Wypełnianie luki w wiedzy na temat różnorodności biologicznej mórz
Żyjemy obecnie w czasach niezwykłych zmian środowiskowych na całym świecie. Naukowcy szacują, że tylko 13% światowych oceanów pozostaje nienaruszonych przez działalność człowieka. Aby zachować i chronić te zasoby naturalne, mieszkańcy, naukowcy i decydenci muszą zrozumieć, jak działają środowiska morskie. Zespół finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu BIOcean5D(odnośnik otworzy się w nowym oknie) postawił sobie za cel zrozumienie, w jaki sposób przestrzeń, czas i działalność człowieka wpływają na życie morskie. Projekt zgromadził zróżnicowany zespół ekspertów z 11 krajów w celu zebrania informacji, harmonizacji strumieni danych gromadzonych przy pomocy wielu metod oraz opracowania wskaźników i ram teoretycznych na potrzeby zarządzania.
Gromadzenie próbek ii wyprawa TREC/Tara Europa
Podstawowym rezultatem prac w ramach projektu BIOcean5D jest ponad 70 000 próbek zebranych przez ekspedycję TREC/Tara Europa(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Ekspedycja, w której wzięło udział 21 państw nadbrzeżnych i 35 laboratoriów morskich, obejmowała obszar od mórz arktycznych po Morze Śródziemne, a jej skutkiem było zgromadzenie największej ilości danych na temat różnorodności biologicznej mórz w historii. Uczestnicy ekspedycji zebrali informacje na temat szerokiej gamy gatunków i ich siedlisk. Strategia gromadzenia próbek została zaprojektowana w taki sposób, by objąć różne siedliska, od obszarów dotkniętych działalnością człowieka po dziewicze środowiska. Zróżnicowane środowiska morskie, w których badacze gromadzili próbki, rozciągają się od słonawych wód Morza Bałtyckiego do ciepłych, nadmiernie zasolonych wód Morza Śródziemnego. Ekspedycja TREC/Tara Europa nie była jedyną inicjatywą ukierunkowaną na zbieranie danych. Badacze pobrali 60 rdzeni osadowych z 12 lokalizacji wzdłuż europejskiego wybrzeża, aby zbadać historię środowiska na przestrzeni ostatnich stu lat. Zespół zestawił również dane zebrane w ciągu ostatnich dziesięcioleci, w tym dane z badań planktonu w czasie zebrane przez stacje morskie we Francji i Włoszech. W ramach działań poza Europą zespół koncentrował się na tropikalnych holobiontach koralowych w Polinezji Francuskiej i organizmach głębinowych w Grzbiecie Śródatlantyckim.
Budowa ośrodka danych na potrzeby zarządzania obszarami morskimi
Zespół projektu BIOcean5D zebrał ogromną ilość danych przy użyciu wielu metod, w tym analiz próbek osadów, szeregów czasowych, czujników akustycznych i DNA środowiskowego. Badacze zestawili wszystkie zebrane dane oraz istniejące informacje o różnorodności biologicznej mórz w ramach jednego ogólnodostępnego ośrodka danych. Ośrodek łączy wiedzę specjalistyczną z zakresu mikrobiologii, makroekologii i taksonomii, harmonizując strumienie danych z wielu metod, od omiki molekularnej po obrazowanie i akustykę, w oparciu o wspólne ramy tworzenia metadanych. Ta jednolita i interoperacyjna baza wiedzy umożliwia partnerom uzupełnienie luk w wiedzy poprzez porównanie danych gromadzonych przy pomocy różnych technologii. Zharmonizowany ośrodek danych BIOcean5D umożliwił budowę modeli i ram życia morskiego, na których oprą się działania w zakresie ochrony siedlisk morskich. Istotnym rezultatem projektu jest marker metabarkodowania JEDI(odnośnik otworzy się w nowym oknie), który stanowi proste i skuteczne narzędzie oceny wykorzystywanie w procesie monitorowania różnorodności biologicznej. Zespół zaleca również zmianę sposobu wyznaczania morskich obszarów chronionych. Dzięki wykorzystaniu bogactwa i coraz większej dostępności danych, zastąpienie statycznych granic ich dynamicznym wyznaczaniem jest właściwym rozwiązaniem w kontekście MPA. Celem prac jest udostępnianie rezultatów zróżnicowanym odbiorcom. Artykuły, warsztaty i współpraca z wolontariuszami pozwoliły na połączenie społeczności naukowej, decydentów i naukowców-wolontariuszy. Dzięki udostępnianiu przystępnych cenowo i otwartych narzędzi naukowcom zajmującym się morzem i instytucjom współpracującym z ludźmi, którzy utrzymują się dzięki morzom, zespół projektu BIOcean5D położył podwaliny pod budowę trwałej europejskiej sieci monitorowania linii brzegowej.
