Zrezygnuj z hamburgera i frytek - podziękuje ci za to nie tylko twoja talia
Kiełbaski, chipsy, lody, napoje gazowane... Niektórym z naszych czytelników z pewnością ślinka cieknie na samą myśl o wszystkich tych smacznych rzeczach. Tego rodzaju produkty nazywamy śmieciowym jedzeniem i nie dzieje się tak bez powodu. W świecie nauki są znane pod nazwą ultraprzetworzonej żywności. Kategoria ta obejmuje w zasadzie każdy rodzaj żywności zawierający więcej niż jeden składnik, który trudno byłoby znaleźć w typowej domowej kuchni. Tego rodzaju produkty są zwykle bogate w tłuszcze, cukier i sól, a ich regularne spożywanie wpływa na częstotliwość występowania przeszło 30 (!) chorób, w tym nowotworów i zaburzeń układu krążenia.
Nowy rodzaj drenażu mózgów
To nie koniec smutnych faktów - blisko połowa kalorii spożywanych przez przeciętnego człowieka pochodzi właśnie z tego rodzaju żywności. Ponadto popularność tych produktów stale rośnie, co wynika z dwóch istotnych powodów - wygody i niskiej ceny. Kolejnym istotnym problemem jest to, że jako konsumenci nie jesteśmy przyzwyczajeni do czytania informacji na opakowaniach i nie sprawdzamy kupowanych produktów pod kątem szkodliwych dodatków i substancji chemicznych. Większość z nas prawdopodobnie nie wie nawet, na co zwrócić uwagę. Wyniki badania przeprowadzonego przez zespół z australijskiego Uniwersytet Monash malują dość pesymistyczny obraz - ultraprzetworzona żywność wpływa negatywnie nie tylko na naszą linię, ale także na zdolność do koncentracji. Z artykułem można zapoznać się na łamach czasopisma naukowego „Alzheimer’s & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring”(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Badanie przeprowadzone z udziałem niemal 2 200 dorosłych mieszkańców Australii w wieku od 40 do 70 lat wykazało, że częstsze spożywanie tego rodzaju produktów przekładało się na słabszą uwagę. Co więcej, zależność ta występowała niezależnie od ogólnej jakości diety badanych. Ochotnicy spożywali dietę śródziemnomorską, która jest powszechnie uznawana za wzór zdrowego odżywiania z punktu widzenia mózgu. Rezultaty badania wskazują, że ultraprzetworzona żywność może wpływać negatywnie na zdolność mózgu do utrzymania uwagi, nawet w przypadku osób dokonujących lepszych wyborów i spożywających głównie zdrową żywność. Uczestnicy wypełnili kompleksowy kwestionariusz obejmujący 130 pytań dotyczących żywności, szczegółowo opisując swoje nawyki żywieniowe w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Wśród najczęściej spożywanych ultraprzetworzonych produktów znalazły się desery na bazie nabiału, napoje gazowane, słone przekąski, przetworzone mięsa i dania gotowe.
Przetwarzanie niweluje korzyści zdrowej diety
Badacze skategoryzowali poszczególne produkty spożywcze na podstawie stopnia jego przetworzenia, nie zaś wartości odżywczej. Zdolności poznawcze uczestników badacze oceniali za pomocą zweryfikowanego testu internetowego mierzącego szybkość przetwarzania informacji, uwagę wzrokową, rozpoznawanie wizualne i pamięć roboczą. Zestawienie wszystkich tych czynników zaowocowało dwoma wynikami dotyczącymi koncentracji i pamięci. „Pozwolę sobie użyć przykładu, by umożliwić spojrzenie na nasze odkrycia z odpowiedniej perspektywy. Wzrost spożycia ultraprzetworzonej żywności o 10 procent oznacza mniej więcej dodanie standardowej paczki chipsów do codziennej diety”, zauważa Barbara Cardoso, główna autorka badania i starsza wykładowczyni na Wydziale Odżywiania, Dietetyki i Żywności oraz Victorian Heart Institute, której wypowiedź przytoczono w informacji prasowej(odnośnik otworzy się w nowym oknie) opublikowanej przez uczelnię. „Zwiększenie spożycia ultraprzetworzonej żywności o kolejne 10 procent przekładało się na wyraźny i mierzalny spadek umiejętności koncentracji”. Badacze uważają, że problemem mogą być dodatki zawarte w przetworzonych produktach. „Tego rodzaju przetwarzanie żywności często niszczy naturalną strukturę produktów i wiąże się z wprowadzaniem potencjalnie szkodliwych substancji, takich jak syntetyczne dodatki lub substancje chemiczne”, wyjaśnia Cardoso. „To wskazuje, że związek między dietą i funkcjonowaniem poznawczym obejmuje więcej niż wyłącznie tak zwaną zdrową żywność i sugeruje istnienie mechanizmów związanych ze stopniem przetwarzania samej żywności”.
