie wszyscy muszą mieć dostęp do wszystkich danych.
00:22:44:12 - 00:23:11:07
Gustavo Pérez González
Jedna z warstw może dotyczyć zapewnienia jakości. Kolejna może dotyczyć transportu wina. Część tych danych może być przeznaczona wyłącznie dla producentów wina i obejmować wszystkie informacje na temat produkcji, przeznaczone dla organów odpowiedzialnych za ochronę zdrowia. W całym systemie jest wielu interesariuszy z różnymi uprawnieniami, różnymi sposobami wprowadzania informacji do systemu i tak dalej.
00:23:11:13 - 00:23:34:24
Abigail Acton
Świetne rozwiązanie. Czyli etykieta wina zawiera różne warstwy danych dostępne dla poszczególnych użytkowników docelowych. Użytkownicy mogą mieć dostęp do tych informacji w zależności od uprawnień przypisanych przez system. Czy tak właśnie działa to rozwiązanie? Tak. Tak mi się wydaje. Chcę zapytać, czy wszystkie te informacje gromadzone przez podmioty uczestniczące w logistyce, zapewnianiu jakości i interesariuszy sektora dotyczą tylko ich samych? Czy nabywcy też znajdą tam istotne informacje?
00:23:34:24 - 00:23:39:01
Abigail Acton
Czy kupujący może dowiedzieć się czegokolwiek na temat wina?
00:23:39:03 - 00:23:59:05
Gustavo Pérez González
Tak. To typowe... Wiele zależy od doświadczenia i ciekawości. Nabywca może mieć dostęp do tych danych. Wszystko zależy od tego, czy chce weryfikować zapewnienia producenta. System gromadzi informacje, które są pewne i pochodzą od producenta.
00:23:59:10 - 00:24:06:09
Gustavo Pérez González
Mamy łańcuch danych, który gwarantuje, że dane wino pochodzi z danego miejsca.
00:24:06:15 - 00:24:15:08
Abigail Acton
Chwila. Kupuję wino. Wchodzę do supermarketu lub do sklepu z winem. Biorę z półki butelkę wina. Widzę kod QR. Co mam z nim zrobić?
00:24:15:14 - 00:25:00:07
Gustavo Pérez González
Zgadza się. Wystarczy, że go zeskanujesz. Skanujesz kod QR, a następnie przechodzisz do interfejsu, w którym znajdują się wszystkie informacje przekazywane przez producenta. Na końcu znajdziesz potwierdzenie, że informacje są zweryfikowane, gdyż na podstawie wszystkich przeprowadzonych analiz udało się ustalić, że dane wino pochodzi z konkretnego obszaru, konkretnej winnicy i od konkretnego producenta. Ukryte informacje obejmują także analizy wina. W ten sposób powstaje coś w rodzaju odcisku palca, który jest wyjątkowy dla danego obszaru i zgodny z danym kodem QR. Staramy się więc łączyć miejsce z winem.
00:25:00:09 - 00:25:04:11
Abigail Acton
Rozumiem. Fantastycznie! Dzięki temu mam dostęp do nowych informacji. I widzę je na etykiecie.
00:25:04:11 - 00:25:09:14
Gustavo Pérez González
Jasne. Dzięki temu masz większą pewność. Kupujesz zaufanie.
00:25:09:20 - 00:25:28:13
Abigail Acton
Co się stanie w sytuacji... Właśnie wyobraziłam sobie coś strasznego. Wyobraź sobie, że idę do niewiarygodnie drogiej restauracji. Próbuję komuś zaimponować i zamawiam niewiarygodnie drogą butelkę wina, która trafia na stół. Czy powinnam zapytać, czy mogę zeskanować kod? Można w ogóle o to zapytać? Nie powinnam czuć się dziwnie pytając o to?
00:25:28:19 - 00:25:34:22
Abigail Acton
Ale wyobraźmy sobie, że znajduję pewność siebie. Pytam, czy mogę zeskanować kod. Okazuje się, że to nie jest prawdziwe wino.
