Przyspieszenie realizacji transformacyjnych działań w zakresie adaptacji do zmiany klimatu w Europie
Adaptacja transformacyjna to podejście zakładające ograniczenie wpływu zmiany klimatu na ludzi, gospodarkę i naszą planetę poprzez głębokie i systemowe zmiany. Projekt TransformAr(odnośnik otworzy się w nowym oknie), skupiający 22 partnerów z 11 krajów, oparł się na istniejących, udanych inicjatywach w celu opracowania, przetestowania i zademonstrowania rozwiązań na rzecz klimatu(odnośnik otworzy się w nowym oknie) oraz ścieżek działania w sześciu lokalizacjach o zróżnicowanych potrzebach. „Przetestowaliśmy w praktyce 20 rozwiązań adaptacyjnych o skali lokalnej, skupiając się na wyzwaniach związanych z wodą, takich jak susza, powodzie i podnoszenie się poziomu morza”, wyjaśnia koordynator projektu Jan Cools z Instytutu Środowiska i Zrównoważonego Rozwoju przy Uniwersytecie w Antwerpii(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w Belgii. Działania takie jak kontrola wód opadowych, stacje mikroklimatyczne i systemy monitorowania morza, zostały przetestowane za pomocą instalacji demonstracyjnych i laboratoriów Living Labs, a jednocześnie opracowano mechanizmy finansowe mające na celu przyspieszenie inwestycji w te rozwiązania.
Wsparcie lokalnych społeczności i ich gospodarek
Na Karaibach w ramach projektu TransformAr opracowano i wdrożono pilotażowo Fundusz Adaptacyjny Gwadelupy(odnośnik otworzy się w nowym oknie) (FLAG). Dzięki temu sfinansowano sześć projektów zwiększających odporność na zmianę klimatu, dostosowanych do lokalnych uwarunkowań, w tym dotyczących gospodarki wodnej, ochrony przeciwpowodziowej, uprawy wanilii i hodowli świń. W Galicji w Hiszpanii rosnące temperatury i pogarszająca się jakość wody zagrażają sektorowi akwakultury produkującemu omułki. Projekt TransformAr wsparł trzy rozwiązania adaptacyjne skupiające się na monitorowaniu wody(odnośnik otworzy się w nowym oknie), pomagające przewidywać zmiany środowiskowe, wspierać oparte na dowodach zarządzanie adaptacyjne oraz wzmacniać konkurencyjność lokalnych przedsiębiorstw i społeczności. Wśród innych przetestowanych działań znalazły się monitorowanie pogody i szkolenia dla młodzieży w Grecji, biofiltrację wód opadowych w Finlandii oraz ochronę wybrzeża na Sardynii.
Zwiększanie popytu na rozwiązania oparte na zasobach przyrody
Dzięki projektom demonstracyjnym oraz ścisłej współpracy między władzami lokalnymi, naukowcami, interesariuszami i obywatelami projekt przyczynił się zarówno do zwiększenia świadomości, jak i popytu na rozwiązania oparte na zasobach przyrody (NbS). „Lokalni decydenci poznali ekspertów, do których mogli zwrócić się po porady dostosowane do ich konkretnego kontekstu i z którymi mogli omówić praktyczne rozwiązania”, mówi Cools. Nowe rozwiązania oparte na naturze są wdrażane na Azorach, w Czechach, Finlandii i Norwegii. W ramach projektu przeanalizowano także przyjazny dla inwestorów mechanizm łączący rozwiązania z finansowaniem. Na przykład w Zjednoczonym Królestwie działa serwis pośredniczący, który łączy firmy pragnące zrównoważyć swój wpływ na klimat z rolnikami mogącymi wdrożyć rozwiązania oparte na zasobach przyrody. „Firmy same z siebie nie wiedziałyby od razu, jak i gdzie dokonać kompensacji, podczas gdy rolnicy mogliby nie inwestować w rozwiązania oparte na zasobach przyrody, gdyby nie było na nie popytu”, dodaje Cools.
Budowanie ekonomicznych argumentów na rzecz odporności na zmianę klimatu
W ramach projektu, finansowanego z programu Misja UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu(odnośnik otworzy się w nowym oknie), oceniono również skutki gospodarcze globalnego ocieplenia i stwierdzono, że niepowstrzymane zmiany klimatu mogłyby spowodować spadek produktu krajowego brutto (PKB) w całej UE nawet o 1,43%, przy czym straty w południowej Europie wyniosłyby blisko 2%. „Adaptacja do zmiany klimatu nie jest wydatkiem, lecz kluczową inwestycją mającą na celu ochronę naszego PKB, zatrudnienia i produktywności”, zauważa Cools. Badacze opracowali dokument dotyczący monitorowania inicjatyw w zakresie adaptacji do zmiany klimatu(odnośnik otworzy się w nowym oknie) oraz przystępną wizualizację przedstawiającą skutki zmiany klimatu w Europie(odnośnik otworzy się w nowym oknie), obejmujące zarówno scenariusze historyczne, jak i prognozowane na przyszłość w kluczowych wymiarach: społeczno-gospodarczym, zdrowotnym, wodnym i rolniczym. Projekt TransformAr dał początek kilku kolejnym projektom, w tym SystR, którego celem jest zwiększenie odporności systemowej w całej Europie, BALTFLOODS(odnośnik otworzy się w nowym oknie), dotyczący gotowości przeciwpowodziowej w regionie Morza Bałtyckiego, oraz DesirMED, który wspiera rozwiązania oparte na naturze (NbS) w regionie Morza Śródziemnego.
