Nanoszczepionki: kolejna granica w spersonalizowanym leczeniu nowotworów
Nanoszczepionki, nową generację szczepionek, które za nośniki wykorzystują nanocząsteczki(odnośnik otworzy się w nowym oknie), ogłoszono najbardziej udanym postępem w wykorzystaniu nanotechnologii(odnośnik otworzy się w nowym oknie) do zapobiegania chorobom. Biohybrydowe i biodegradowalne nanoszczepionki wykazały duży potencjał w leczeniu kilku rodzajów nowotworów. Wykazano również, że zwiększają one wskaźnik przeżyć, ilość całkowitych remisji nowotworu i stymulują specyficzne dla guza odpowiedzi immunologiczne. „Biohybrydowe i biodegradowalne nanoszczepionki to nowa, zorientowana na pacjencie platforma immunoterapeutyczna(odnośnik otworzy się w nowym oknie) oparta na nanomateriałach, która stanowi kolejną granicę w spersonalizowanym leczeniu nowotworów”, mówi Hélder Santos, profesor nanotechnologii farmaceutycznej na Uniwersytecie w Helsinkach(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Przy wsparciu finansowanego ze środków UE projektu iNANOVAC4CANCER Santos i jego zespół badaczy ustalili techniczną i komercyjną zasadność stworzenia platformy spersonalizowanych nanoszczepionek biohybrydowych i biodegradowalnych.
Nanoszczepionki jako immunoterapia przeciwnowotworowa
Głównym celem projektu wspieranego przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych(odnośnik otworzy się w nowym oknie) było opracowanie postaci użytkowej biohybrydowej nanoszczepionki i ocena jej skuteczności w walce z rakiem w modelach nowotworów(odnośnik otworzy się w nowym oknie). W tym celu w ramach projektu wykorzystano zaawansowane nanotechnologie, które dostosowano do potrzeb medycyny spersonalizowanej. „Technologie te pozwalają nam na precyzyjne tworzenie materiałów w nanoskali w celu opracowywania nowych terapeutycznych postaci użytkowych”, wyjaśnia Santos. W oparciu o te prace w ramach projektu udało się określić zarówno najistotniejsze parametry wpływające na postać użytkową biohybrydowych nanoszczepionek, jak i ich skuteczność zarówno w skojarzeniu, jak i w postaci monoterapii(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Ponadto naukowcy ocenili wpływ pokrycia błony komórkowej(odnośnik otworzy się w nowym oknie) na stabilność i zgodność biologiczną produkowanych nanoszczepionek. Potwierdzili oni również techniczne możliwości przełożenia nanoszczepionek oraz wykazali ich profilaktyczne i terapeutyczne działanie na modele różnych nowotworów. „Wykazaliśmy korzyści płynące z wykorzystania takich elementów biologicznych jak błony komórek nowotworowych i wirusy jako platform nanoszczepionek w celu rozwiązania niektórych bieżących problemów wiążących się z zastosowaniem immunoterapii przeciwnowotworowej”, dodaje Santos. „Co najważniejsze, wykazaliśmy potencjał wykorzystania biohybrydowych nanoszczepionek w roli immunoterapii przeciwnowotworowej”.
Analiza konkurencji i dalsze badania
Oprócz samych badań Santos i jego zespół przeprowadzili również dogłębną analizę konkurencji i zbadali możliwość wprowadzenia do obrotu wyników uzyskanych w ramach projektu iNANOVAC4CANCER za pośrednictwem przedsiębiorstwa typu start-up lub na podstawie umów licencyjnych. Ostatecznie jednak zespół ustalił, że najlepszą drogą jest, póki co, skupić wysiłki wyłącznie na opracowaniu nanoszczepionek na raka piersi i czerniaka(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „W oparciu o wszystkie dane przedkliniczne uzyskane w ramach tego projektu zdecydowano, że zanim zaczniemy mówić o komercjalizacji, musimy przeprowadzić badania wykonalności na ludziach, aby przetestować technologię u potencjalnych pacjentów z nowotworami”, zauważa Santos. W związku z tym Santos pracuje obecnie nad rozszerzeniem uogólnienia i możliwości przełożenia technik iNANOVAC4CANCER. Analizuje on również skuteczność profilaktyczną i terapeutyczną dwóch platform nanoszczepionek w przypadku słabo immunogennych typów raka, na przykład potrójnie ujemnego raka piersi(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Chcielibyśmy również przeanalizować dokładny skład wyizolowanych błon komórek nowotworowych, aby ocenić, które białka, glikoproteiny(odnośnik otworzy się w nowym oknie) i glikany(odnośnik otworzy się w nowym oknie) są nadal obecne po procesie uzyskiwania postaci użytkowej”, podsumowuje Santos. „Konieczne będzie przeprowadzenie dalszych badań w celu oceny wpływu heterologicznych błon komórek nowotworowych na przenikanie do komórek, wraz z badaniami oceniającymi różnice w składzie korony białkowej między powlekanymi i niepowlekanymi nanoszczepionkami”.
