Wykorzystanie potencjału „kopalni miejskich” w Europie
Przewiduje się, że zapotrzebowanie na surowce krytyczne, CRM znacznie wzrośnie w nadchodzących dziesięcioleciach. „Chociaż surowce te mają kluczowe znaczenie dla ekologicznej i cyfrowej transformacji Europy, a także dla jej niezależności gospodarczej, większość dostaw jest kontrolowana przez niewielką liczbę krajów spoza UE, co sprawia, że Europa jest szczególnie narażona na napięcia geopolityczne”, mówi James Horne(odnośnik otworzy się w nowym oknie), kierownik projektu w Forum ds. zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego(odnośnik otworzy się w nowym oknie) (WEEE Forum). Chociaż w Europie brakuje pierwotnych lokalnych źródeł CRM, dysponuje ona potencjalnie lukratywnym źródłem wtórnym: codziennymi odpadami. Pomocą w wykorzystaniu tej „kopalni miejskiej” jest finansowany ze środków UE projekt FutuRaM(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „FutuRaM dostarcza informacji na temat potencjału wydobywania surowców krytycznych z odpadów wytwarzanych w Europie, co daje Unii możliwość pozyskiwania części surowców krytycznych z własnych zasobów i zmniejszenia jej zależności od źródeł pierwotnych w innych częściach świata”, dodaje Horne, który koordynuje projekt.
Prognozowanie ilości surowców krytycznych
Zespół projektu, koncentrując się na bateriach, sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, pojazdach, górnictwie, żużlach i popiołach oraz odpadach budowlanych i rozbiórkowych, zastosował innowacyjną metodę oceny potencjału surowców krytycznych w strumieniu odpadów. Metoda ta polega na analizie danych dotyczących surowców wtórnych i surowców krytycznych w celu modelowania ich aktualnych zasobów i przepływów. Uwzględnia również szczegółowe scenariusze przyszłości w celu oszacowania ilości surowców w każdym strumieniu odpadów do 2050 r. Jak wyjaśnia Horne: „Celem jest wspieranie komercyjnego wykorzystania zarówno surowców wtórnych, jak i surowców krytycznych przez producentów, podmioty zajmujące się recyklingiem oraz inwestorów, a także pomoc decydentom i organom rządowym”. Z danymi i prognozami dotyczącymi wszystkich strumieni odpadów można zapoznać się na platformie projektu Urban Mine Platform(odnośnik otworzy się w nowym oknie).
Wsparcie dla europejskiego aktu o surowcach krytycznych
Badania w ramach projektu skupiały się również na opracowaniu Ramowej Klasyfikacji Zasobów ONZ (UNFC) — narzędzia, które pozwala lepiej zrozumieć opłacalność projektów związanych z surowcami. „Dostosowanie metodologii UNFC zapewnia zharmonizowane i całościowe ramy do oceny oraz przejrzystego przekazywania informacji o wykonalności projektów odzyskiwania surowców deweloperom projektów, organom i decydentom”, zauważa Horne. W ramach prac projektowych kryteria oceny UNFC zostały zmodyfikowane i przetestowane, aby lepiej uwzględniały specyficzne cechy projektów dotyczących zasobów wtórnych, co pozwoliło na bardziej kompleksową ocenę ich wykonalności technicznej, społeczno-gospodarczej i środowiskowej. Wyniki projektu pomogły również we wdrożeniu europejskiego aktu w sprawie surowców krytycznych(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „ Dyrekcja Generalna ds. Rynku Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP(odnośnik otworzy się w nowym oknie) zwróciła się do naszych naukowców z prośbą o dostarczenie danych, które pomogą zidentyfikować newralgiczne punkty związane z surowcami krytycznymi w strumieniu odpadów, aby można było podjąć ukierunkowane działania w tym zakresie”, zauważa Horne. „Wspaniale było móc dostarczyć te dane jeszcze w trakcie trwania projektu, ponieważ nieczęsto zdarza się, by wyniki projektu zostały wykorzystane jeszcze przed jego zakończeniem”. Z metodologii UNFC można korzystać za pośrednictwem strony SARA4UNFC(odnośnik otworzy się w nowym oknie), narzędzia internetowego opracowanego przez FutuRaM.
Baza danych dotycząca strumieni odpadów
W ramach projektu FutuRaM stworzono bogatą bazę danych dotyczącą kilku strumieni odpadów, z których każdy ma kluczowe znaczenie dla wzmocnienia europejskich dostaw surowców krytycznych. „W połączeniu z rozwojem metody UNFC stanowi to solidną podstawę do bardziej efektywnego wdrażania nowych procesów przetwarzania surowców wtórnych w Europie”, podsumowuje Horne. Zespół projektowy planuje rozszerzyć swoje działania w ramach FutuRaM 2, projektu finansowanego ze środków UE, którego rozpoczęcie zaplanowano na początek 2027 roku.
