Komisja przyjmuje Zieloną Księgę na temat nowej strategii w zakresie ochrony zdrowia psychicznego
W dniu 17 października Komisja przyjęła Zieloną Księgę na temat ochrony zdrowia psychicznego, podejmującą tematykę zwalczania chorób psychicznych w Europie. Zielona Księga pod tytułem "Promowanie zdrowia psychicznego ludności: w kierunku strategii w zakresie ochrony zdrowia psychicznego w Unii Europejskiej" ("Promoting the mental health of the population: Towards a strategy on mental health for the European Union") ma rozpocząć publiczne konsultacje na temat sposobów zwalczania chorób psychicznych i promowania zdrowia psychicznego w UE. Komisarz ds. Zdrowia i Ochrony Konsumentów, Markos Kyprianou, oświadczył: - Więcej niż jeden Europejczyk na czterech cierpi co roku na choroby psychiczne. Dla naszych gospodarek stanowi to koszt do czterech procent PKB pod postacią spadku produkcyjności i innych kosztów społecznych. Nie przychodzi mi na myśl żadna inna choroba, o której mówiłoby się tak mało, a która jednocześnie dotykałaby tak dużego odsetka ludności. Co roku na choroby psychiczne zapada ponad 27 procent dorosłych Europejczyków. Są one odpowiedzialne za większość z 58 000 samobójstw, do których dochodzi każdego roku. Ich liczba przewyższa liczbę zgonów w wypadkach samochodowych. Skala zachorowań na choroby psychiczne może mieć istotny wpływ na gospodarczy i socjalny dobrobyt społeczeństwa. Oprócz tego, że choroby psychiczne stanowią wyzwanie dla sektora ochrony zdrowia, a ich konsekwencje ponoszą dotknięci nimi chorzy i ich rodziny, są one źródłem poważnych kosztów dla społeczeństwa i jego systemu gospodarczego, edukacyjnego, opieki społecznej, systemu karnego i sądownictwa. Ponadto, poprzez negatywne nastawienie i dyskryminację związaną z zaburzeniami psychicznymi naruszane są podstawowe prawa. Do niedawna jednakże inne problemy zdrowia publicznego w dużej mierze przyćmiewały znaczenie ochrony zdrowia psychicznego. Ale obecnie wzrasta zainteresowanie tą tematyką w UE oraz ujawnia się silne polityczne zobowiązanie do podjęcia działań w tym zakresie. Przyjmując Zieloną Księgę, Komisja wyraziła chęć zajęcia się sytuacją poprzez zainicjowanie szeroko zakrojonej debaty na ten temat, z zamiarem podkreślenia znaczenia ochrony zdrowia psychicznego i zbadania najlepszych sposobów opracowania wszechstronnej strategii unijnej dotyczącej zdrowia psychicznego. - Zdrowie psychiczne było zbyt długo wstydliwe pomijane, a stanowi ono kluczowy składnik całości zdrowia publicznego, ważny czynnik dobrobytu społecznego i istotną część konkurencyjnej gospodarki. Komisja z determinacją dąży do podniesienia świadomości na temat tego problemu i będzie działać na rzecz poprawy ochrony zdrowia psychicznego całej populacji UE - powiedział komisarz Kyprianou. Propozycje przedstawione w Zielonej Księdze stanowią kontynuację Ministerialnej Konferencji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotyczącej zdrowia psychicznego, odbywającej w Helsinkach w styczniu 2005 r. Na konferencji 52 Państwa Członkowskie z regionu europejskiego WHO i Komisja Europejska wydały deklarację w sprawie ochrony zdrowia psychicznego i zaakceptowały plan działań dla Europy, ustanawiający ramy dla skoordynowanych działań. Dokument ten zachęca Komisję Europejską do uczestnictwa, we współpracy z WHO, we wdrażaniu ram wyznaczających działania zgodnie z jej kompetencjami i oczekiwaniami Rady. Przedstawia ponadto znaczenie kwestii zdrowia psychicznego dla niektórych strategicznych celów polityki UE (dobrobyt, solidarność i sprawiedliwość społeczna, jakość życia obywateli), proponuje opracowanie strategii w zakresie ochrony zdrowia psychicznego na poziomie wspólnotowym i identyfikuje możliwe priorytety. W Zielonej Księdze na temat ochrony zdrowia psychicznego proponowane są trzy domeny działań na poziomie unijnym: - zainicjowanie dialogu z Państwami Członkowskimi w celu uzgodnienia planu działań w zakresie ochrony zdrowia psychicznego; - uruchomienie platformy UE w zakresie ochrony zdrowia psychicznego, skupiającej wielu interesariuszy i umożliwiającej opracowanie sposobu włączenia tej problematyki do różnych sektorów i innych dziedzin polityki UE oraz analizę zagadnień etycznych, takich jak podstawowe prawa osób cierpiących na choroby psychiczne; - tworzenie zasobów informacji o ochronie zdrowia psychicznego na poziomie UE, z uwzględnieniem śledzenia tendencji, gromadzenia danych i identyfikowania najlepszych praktyk. Komisja Europejska zachęca instytucje europejskie, rządy, specjalistów w dziedzinie ochrony zdrowia, zainteresowane strony z innych sektorów, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, w tym organizacji pacjentów, oraz środowisk badawczych do przedstawiania swoich poglądów na temat dokumentu i kwestii w nim poruszanych. Opinie przedkładane w ramach procedury konsultacyjnej należy nadsyłać Komisji do 31 maja 2006 r. Komisja wykorzysta otrzymane informacje do opracowania propozycji ogólnounijnej strategii w zakresie ochrony zdrowia psychicznego. Obecnie Komisja finansuje kilka projektów badawczych w dziedzinach, których dotyczy Zielona Księga. Przyszłe wyzwania stojące przed Europą wywołane obciążeniami i kosztami ponoszonymi w związku z zaburzeniami i chorobami mózgu mogą być poważne, zwłaszcza w świetle starzenia się ludności. Z tego właśnie powodu programy badawcze Unii Europejskiej zajmują się ich skutkami i badaniem środków, które mogą ograniczyć ich przyczyny i skutki.