Historia lasów deszczowych w Afryce
Tropikalne lasy deszczowe Afryki Zachodniej i Środkowej to jedne z najbardziej zróżnicowanych biologicznie ekosystemów na Ziemi. Niestety stoją w obliczu poważnego zagrożenia ze strony rosnącej populacji, rolnictwa i niezrównoważonego leśnictwa. Ważne jest zatem, aby zrozumieć historię ewolucji i procesy ekologiczne stojące za tak rozległą różnorodnością gatunków, zanim będzie za późno. Zbiory botaniczne przechowywane w muzeach i instytutach naukowych w Europie stanowią cenne narzędzie badań, obejmują bowiem obszary tropikalne Afryki, do których dostęp jest obecnie utrudniony. Niektóre z próbek pochodzą jednak z czasów kolonialnych, w związku z czym nie nadają się do badania przy użyciu konwencjonalnych technik molekularnych, które sprawdzają się jedynie w przypadku próbek współczesnych o dobrze zachowanym DNA. Finansowany przez UE projekt AGORA (Ancient genomics of rainforests) powstał z myślą o wyselekcjonowaniu nowoczesnych metod badania tych zbiorów. Inicjatywa skupiła się przede wszystkim na ośmiu gatunkach drzew rosnących w lasach deszczowych Afryki Środkowej. Do ich zbadania wykorzystano najnowocześniejsze metody genomiczne oraz techniki do badania pradawnego DNA w celu zrekonstruowania historii naturalnej ekosystemów lasów deszczowych. Wyniki wykazały występujące w przeszłości przeszkody utrudniające przepływ genów, a także historię fragmentacji lasu deszczowego. Okazały się one zgodne z historią klimatu tropikalnej Afryki w przedostatniej i ostatniej epoce lodowcowej. W tamtym czasie warunki suche doprowadziły do skurczenia się powierzchni lasów deszczowych na rzecz ekosystemów trawiastych sawanny oraz do przetrwania typowych dla nich gatunków w kilku ostojach. Zespół AGORA udostępnił nowe techniki i informacje na temat historii ewolucji lasów deszczowych Zachodniej i Środkowej Afryki. Lokalizacja kilku ostoi w Afryce, których obecność sugerowano wcześniej na podstawie liczebności gatunków endemicznych, została potwierdzona przy użyciu nowatorskich analiz genomicznych populacji.
