Rada wzywa do szybkiego przechodzenia do gospodarki opartej na wiedzy
Wprawdzie wiosenny szczyt Rady w dniach 13 i 14 marca br. przebiegał przede wszystkim pod znakiem zmian klimatycznych, szefowie państw i rządów UE wezwali także do "szybkich postępów" w realizacji strategii na rzecz uwolnienia potencjału innowacyjnego Europy. Wśród kluczowych aspektów tej strategii znajduje się realizacja krajowych celów w zakresie inwestycji w badania i rozwój (B+R), promowanie dużych projektów badawczych takich jak GALILEO oraz wspólne inicjatywy technologiczne (WIT), a także poprawa współpracy między przemysłem a środowiskiem naukowym. Począwszy od wznowienia strategii lizbońskiej w 2005 r. wspólne wysiłki zaowocowały znacznymi osiągnięciami w dziedzinie badań naukowych, wiedzy i innowacji, m.in. utworzeniem Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERBN) oraz podjęciem szeregu WIT. Uważa się je za ważne elementy gospodarki opartej na wiedzy, do której Europa ma nadzieję przejść przed rokiem 2010. Jednak, zdaniem Rady, bardzo dużo jest jeszcze do zrobienia. W pierwszej kolejności państwa członkowskie powinny określić w Krajowych Programach Reform, w jaki sposób realizowane będą działania na rzecz osiągnięcia krajowych celów w zakresie inwestycji w B+R. Powinny także wykazać, w jaki sposób ich strategie B+R przysłużą się rozwojowi Europejskiej Przestrzeni Badawczej i lepszemu kierowaniu nią. Rada wzywa ponadto państwa członkowskie do promowania korzystania z internetu oraz do rozwoju e-infrastruktury naukowej. Pod tym kątem należy podjąć starania, aby do 2010 r. wszystkie szkoły miały dostęp do szybkiego internetu oraz określić w ramach Krajowych Programów Reform ambitne cele krajowe w zakresie dostępu gospodarstw domowych. W dziedzinie budowania doskonałości naukowej Rada podkreśla znaczenie dalszego wspierania i realizacji kluczowych inicjatyw takich jak GALILEO oraz Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT). Rada życzyłaby sobie także jak najszybszego podjęcia decyzji w sprawie inicjatyw z art. 169 oraz dodatkowych inicjatyw badawczych. Oprócz tego, "szczególną uwagę należy zwrócić na dalsze inicjatywy na rzecz wspólnego programowania badań naukowych, wzajemnie uzupełniające się międzynarodowe strategie współpracy naukowo-technicznej oraz wzmocnienie infrastruktury badawczej o znaczeniu ogólnoeuropejskim". Co się tyczy uwolnienia potencjału innowacyjnego i budowy gospodarki opartej na wiedzy, kluczowe znaczenie ma komunikacja między poszczególnymi aktorami. W związku z tym Rada wzywa do podjęcia wysiłków na rzecz poprawy powiązań między nauką a przemysłem oraz sprzyjania tworzeniu światowej klasy klastrów innowacji oraz klastrów i sieci regionalnych. Odnośnie do finansowania, uniwersytetom należy zezwolić na tworzenie partnerstw ze środowiskiem biznesowym, dzięki którym będą skorzystać z uzupełniających funduszy sektora prywatnego. Jednocześnie konieczne jest promowanie obejmującego całą UE rynku kapitału podwyższonego ryzyka dla najbardziej innowacyjnych przedsiębiorstw. Tu Europejski Fundusz Inwestycyjny musi odgrywać kluczową rolę w finansowaniu innowacyjnych małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Wreszcie, aby uczynić gospodarkę naprawdę nowoczesną i konkurencyjną, państwa członkowskie i UE muszą zlikwidować przeszkody dla swobodnego przepływu wiedzy, dodając piątą swobodę. Zakładałoby to zwiększenie transgranicznej mobilności badaczy oraz studentów, naukowców i kadry pedagogicznej wyższych uczelni. Wymagałoby to także ułatwienia i promocji optymalnego korzystania z własności intelektualnej powstałej w publicznych organizacjach badawczych, a także wspierania otwartego dostępu do wiedzy. Stworzenie nowej generacji światowej klasy infrastruktury badawczej oraz wspieranie wzajemnego uznawania kwalifikacji również sprzyjałoby zwiększeniu przepływu wiedzy. Co się tyczy zmian klimatu, przywódcy europejscy zobowiązali się do uzgodnienia przed końcem 2008 roku zestawu środków mających na celu zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych o 20% do 2020 r. Miałyby one zostać przyjęte najpóźniej na początku 2009 r.