Skip to main content

Article Category

Article available in the folowing languages:

Czynniki odpowiedzialne za złą jakość ikry

Niska oraz zmienna jakość ikry stanowi problem, który dotyka gospodarstwa rybne na całym świecie. Jednak jak dotąd przeprowadzono niewiele badań nad zaburzeniami równowagi białkowej w ikrze, która ma kluczowe znaczenie dla wczesnego rozwoju, a co za tym idzie – może być przyczyną niskiej jakości komórek jajowych.

Żywność i zasoby naturalne
Badania podstawowe

Do głównych składników ikry zaliczają się białka żółtka (YP), których prekursorami są witellogeniny (Vtg). Wszystkie ryby produkują wiele rodzajów Vtg, które mogą odgrywać różne role w procesie dojrzewania oocytów oraz odżywiania zarodków i larw. Odpowiedzialne za te procesy mechanizmy cytologiczne zachodzą przy udziale złożonych układów receptorów Vtg, elementów uczestniczących w endocytozie, enzymów i białek składowych proteomu. Wstępne wyniki badań wskazują, że upośledzenie ich funkcji przyczynia się do niskiej jakości ikry. Naukowcy uczestniczący w finansowanym z funduszy unijnych projekcie FISHEGG wykorzystali model danio pręgowanego (Danio rerio), aby przyjrzeć się jakości ikry w ujęciu proteomicznym. Scharakteryzowano strukturę molekularną, ekspresję, białka i filogenezę genów Vtg. Uczeni wykorzystali również techniki proteomiczne do wykrywania i kwantyfikacji witellogenin oraz pochodzących od nich białek żółtka u samic, które złożyły ikrę, w oocytach, komórkach jajowych oraz narybku, który powstał z dobrej i niskiej jakości ikry. Badania oparte na nowatorskiej technice polegającej na wyłączaniu określonych genów pozwoliły też wskazać kluczowe witellogeniny. Rezultaty prowadzonych prac wykazały, że niskiej jakości ikrę cechuje niedobór białek uczestniczących w metabolizmie energetycznym, metabolizmie lipidów i syntezie białek. Co więcej, posiada ona większą liczbę białek związanych z apoptozą, onkogenami, lizosomami i funkcjami wrodzonego układu odpornościowego, a ponadto jest bogata w lektyny i białka osłonki przejrzystej. Zidentyfikowano także kilka białek pełniących funkcję markerów jakości ikry, których ekspresja różniła się w dobrej i złej jakości komórkach jajowych. Projekt dostarczył pełnego molekularnego obrazu przedstawiającego wpływ szerokiej gamy Vtg i powstających z nich białek żółtka na jakość ikry danio pręgowanego. Badanie polegające na wyłączeniu genu dowiodło, że witellogeniny odgrywają kluczową rolę nie tylko w oogenezie, lecz także w rozwoju larw i zarodków. Naukowcy zidentyfikowali też kilka białek (w tym Vtg), które w drodze prowadzonych w przyszłości badań mogą okazać się markerami jakości ikry. Wyniki projektu FISHEGG pogłębią naszą wiedzę na temat mechanizmów molekularnych leżących u podstaw oogenezy u ryb i ułatwią odkrycie białkowych determinantów jakości komórek jajowych. Wspierając optymalizację jakości ikry u gatunków hodowlanych, inicjatywa ta przyczyni się do bardziej zrównoważonej hodowli ryb i poprawy globalnego bezpieczeństwa żywnościowego.

Słowa kluczowe

Jakość ikry, białka żółtka, witellogeniny, FISHEGG, danio pręgowany

Znajdź inne artykuły w tej samej dziedzinie zastosowania