Pilotaż zaawansowanych metod ponownego wykorzystania, naprawy i recyklingu w ekosystemie tkanin opartym na obiegu zamkniętym
Globalna konsumpcja odzieży rośnie, czego powodem są niższe koszty i szybkie zmiany trendów modowych. Jednocześnie konsumenci wyrzucają swoje ubrania znacznie szybciej, a możliwości recyklingu i wykorzystania obiegu zamkniętego są ograniczone. W sektorach specjalistycznych, które obejmują odzież roboczą, środki ochrony indywidualnej i produkty sportowe, plecaki i namioty, opcje ponownego użycia, naprawy i recyklingu są jeszcze rzadsze. Zespół finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu CISUTAC(odnośnik otworzy się w nowym oknie) zajmuje się pilną potrzebą zamknięcia obiegów tkanin, skupiając się na poliestrze i bawełnie, które stanowią niemal 90 % włókien wykorzystywanych w tkaninach. Dzięki nowym procesom, modelom biznesowym i współpracy w ramach łańcucha wartości, projekt CISUTAC dowodzi, w jaki sposób tekstylia mogą być ponownie wykorzystywane, naprawiane i poddawane recyklingowi na szeroką skalę.
Badanie obiegu zamkniętego tkanin
Wdrożenie obiegu zamkniętego tkanin wiąże się z szeregiem barier i przeszkód. Zespół projektu CISUTAC opracował i z powodzeniem wdrożył rozwiązania mające na celu rozwiązanie szeregu problemów w ramach trzech projektów pilotażowych na skalę półprzemysłową. Naprawa jest czasochłonna, kosztowna i wymaga wykwalifikowanych pracowników. Badacze skupieni wokół projektu CISUTAC opracowali półautomatyczne rozwiązania wspomagające ludzkie umiejętności, dzięki którym naprawa stanie się bardziej opłacalna na szerszą skalę. „Półautomatyczne stacje robocze do naprawy i rozbiórki produktów wyposażone w moduły wspierające i wyświetlacze były testowane zarówno w przedsiębiorstwie nastawionym na zysk, jak i w przedsiębiorstwie społecznym. Rozwiązanie w zakresie naprawy zamka błyskawicznego okazało się bardzo obiecujące - udawało się je wykonać w czasie poniżej 10 minut”, wyjaśnia koordynator projektu Guy Buyle ze spółki Centexbel(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Zespół zademonstrował także proces rozbiórki zużytych kombinezonów strażackich w celu odzyskania cennych włókien aramidowych. Niski wskaźnik zbiórki tkanin i negatywne nastawienie konsumentów do używanych wyrobów ograniczają ponowne wykorzystanie ubrań, podobnie jak nieefektywne metody sortowania. Opracowane w ramach projektu kampanie uświadamiające konsumentów(odnośnik otworzy się w nowym oknie) i narzędzia decyzyjne wykorzystujące sztuczną inteligencję(odnośnik otworzy się w nowym oknie) starają się rozwiązać także te problemy. „Pilotażowy system sortowania obejmował narzędzie wspomagające podejmowanie decyzji oraz dane cyfrowego paszportu produktu pobierane dzięki znacznikom RFID. Takie rozwiązanie pokazuje możliwości cyfrowych paszportów produktów, a jednocześnie wskazuje wykrywanie uszkodzeń przy pomocy sztucznej inteligencji jako istotny krok mający na celu kierowanie tkanin do ponownego użycia, naprawy lub recyklingu”, mówi koordynatorka projektu Lien Van der Schueren, przedstawicielka spółki Centexbel. Opracowany przez zespół projektu CISUTAC przewodnik dotyczący otwartych danych(odnośnik otworzy się w nowym oknie) określa minimalne wymagania dotyczące danych opracowane z myślą o cyfrowych paszportach produktów. W przeszłości niska jakość surowca sprawiała, że recykling tkanin był niepraktyczny. Pilotażowa inicjatywa „od włókna do włókna” opracowana w ramach projektu CISUTAC zaowocowała technologią recyklingu termomechanicznego pozwalającą na recykling poliestru oraz technologię przędzy hybrydowej, która umożliwia recykling bawełny i włókien celulozowych. Pierwsza z nich poprawia jakość, umożliwiając odzyskanie niemal 100 % czystych poliestrowych tkanin odpadowych. Druga umożliwia wytwarzanie wysokiej jakości przędzy z krótkich włókien bawełnianych pochodzących z recyklingu, które nie nadają się do konwencjonalnego przędzenia.
Rewolucja sektora tekstyliów dzięki obiegu zamkniętemu
Technologie obiegu zamkniętego wykorzystywane w sektorze tekstyliów uległy istotnym zmianom w trakcie trwania projektu. „Akceptacja i wdrażanie praktyk ponownego wykorzystania przyspieszyły szybciej niż przewidywaliśmy, co pozwoliło na szybszą weryfikację modeli biznesowych opartych na obiegu zamkniętym. Co więcej, wzięliśmy pod uwagę wyraźną potrzebę wprowadzenia nowych narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, uwzględniając błyskawiczny rozwój tej dziedziny od czasu rozpoczęcia projektu”, zauważają Buyle i Van der Schueren. Bankructwo szeregu przedsiębiorstw zajmujących się zbiórką i sortowaniem tkanin dowodzi, że sam postęp techniczny jest niewystarczający bez opłacalnych warunków biznesowych.
Zrównoważona przyszłość ekosystemu obiegu zamkniętego tkanin
Zespół projektu CISUTAC przeanalizował cztery scenariusze(odnośnik otworzy się w nowym oknie) dla ekosystemu tkanin do 2035 roku, aby pomóc interesariuszom w planowaniu. Prace zespołu walnie przyczyniły się do ustanowienia ECOSYSTEX, czyli Europejskiej Wspólnoty Praktyk na rzecz Zrównoważonego Ekosystemu Tkanin, która rozwija działania projektu CISUTAC mające na celu dostosowanie działań w zakresie rozpowszechniania i zaleceń w podobnych projektach. Choć prace w ramach projektu CISUTAC dobiegają końca, jego rezultaty są doskonale widoczne. Dzięki pracom zespołu naprawa stanowi teraz znacznie bardziej istotny aspekt obiegu zamkniętego towarów. Ponadto badacze opracowali otwarte narzędzia i materiały wspierające świadome podejmowane decyzji oraz włączyli organizacje ekonomii społecznej jako kluczowe podmioty w obiegu zamkniętym tkanin. Wspólnota ECOSYSTEX będzie kontynuowała te prace, sprzyjając długotrwałej współpracy na rzecz europejskiego ekosystemu tkanin opartego na obiegu zamkniętym.
