Komisarze wskazują regionom konwergencji, w jaki sposób fundusze strukturalne mogą wspierać badania i innowacje
Komisarz ds. nauki i badań naukowych Janez Potocnik i współpracująca z nim komisarz odpowiedzialna za politykę regionalną, Danuta Hübner, podkreślili rolę funduszy strukturalnych we wspieraniu badań i innowacji w regionach konwergencji UE. Przemawiając na konferencji w Warszawie w dniu 13 lutego obydwoje wezwali najmniej konkurencyjne regiony UE do traktowania inwestycji w badania i innowacje jako możliwości wykreowania długotrwałego wzrostu gospodarczego i stania się integralną częścią europejskiej gospodarki opartej na wiedzy. - Fundusze strukturalne, a szczególnie Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, mają już pewne osiągnięcia w inwestowaniu w BRT [badania i rozwój technologiczny] - powiedział Potocnik, wskazując na sumę 10,5 miliarda euro wydaną za pośrednictwem programu na infrastrukturę badawczą oraz służącą rozwojowi technologicznemu i innowacjom w latach 2000-2006. - Powiązania z [ badaniami i innowacjami oraz ] funduszami strukturalnymi będą obecnie wspierane jeszcze intensywniej: w projektach rozporządzeń obecnie poddanych formalnej debacie w Radzie i Parlamencie Europejskim [BRT] i przejście do gospodarki opartej na wiedzy zyskały pozycję priorytetową w ramach trzech nowych celów (konwergencji, konkurencyjności regionalnej i współpracy terytorialnej) - kontynuował komisarz. W praktyce fundusze strukturalne zostaną wykorzystane do wspierania infrastruktur badawczych, zasobów ludzkich, przedsiębiorstw innowacyjnych, parków naukowych, inkubatorów lub określonych projektów badawczych w zakwalifikowanych regionach. Choć Potocnik akceptuje fakt, że wykorzystanie środków z ramowego programu badawczego na projekt finansowany z funduszy strukturalnych nie byłoby możliwe, możliwe jednak byłoby na przykład wykorzystanie obydwu programów do finansowania różnych etapów projektu infrastrukturalnego. - Jednakże najlepszym sposobem osiągnięcia synergii pomiędzy programem ramowym a funduszami strukturalnymi byłoby ustanowienie priorytetów badawczo-rozwojowych na poziomie krajowym i regionalnym, które mogłyby zostać uznane za uzupełnienie priorytetów programu ramowego - uważa Potocnik. Komisarz Hübner w swoim przemówieniu nieco bardziej zagłębiła się w kwestię sposobów wykorzystania finansowania konwergencji do wspierania badań i innowacji. Rozpoczęła jednakże, mówiąc: - W chwili obecnej są ludzie, którzy twierdzą, że w regionach konwergencji należy się koncentrować na konkretnych inwestycjach w infrastrukturę materialną, zaś znacznie mniej na czynnikach niematerialnych, takich jak know-how i umiejętności. Ale brak innowacji - i badań stanowiących ich źródło - jest w rzeczywistości kluczowym czynnikiem deficytowym w gospodarkach mniej rozwiniętych regionów. W procesie konwergencji innowacje są koniecznością, a nie zbytkiem. Hübner zgadza się, że potencjał badawczy i innowacyjny różni się znacznie w zależności od regionu, co powoduje, że ustalenie jednolitych celów w zakresie udziału funduszy, jakie mają być inwestowane w tę działalność, jest niepraktyczne. Ponadto podkreśliła, że w wyniku publicznej interwencji nie uda się zbudować od zera grup badawczych czy innowacyjnych, a zatem inwestycje muszą koncentrować się na istniejących bądź wyłaniających się biegunach doskonałości. Jednakże komisarz wyróżniła pięć kluczowych metod, które w jej opinii umożliwią najlepsze wykorzystanie funduszy strukturalnych we wspieraniu badań i innowacji. Po pierwsze, poprzez rozwijanie bardziej zaawansowanych i ambitnych strategii z użyciem takich narzędzi, jak prognozowanie kierunków rozwoju regionalnego lub działalności innowacyjnej; po drugie, poprzez propagowanie współpracy między sektorem prywatnym, publicznymi organizacjami badawczymi oraz władzami publicznymi; po trzecie, zapewniając mechanizmy przekształcania wyników badań w komercyjne produkty i usługi; po czwarte, integrując małe i średnie przedsiębiorstwa w międzynarodowy łańcuch dostaw, aby zyskać jak najwięcej z zagranicznych inwestycji bezpośrednich; i po piąte, wspierając grupy innowacyjne jako podstawę trwałej współpracy między sektorem publicznym a prywatnym. - Zdecydowanie uważam, że fundusze strukturalne są niezbędne do wzmacniania możliwości badawczych i rozwojowych regionów konwergencji - podsumowała Hübner. - Wzywam władze krajowe i regionalne, aby w pełni wykorzystały unikalne możliwości, jakie [one] oferują, zarówno w zakresie wspierania reformy strukturalnej, jak i tworzenia gospodarki opartej na wiedzy.