CORDIS - Wyniki badań wspieranych przez UE
CORDIS

REmote SEnsing techniques for ARCHaeology

Article Category

Article available in the following languages:

Nowy sposób ochrony europejskiego dziedzictwa kulturowego

Naukowcy z finansowanego ze środków UE projektu RESEARCH wykorzystują szereg nowych technologii, w tym obserwację Ziemi, systemy informacji geograficznej, drony i dane, aby pomóc władzom lepiej chronić wiele wrażliwych obiektów dziedzictwa kulturowego w Europie.

Społeczeństwo icon Społeczeństwo

Bogate europejskie dziedzictwo kulturowe jest w niebezpieczeństwie, a wielu ważnym stanowiskom archeologicznym zagraża erozja gleby, przemieszczanie się ziemi i zmiany w użytkowaniu gruntów. Dobrą wiadomością jest to, że archeolodzy mają teraz dostęp do szeregu nowych technologii. Rozwiązania takie jak obserwacja Ziemi (EO), systemy informacji geograficznej (GIS), bezzałogowe statki powietrzne (UAV) i geofizyka mogą pomóc archeologom lepiej chronić nasze dziedzictwo kulturowe. Połączeniem tych technologii jest finansowany ze środków UE projekt RESEARCH. „Platforma RESEARCH została zaprojektowana jako przystępne cenowo narzędzie, które archeolodzy i władze mogą wykorzystać do monitorowania miejsc pod kątem oznak degradacji, wdrażania konserwacji zapobiegawczej, obniżania kosztów renowacji i, ostatecznie, zachowania naszego dziedzictwa kulturowego dla przyszłych pokoleń” — mówi Fabiana Battistin, postdoc w archeologii klasycznej na uczelni Unitus (Università della Tuscia), która pełniła funkcję kierownika naukowo-technicznego projektu.

Automatyzacja procesu oceny ryzyka

Sercem projektu, który otrzymał wsparcie z programu działania „Maria Skłodowska-Curie”, jest wielozadaniowa platforma tematyczna GIS wyposażona w szereg specjalnie opracowanych wtyczek. Za tą platformą kryje się jednak ogromna ilość badań. Na początek naukowcy ocenili intensywność zagrożenia przy użyciu różnych rodzajów danych satelitarnych i naziemnych, a także danych uzyskanych za pomocą bezzałogowych statków powietrznych. Dane te zostały następnie przeanalizowane i wykorzystane do mapowania różnych zagrożeń, na jakie narażone jest dane stanowisko archeologiczne lub obiekt. W projekcie wykorzystano również dane z teledetekcji lotniczej i naziemnej, w tym dane zebrane za pomocą georadaru (GPR, ground-penetrating radar), w celu wykrycia i zmapowania zarówno samej stojącej konstrukcji, jak i jej podpowierzchniowych cech archeologicznych. „Mapy te pozwoliły nam zrozumieć, jak bardzo poszczególne elementy konstrukcyjne były narażone na konkretne zagrożenia” — wyjaśnia Stefano De Angeli, profesor nadzwyczajny archeologii klasycznej w Unitus i koordynator projektu RESEARCH. Wszystkie te możliwości przetwarzania i mapowania danych zostały następnie zintegrowane z kompleksową platformą RESEARCH. „Platforma ta automatyzuje cały proces oceny ryzyka, w wyniku czego powstają mapy zagrożeń, podatności i ryzyka, które władze rządowe i inne zainteresowane strony mogą wykorzystać do podejmowania decyzji opartych na danych dotyczących tego, jak najlepiej chronić nasze dziedzictwo kulturowe” — dodaje Battistin.

Wykorzystanie obserwacji Ziemi i geofizyki do monitorowania i ochrony dziedzictwa kulturowego

W ramach projektu RESEARCH zbadano również, w jaki sposób różne rodzaje danych EO, w tym te pochodzące z europejskiego programu obserwacji Ziemi Copernicus w połączeniu z danymi geofizycznymi, mogą być wykorzystywane do monitorowania i ochrony dziedzictwa kulturowego. Na przykład, w ramach projektu stworzono rozwiązanie typu plug-in, które automatyzuje przetwarzanie danych georadarowych i tworzy pośrednią mapę podatności zakopanych złóż archeologicznych. „Pokazuje to możliwość modelowania podpowierzchniowych cech archeologicznych z danych georadarowych za pomocą GIS. Otwiera to drogę do opracowania rozwiązania zdolnego do tworzenia pełnych modeli 3D tych struktur” — zauważa De Angeli.

Krok naprzód w dziedzinie ochrony zabytków archeologicznych

Projekt RESEARCH, dzięki eksperymentowaniu z nowymi technologiami i wykorzystaniu ich do oceny i mapowania różnych zagrożeń, stanowi krok naprzód w dziedzinie ochrony archeologicznej. „Narzędzia opracowane w ramach projektu umożliwiają władzom proaktywną ochronę stanowisk archeologicznych poprzez wdrożenie ciągłego monitorowania i długoterminowej strategii ograniczania ryzyka” — zauważa De Angeli. „Nasza praca zapewni bardziej efektywne wykorzystanie danych EO, wraz ze wszystkimi najnowszymi technologiami, do monitorowania najważniejszych czynników ryzyka, a także do mapowania i interpretacji archeologicznej” — podsumowuje Battistin. Wyniki projektu mogą również posłużyć jako podstawa do opracowania najlepszych praktyk w zakresie ochrony krajobrazów i stanowisk archeologicznych najbardziej narażonych na skutki zmian klimatu.

Słowa kluczowe

RESEARCH, dziedzictwo kulturowe, obserwacja Ziemi, EO, systemy informacji geograficznej, GIS, drony, dane, archeolodzy, bezzałogowe statki powietrzne, UAV, teledetekcja

Znajdź inne artykuły w tej samej dziedzinie zastosowania