00:25:34:24 - 00:26:00:08
Gustavo Pérez González
Wszystko zależy od ciebie. To ty decydujesz. Czy chcesz wpaść w tarapaty? W trakcie projektu mieliśmy również kontakt z sommelierami i ludźmi podczas typowych wydarzeń zapoznawczych i degustacji niektórych win. Takie osoby nie mają żadnych problemów z powiedzeniem kelnerowi, że to nie jest wino, za które płacą.
00:26:00:08 - 00:26:24:03
Gustavo Pérez González
Mówią, że jest zepsute lub niesmaczne. Jeśli jesteś osobą, która nie ma doświadczenia w degustowaniu win, ale masz telefon komórkowy i możesz sprawdzić pochodzenie, możesz też powiedzieć „To nie jest wino, które zamówiłam, więc nie zamierzam za to płacić”. Wszystko zależy od ciebie i od tego, jak zamierzasz wykorzystać tego rodzaju informacje w różnych sytuacjach.
00:26:24:05 - 00:26:26:14
Abigail Acton
Rozumiem. Od każdego zależy, co zrobi z tymi informacjami.
00:26:26:16 - 00:26:26:22
Gustavo Pérez González
Zgadza się.
00:26:26:23 - 00:26:33:23
Abigail Acton
Super. Jak myślisz, czy w najbliższym czasie zobaczymy takie etykiety w sklepach? Czy sektor wydaje się chętny do wdrożenia tej interesującej technologii?
00:26:34:01 - 00:27:02:08
Gustavo Pérez González
Na podstawie naszych doświadczeń i współpracy z producentami wina, z którymi nawiązaliśmy kontakt w ramach projektu, a także realizacji pilotażowych, uważam że jest taka potrzeba. Zrealizowaliśmy szereg projektów pilotażowych, w ramach których przygotowaliśmy i przeanalizowaliśmy wina, opracowaliśmy paszporty, prowadziliśmy testy w supermarketach, klienci skanowali kody i tak dalej.
00:27:02:08 - 00:27:14:04
Gustavo Pérez González
Projekt pilotażowy już istnieje, a jeden z partnerów projektu podpisał nawet umowy z niektórymi partnerami, które mogą dotyczyć masowej produkcji.
00:27:14:06 - 00:27:15:02
Abigail Acton
Rozumiem. Świetna sprawa.
00:27:15:02 - 00:27:21:16
Gustavo Pérez González
Powiedziałbym więc, że w przyszłości... myślimy, że wcale nie jest to tak odległe.
00:27:21:16 - 00:27:22:01
Abigail Acton
Świetnie.
00:27:22:02 - 00:27:32:14
Gustavo Pérez González
Potrzebujemy użytkowników, potrzebujemy winiarni, która stanie się pionierem. Najpierw testy, potem demonstracja, potem pojawią się naśladowcy.
00:27:32:15 - 00:27:32:21
Abigail Acton
Rozumiem.
00:27:32:21 - 00:27:40:23
Gustavo Pérez González
Staraliśmy się wyjaśnić producentom win, że chcemy sprzedawać dowody, a nie zapewnienia.
00:27:41:00 - 00:28:09:10
Gustavo Pérez González
Skanowanie kodów ma na celu wyłącznie weryfikację, utrzymanie zaufania. Konsumenci mają dzięki temu dobre doświadczenia - można je uzupełnić o historię winnicy, informacje na temat serwowania, doboru odpowiednich potraw i tak dalej. Dzięki temu producenci nie muszą niczego zmieniać, ale mają pewne gwarancje. Każda butelka jest związana ze swoją historią. To nie tylko marketing - to potwierdzenie obietnic i zapewnień.
00:28:09:10 - 00:28:16:13
Gustavo Pérez González
Dzięki temu klienci mają pewność, że piją wino, które kupili.
