Należy zapewnić większe prawa uczestnikom badań medycznych - wskazują wyniki projektu 5. PR
W niektórych przypadkach niedostatecznie chronione są prawa i swobody osób uczestniczących w programach badań medycznych w Państwach Członkowskich - stwierdzają członkowie zespołu europejskich naukowców. Przedstawiając ostatnio wyniki swoich badań w Brukseli naukowcy podkreślali, że konieczne są większe wysiłki w kierunku zakomunikowania tych wniosków krajowym komisjom ds. etyki odpowiedzialnym za ocenę propozycji badań. Finansowany w ramach piątego programu ramowego (5. PR) projekt PRIVIREAL został uruchomiony w celu sprawdzenia skuteczności dyrektywy UE o przepływie danych w zakresie zabezpieczania podstawowych praw i swobód osobom uczestniczącym w badaniach medycznych. Dyrektywa o ochronie osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych została uchwalona w 1995 r. w celu usunięcia przeszkód w przepływie tych danych poprzez zabezpieczenie fundamentalnych praw obywateli (w szczególności prawa do ochrony prywatności). Państwa Członkowskie wdrażały tę dyrektywę w różnorodny sposób, dlatego nie jest jasne, w jaki sposób legislacja kształtująca ocenę propozycji projektu przez komisje ds. etyki wpłynęła w szczególności na badania medyczne. Projekt PRIVIREAL ma za zadanie wypełnić tę lukę w wiedzy. - Badania medyczne stanowią istotny czynnik w zachowaniu zdrowia ludności i zapewne dopuszczalne są wyjątki w pewnych regulacjach, aby ułatwić poprawę stanu zdrowia - powiedział David Townend z Instytutu Prawa i Etyki Biotechnologii Uniwersytetu w Sheffield w Wielkiej Brytanii. - Są one istotną częścią każdej gospodarki, ale oznacza to, że rozluźnienie przepisów dotyczących podstawowych praw i swobód poszczególnych osób, zwłaszcza prawa do ochrony prywatności, stanowi wielką pokusę - dodał. Ponieważ dla projektu PRIVIREAL kwestią kluczową jest zrozumienie, gdzie leży punkt równowagi między osiągnięciami naukowymi i ochroną prywatności, naukowcy podeszli do odpowiedzi na to pytanie w trzech etapach. Po pierwsze zbadali, jaka była skuteczność wdrożenia dyrektywy o w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych (95/46/WE) w odniesieniu do badań naukowych w krajach europejskich, a następnie sprawdzili, jaki jest wpływ legislacji na ocenę wniosków badawczych dokonywaną przez komisje ds. etyki. Następnie zespół badawczy PRIVIREAL połączył te wyniki, aby móc ocenić wdrożenie dyrektywy w każdym z krajów i zadecydować, jakie uprawnienia należy przyznać komisjom ds. etyki w zakresie ochrony praw uczestników badań na podstawie regulacji UE. - Na naszej stronie internetowej znajdują się odpowiednie przepisy ustawodawcze i wykonawcze o ochronie danych, a także komentarze i inne informacje ogólne - wyjaśniają członkowie zespołu. Na spotkaniu w Brukseli ujawniono zalecenia przygotowane przez realizatorów projektu, powiązane z siedmioma głównymi tematami: definicją danych osobowych, anonimowością danych, informacjami udzielanymi osobie, której dane dotyczą, rodzajami niezbędnych wstępnych weryfikacji, procesowi udzielania zgody, postępowaniu w przypadkach wyjątkowych i ogólnie roli komisji ds. etyki badań.