Tanie sposoby ograniczenia emisji z gospodarstw rolnych dzięki modelom zagospodarowania terenu
Grunty mogą być wykorzystywane jako magazyn dwutlenku węgla, fundament produkcji żywności, źródło utrzymania mieszkańców obszarów wiejskich oraz istotny element ochrony przyrody. Realizacja wszystkich tych celów w tym samym miejscu i czasie często okazuje się niemożliwa. Taki stan rzeczy mocno komplikuje procesy decyzyjne dotyczące rolnictwa i leśnictwa. Strategie, których założenia wydają się dobre na papierze, mogą wiązać się z wysokimi kosztami ponoszonym przez rolników, ignorować miejscowe uwarunkowania lub przenosić obciążenia na inny obszar łańcucha wartości. Zespół finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu LAMASUS(odnośnik otworzy się w nowym oknie), koordynowanego przez Międzynarodowy Instytut Stosowanej Analizy Systemowej(odnośnik otworzy się w nowym oknie), opracowuje narzędzia modelujące oraz procesy oparte na współpracy interesariuszy, które pozwolą decydentom na porównywanie skutków różnych działań i decyzji. Działania te wpisują się w dążenia do realizacji założeń Europejskiego Zielonego Ładu(odnośnik otworzy się w nowym oknie), unijnej wizji rolnictwa i żywności oraz kolejnych etapów wspólnej polityki rolnej(odnośnik otworzy się w nowym oknie).
Modele użytkowania gruntów wskazują obszary, gdzie polityka rolna może przynieść większe korzyści
Zespół projektu LAMASUS zestawił dane dotyczące użytkowania gruntów, symulacje upraw i użytków zielonych, modele różnorodności biologicznej oraz oceny kosztów na poziomie gospodarstwa. W ramach opracowania strategicznego powstałego w ramach projektu, które zostało przedstawione w informacji opublikowanej na łamach serwisu CORDIS, zespół wykazał, że strategiczne zmniejszenie intensywności upraw obejmujące zaledwie 7 % gruntów rolnych w Unii Europejskiej może zaowocować zmniejszeniem ogólnych emisji sektora rolnictwa o 4,9 %, czyli o około 12 milionów ton ekwiwalentu dwutlenku węgla rocznie, przy jednoczesnym obniżeniu wydajności produkcji rolnej o zaledwie 2 %. W tych działaniach nie chodzi o zmuszenie wszystkich rolników o podjęcie jednakowych działań. Jak wyjaśnia Tamás Krisztin, jeden z głównych badaczy projektu LAMASUS i starszy badacz w Międzynarodowym Instytucie Stosowanej Analizy Systemowej: „Rozwiązania opracowane w ramach projektu LAMASUS pomagają decydentom w przeznaczaniu środków publicznych na działania i interwencje, które mogą przynieść największe korzyści z punktu widzenia środowiska. Osiągają to dzięki wskazywaniu obszarów, w przypadku których presja związana z użytkowaniem gruntów wymaga zmiany praktyk rolniczych, a w niektórych przypadkach także płodów rolnych uprawianych w regionie”.
Strategiczne zmniejszanie intensywności upraw bez ograniczania produkcji
Dla osób niebędących specjalistami zmniejszanie intensywności upraw może brzmieć jak sposób na ograniczenie produkcji rolnej. Zespół projektu używa jednak tego słowa w celu opisania praktyk zakładających bardziej rozważne wykorzystanie środków produkcji, w tym nawozów, pestycydów, paliw oraz pogłowia, połączone z rozwojem kompetencji, wykorzystaniem lokalnej wiedzy i technik z zakresu rolnictwa precyzyjnego. W dokumencie strategicznym opracowanym przez zespół projektu LAMASUS(odnośnik otworzy się w nowym oknie) badacze wskazali obszary, w przypadku których dofinansowanie w kwocie wynoszącej co najmniej 350 euro na hektar w skali roku może przyczynić się do ograniczenia emisji o co najmniej 1 tonę dwutlenku węgla rocznie oraz do poprawy stanu różnorodności biologicznej o 1 % co dekadę. Informacje przekazywane przez rolników i innych użytkowników gruntów, decydentów oraz naukowców przełożyły się na zmianę sposobu prezentacji ustaleń i wniosków. Przedstawione propozycje dotyczyły między innymi wykorzystania siatki zamiast obszarów administracyjnych wskazanych w Nomenklaturze Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych, co miało pozwolić na dokładniejsze przedstawienie wyników na szczeblu lokalnym.
Portal LAMASUS usprawnia porównywanie scenariuszy
Użyteczność modeli ogranicza zrozumienie przedstawianych danych przez użytkowników. Zespół projektu LAMASUS opracował wyniki dotyczące Austrii, Francji, Niemiec, Niderlandów i Norwegii na historie z serii Land Policy Dashboard(odnośnik otworzy się w nowym oknie), opracowane we współpracy z dziennikarzem zajmującym się rolnictwem. Wyniki były także omawiane podczas warsztatów z udziałem miejscowych i krajowych interesariuszy. Jak zauważa Tamás Krisztin, „scenariusze opracowane w ramach projektu LAMASUS pomogą decydentom na szczeblach unijnym, krajowym i lokalnym w analizowaniu rozwiązań strategicznych, które pozwalają na rozwój gospodarki przy jednoczesnej realizacji zrównoważonych praktyk rolniczych”. Narzędzia opracowane w ramach projektu powstały z myślą o usprawnianiu takich porównań. „Rozwiązanie LAMASUS Scenario Explorer pozwala użytkownikom - zarówno użytkownikom modeli, jak i decydentom - porównywać różne scenariusze i modele”, wyjaśnia. Takie rozwiązanie jest istotne ze względu na fakt częstych niepowodzeń działań związanych z ochroną klimatu i różnorodności biologicznej, co wynika z braku dostępu do danych, które często pozostają niedostępne i niewidoczne w specjalistycznych sprawozdaniach. Łącząc modele, mapy, publiczne zbiory danych i lokalną dyskusję, rozwiązania opracowane w ramach projektu LAMASUS zapewniają decydentom dostęp do bardziej przystępnych metod oceny i analizy, dzięki którym mogą wskazywać obszary, w przypadku których realizacja określonych działań może przynieść istotne korzyści środowisku, bez pomijania rolników w tym procesie.
