Zrównoważona elektroliza przyspiesza przejście Europy na zeroemisyjną gospodarkę
W rozdrobnionym krajobrazie badań i innowacji przejście Europy w kierunku niezawodnego, zrównoważonego i przystępnego cenowo zeroemisyjnego systemu energetycznego napotyka szereg wyzwań. Aby je przezwyciężyć, finansowany przez UE projekt CETP(odnośnik otworzy się w nowym oknie) tworzy i wspiera ponadnarodowe ekosystemy innowacji poprzez łączenie krajowych i regionalnych funduszy na badania nad różnymi technologiami i rozwiązaniami, które wspierają transformację czystej energii w Europie. W ramach swoich działań CETP przeprowadza coroczne wspólne zaproszenia do składania wniosków o finansowanie projektów dotyczących rozwiązań w zakresie czystej energii. Jednym z takich projektów jest SUPREME(odnośnik otworzy się w nowym oknie), wybrany w konkursie CETP 2024 na projekty poświęcone rozwiązaniu problemów z produkcją zielonego wodoru.
Rozwiązywanie problemu wysokich kosztów zielonego wodoru i kwestii środowiskowych
UE dąży do produkowania 10 milionów ton odnawialnego zielonego wodoru do 2030 r., aby zdekarbonizować problematyczne sektory. Jednak obecne metody produkcji zielonego wodoru za pomocą elektrolizy membran protonowymiennych (PEM) mają ograniczenia związane z wysokimi kosztami oraz korzystaniem z rzadkich i drogich materiałów. Elektroliza PEM wyróżnia się jako wiodąca metoda produkcji, szczególnie ze względu na jej zdolność do dostosowywania się do wahań energii odnawialnej ze źródeł wiatrowych i słonecznych, jednak jest ona znacznie droższa niż produkcja wodoru oparta na paliwach kopalnych. Ponadto wiąże się ona z wysokimi kosztami środowiskowymi. Obecnie bazuje ona na substancjach per- i polifluoroalkilowych (PFAS), lepiej znanych jako wieczne chemikalia. Ze względu na ich znaczący wpływ na zdrowie i środowisko UE dąży do wycofania tych substancji, co w przyszłości będzie stanowić problem dla technologii PEM. Trzyletni projekt SUPREME zakłada pokonanie tych przeszkód poprzez opracowanie systemu elektrolizy nowej generacji, który będzie przyjazny dla środowiska i zrównoważony. W ciągu najbliższych kilku lat naukowcy pracujący pod kierownictwem Uniwersytetu Południowej Danii opracują wydajny system elektrolizy wolny od PFAS, wykorzystujący również znacznie mniejsze ilości krytycznych surowców, takich jak iryd, drogi metal stosowany w elektrolizie PEM. Zespół dąży do zmniejszenia zużycia irydu nawet o 75% i opracowuje metody recyklingu, które pozwolą odzyskać 90% metalu z systemów wycofanych z eksploatacji. „Wodór jest wykorzystywany jako surowiec w bardzo dużych ilościach, a ilość ta będzie w przyszłości nadal rosnąć. Chodzi tu o produkcję amoniaku, metanolu czy przemysł stalowy”, mówi Merit Bodner z austriackiego Uniwersytetu Technicznego w Grazu, jednej z instytucji współpracujących przy projekcie SUPREME, w artykule(odnośnik otworzy się w nowym oknie) opublikowanym w serwisie „Science Daily”. „Jeśli uda nam się uniknąć stosowania szkodliwych substancji w produkcji zielonego wodoru, a także uzyskać w jego przypadku podobne ceny jak wodoru kopalnego, wykonamy ważny krok w kierunku zielonej transformacji. Stanie się on także bardziej atrakcyjny dla innych zastosowań, takich jak magazynowanie nadwyżek energii ze źródeł odnawialnych”.
Ogłaszanie kolejnego zaproszenia
W projekcie CETP (Clean Energy Transition Partnership) ogłaszane jest piąte coroczne wspólne zaproszenie do składania wniosków na rok 2026(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Otwarcie(odnośnik otworzy się w nowym oknie) zaproszenia zostało zaplanowane na 26 maja, a składanie wniosków wstępnych rozpocznie się 8 czerwca. Więcej informacji: strona projektu CETP(odnośnik otworzy się w nowym oknie)