00:28:16:14 - 00:28:24:15
Abigail Acton
Rozumiem. Wino, za które zapłacili. Zdecydowanie. Świetnie. Dziękuję bardzo. Czy ktoś ma jakieś pytania do Gustavo? Tak. Przepraszam. O co chciałabyś spytać?
00:28:24:17 - 00:28:40:09
Zoe Doulgeri
Zastanawiam się, jak można zapobiec podrabianiu tego typu etykiet? Fałszerze mogą skopiować kod QR i umieścić go na innej butelce, która zawiera niewłaściwy rodzaj wina.
00:28:40:11 - 00:28:51:15
Gustavo Pérez González
To jedno z podstawowych pytań, które producenci wina zadawali nam podczas prac. Pytali głównie o to, czy kod QR jest czymś, co ktoś może łatwo skopiować.
00:28:51:17 - 00:29:22:16
Gustavo Pérez González
Owszem, można skopiować kod, ale nie będzie zachowywał się tak, jak kod z prawdziwego wina. Towarzyszy im system, w którym będą widoczne duplikaty, skany, niemożliwe podróże lub nieprawidłowo zeskanowane butelki z dowodami manipulacji. Sam kod jest łatwy do sklonowania, ale sklonowanie kodu oznacza wyłącznie sklonowanie znaku. W tym wypadku musisz odtworzyć podróż butelki.
00:29:22:17 - 00:29:56:17
Gustavo Pérez González
Nasze rozwiązanie łączy kod QR z wyjątkową tożsamością cyfrową, z odciskiem palca, z paszportem, a nie tylko ze stroną internetową. Gdy kod jest skanowany, system sprawdza, czy skanowanie ma sens w danym kontekście. Jeśli więc ten sam identyfikator, ten sam odcisk palca, ten sam paszport nagle pojawia się w dwóch krajach lub zostaje zeskanowany 200 razy w krótkim czasie, zanim w ogóle dane wino trafi na rynek, zapala się lampka ostrzegawcza. Tego typu rzeczy są bardzo trudne do podrobienia, co zapobiega wyciekom.
00:29:56:20 - 00:30:03:10
Gustavo Pérez González
To właśnie wyjaśniliśmy producentom wina. Chyba udało nam się ich przekonać.
00:30:03:10 - 00:30:10:08
Abigail Acton
Dla mnie również brzmi to przekonująco. Dziękuję jeszcze raz, Gustavo. Świetne wyjaśnienie i doskonały projekt. Wspaniała sprawa!
00:30:10:10 - 00:30:14:11
Gustavo Pérez González
Dziękuję za możliwość wyjaśnienia naszych prac.
00:30:14:15 - 00:30:26:13
Abigail Acton
Cała przyjemność po mojej stronie. Cóż, bardzo dziękuję waszej trójce za poświęcony czas. Uważam, że wykonujecie kawał naprawdę interesującej i ważnej pracy. Mam też nadzieję, że wasze rozwiązania zostaną wykorzystane przez wielu producentów.
00:30:26:18 - 00:30:27:18
Zoe Doulgeri
Dziękuję bardzo.
00:30:27:22 - 00:30:28:16
Filipe Neves dos Santos
Do zobaczenia.
00:30:28:18 - 00:30:31:01
Gustavo Pérez González
Dziękuję za poświęcony czas. Do zobaczenia.
00:30:31:02 - 00:30:34:18
Abigail Acton
Miło było cię widzieć. Dziękuję.
00:30:34:20 - 00:31:00:00
Abigail Acton
Jeśli spodobał Ci się ten odcinek, zachęcam do obserwowania nas w serwisach Spotify i Apple. Zajrzyj też na stronę naszego podcastu w serwisie CORDIS. Zachęcam również do zasubskrybowania naszego podcastu – dzięki temu nie przegapisz informacji na temat najciekawszych badań naukowych i innowacji finansowanych ze środków Unii Europejskiej. Jeśli lubisz nas słuchać, możesz powiedzieć o nas znajomym! Rozmawialiśmy o bezpieczeństwie na morzu i przygotowaniach do następnej pandemii, a także o znaczeniu mikrobiomu jelitowego.
