Autorzy raportu apelują o wprowadzenie przepisów prawnych dotyczących agendy lizbońskiej
W raporcie opracowanym przez Stockholm Network, europejski zespół ekspertów, zaleca się wprowadzenie specjalnych unijnych przepisów prawnych, które służyłyby do monitorowania postępu w realizacji agendy lizbońskiej oraz zapewniłyby bardziej wymierne cele i granice czasowe. Jego autorzy apelują także o nadanie Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA) większego znaczenia w programie politycznym oraz o harmonizację europejskiego systemu patentowego. W raporcie przedstawiono przegląd polityki i praktyk UE w dziedzinie innowacji, badań naukowych, praw własności intelektualnej i konkurencji. Te obszary są uważane za kluczowe dla realizacji strategicznego celu agendy lizbońskiej, zakładającego osiągnięcie do 2010 r. statusu najbardziej konkurencyjnej i dynamicznej gospodarki opartej na wiedzy na świecie. Autorzy raportu, choć uznają cel 2010 r. za godny pochwały, sugerują, że UE mogła przecenić swoje możliwości. Przekonują oni, że takie cele jak stworzenie społeczeństwa informacyjnego dla wszystkich, ERA oraz środowisko przyjazne dla nowo powstających przedsiębiorstw innowacyjnych nie są jeszcze dostatecznie zabezpieczone. Aby przybliżyć realizację tych zamierzeń autorzy raportu zalecają wprowadzenie specjalnej "dyrektywy lizbońskiej", która "przyspieszyłaby dokonanie ważniejszych zmian istotnych dla wdrożenia agendy lizbońskiej". W przepisach tych należałoby zawęzić zakres pierwotnego tekstu i skupić się na obszarach strategicznie ważnych, które mają realną szansę zostać zaakceptowane politycznie przez państwa członkowskie. Powinny one dotyczyć takich dziedzin jak własność intelektualna, współpraca sektora publicznego i prywatnego, wykorzystanie badań finansowanych ze środków publicznych oraz wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Proponowane przepisy powinny ustalić wyraźne krótko- i średnioterminowe efekty oraz konkretne granice czasowe nie przekraczające trzech lat. "Chociaż agenda lizbońska miała na celu poprawę innowacyjności w UE w ciągu dziesięciu lat, istnieje ogromna potrzeba dokładniejszego określenia czasu zakończenia realizacji każdego jej elementu. W ten sposób deklaracje zawarte w dokumentach mogą zostać przełożone na praktyczne zobowiązania", piszą autorzy raportu. W raporcie podano także zalecenia dotyczące niektórych strategicznych celów agendy. W kwestii ERA apeluje się o wznowienie politycznego wsparcia na rzecz zwiększenia poziomu inwestowania w badania i rozwój (B+R). Autorzy, chociaż przyjmują z zadowoleniem zwiększenie wsparcia w ramach siódmego programu ramowego (7PR), to przekonują, że "kiedy przychodzi czas na decyzje, środki są nadal przydzielane w sposób niewspółmierny na inne obszary o prawdopodobnie mniejszym znaczeniu dla obywateli UE pod względem wkładu w rozwój gospodarki i społeczeństwa". Jedynym sposobem osiągnięcia celu barcelońskiego, czyli zwiększenia nakładów inwestycyjnych na działalność badawczą do 3 procent PKB do 2010r. jest, jak utrzymują, "stawianie kwestii B+R na równi z innymi kwestiami politycznymi, takimi jak wspólna polityka rolna. Ważne jest, żeby osoby odpowiedzialne za opracowywanie polityki w UE i unijni politycy ponosili odpowiedzialność za swoje obecne decyzje powodujące niedoinwestowanie ERA". W kwestii komercjalizacji wyników badań w raporcie zauważa się, że między państwami członkowskimi UE nie ma znaczących różnic dotyczących narzędzi prawnych, mechanizmów strukturalnych i wyobrażeń kulturowych. Zaleca się w nim wprowadzenie nowych ogólnoeuropejskich przepisów prawnych, których celem byłoby ujednolicenie warunków w państwach członkowskich oraz stworzenie środowiska bardziej sprzyjającego wykorzystywaniu wiedzy i działaniom związanym z transferem technologii. W raporcie z zadowoleniem przyjmuje się utworzenie europejskich platform technologicznych, co ma zacieśnić współpracę publiczno-prywatną w ramach ERA, ale apeluje się do decydentów o wykorzystywanie mechanizmów umożliwiających ściślejszą współpracę na podstawie art. 171 Traktatu UE. W sprawie harmonizacji systemu patentowego w UE, która jest kolejnym celem strategicznym agendy lizbońskiej, autorzy raportu ponawiają wezwanie do przyjęcia i jednostronnego wdrażania porozumienia londyńskiego i europejskiego porozumienia w sprawie rozwiązywania sporów patentowych. Zapewniłoby to instrumenty prawne niezbędne do usprawnienia unijnego systemu do czasu osiągnięcia porozumienia w sprawie patentu wspólnotowego. Wśród innych zaleceń dotyczących systemu patentowego znajdują się ograniczenie biurokracji i utworzenie przyspieszonej procedury załatwiania wniosków składanych przez MŚP, określenie przepisów w sprawie kosztów oraz dalsze prace nad koncepcją ubezpieczenia w przypadku sporów patentowych jako środka ochrony praw MŚP.