00:31:00:02 - 00:31:11:24
Abigail Acton
Odwiedź nasz portal i poznaj badania, które zmieniają nasz świat. Czekamy także na wiadomości, informacje i opinie. Możesz skontaktować się z nami pod adresem editorial@cordis.europa.eu. Do usłyszenia.
Roboty i paszporty z kodami QR dla sektora winiarskiego są sposobami na walkę z brakiem pracowników i oszustwami na miarę XXI wieku.
Ludzie często zapominają, jak ważny jest przemysł winiarski dla Europy. W całej Unii Europejskiej działa blisko 2,2 miliona gospodarstw winiarskich, uprawiających winorośle na około 3,2 miliona hektarów terenów uprawnych. Każdego roku winnice te wytwarzają około 150 milionów hektolitrów wina, czyli około 20 miliardów butelek. Biorąc pod uwagę cały łańcuch wartości, od uprawy winorośli po sprzedaż butelek, sektor winiarski przynosi gospodarce Unii Europejskiej około 130 miliardów euro rocznie i zapewnia blisko 3 miliony miejsc pracy, głównie na obszarach wiejskich. Wartość eksportu samego wina wynosi około 18 miliardów euro rocznie, dzięki czemu jest jednym z najważniejszych produktów rolno-spożywczych eksportowanych przez Europę. Choć same liczby są imponujące, sektor ten stawia czoła istotnym wyzwaniom. Przez ostatnie kilka lat na zbiory istotnie wpłynęły susze, fale upałów, ulewne deszcze i choroby. Produkcja wina w Unii Europejskiej w latach 2023 i 2024 była jedną z najniższych w tym stuleciu, a na całym świecie konsumpcja wina spadła do najniższego poziomu od połowy lat 90. XX wieku. Hodowcy odczuwają presję z powodu niestabilnych zbiorów i słabszego popytu. Co możemy zrobić w tej sytuacji? Zaproszeni goście realizujący projekty dzięki wsparciu w ramach unijnego programu finansowania badań i innowacji, mają kilka intrygujących pomysłów. Filipe Neves dos Santos(odnośnik otworzy się w nowym oknie) pracuje w Ośrodku Robotyki Przemysłowej i Inteligentnych Systemów(odnośnik otworzy się w nowym oknie) INESC TEC w Portugalii. Opracowuje autonomiczne roboty i maszyny, które mogą bezpiecznie działać na stromych zboczach, przeznaczone do wykorzystania w sektorach rolnictwa i leśnictwa, w ramach projektu SCORPION. Zoe Doulgeri(odnośnik otworzy się w nowym oknie) jest profesorem robotyki i sterowania systemami produkcyjnymi na Uniwersytecie Arystotelesa w Salonikach. Jej obecne zainteresowania badawcze obejmują naukę oraz sterowanie jednoramiennymi i dwuramiennymi robotami manipulującymi obiektami(odnośnik otworzy się w nowym oknie), które badała w ramach projektu BACCHUS. Gustavo Pérez González(odnośnik otworzy się w nowym oknie) jest starszym kierownikiem projektu pracującym na Autonomicznym Uniwersytecie w Barcelonie(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Specjalizuje się w chemii analitycznej, w szczególności w opracowywaniu bezpiecznych, identyfikowalnych i trwałych rozwiązań pozwalających na identyfikację wina - to właśnie nad takim rozwiązaniem pracuje w ramach projektu TRACEWINDU.
Czekamy na Wasze opinie!
Jeśli chcesz podzielić się z nami swoją opinią na temat naszych podcastów, napisz do nas! Wszelkie komentarze, pytania lub sugestie prosimy przesyłać na adres editorial@cordis.europa.eu.
Słowa kluczowe
Kraje
Grecja, Hiszpania, Portugalia