Zachęty do stosowania zrównoważonej akwakultury niskotroficznej
Wyżywienie rosnącej populacji świata jest jednym z największych wyzwań stojących przed ludzkością. Oszacowano, że do 2050 roku będziemy musieli produkować dwa razy więcej żywności niż obecnie. „Obecnie rolnictwo zajmuje połowę powierzchni Ziemi, zużywa 69% dostępnej słodkiej wody i generuje od 25% do 30% emisji gazów cieplarnianych”, zauważa Philip James, koordynator projektu AquaVitae(odnośnik otworzy się w nowym oknie) z firmy Nofima(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w Norwegii. Jak dodaje: „musimy zdywersyfikować nasze systemy produkcji żywności, odchodząc od niezrównoważonych form eksploatacji zasobów i produkując żywność w sposób, który nie będzie miał tak negatywnego wpływu na planetę”.
Zintegrowane podejście multitroficzne
Jedną z możliwych opcji jest stworzenie zrównoważonego i konkurencyjnego sektora akwakultury. Mimo że ponad 70% powierzchni Ziemi pokrywa woda, to zaledwie 2% światowych zasobów żywności pochodzi z morza. Projekt AquaVitae postawił sobie za cel rozwiązanie tego problemu poprzez znalezienie sposobów na zwiększenie produkcji gatunków niskotroficznych(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w Oceanie Atlantyckim. Projekt rozpoczął się od zidentyfikowania smacznych i odżywczych gatunków, takich jak wodorosty, uchowce, ostrygi i małże, a także strzykwy i jeżowce, jako przyszłych zrównoważonych opcji żywności i składników żywności. W projekcie przyjęto również zintegrowane podejście do akwakultury multitroficznej. W tym przypadku hodowano razem gatunki z różnych poziomów troficznych – od mikroalg po ryby. „Chodzi o to, aby wykorzystać produkty przemiany materii i składniki odżywcze z wyższych poziomów troficznych do wyżywienia gatunków żyjących na niższych poziomach troficznych”, wyjaśnia James. „Dzięki temu powstaje gospodarka o obiegu zamkniętym, łagodząca niektóre skutki środowiskowe oddzielnej uprawy poszczególnych gatunków”.
Pilotażowe rolnictwo na lądzie i morzu
Zespół projektu przeprowadził szereg programów pilotażowych. Jak mówi James: „Na lądzie mamy do czynienia z bardziej zdefiniowanym systemem, który można kontrolować i mierzyć. Na morzu środowisko jest bardziej dynamiczne. W tym projekcie przyjrzeliśmy się obu aspektom”. Na przykład w fiordach Wysp Owczych zespół projektu zajął się hodowlą łososia, aby ocenić korzystny wpływ dodania wodorostów i małży. W bardziej kontrolowanych środowiskach na lądzie hodowano także uchowce wraz z wodorostami i strzykwami. Przeanalizowano również hodowlę krewetek w stawach, aby sprawdzić, które gatunki mogłyby rozwijać się na odpadach krewetkowych, a także przetestowano nowe czujniki wykrywające siarkę. Osiągnięcie odpowiedniego poziomu siarki jest kluczowe dla udanej hodowli krewetek. Zespół projektu przyjrzał się również postrzeganiu akwakultury przez konsumentów. Naukowcy odkryli, że konsumenci byli skłonni zapłacić nawet o 50% więcej za żywność pochodzenia morskiego ze względu na ich wysoką jakość odżywczą i nawet o 40% więcej za produkty posiadające certyfikat ekologiczny.
Korzyści płynące z podejścia wykorzystującego akwakulturę niskotroficznej
W projekcie pomyślnie wykazano liczne korzyści dla akwakultury niskotroficznej. Główne ustalenia można znaleźć w dostępnej starszej wersji broszury(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Dla mnie akwakultura gatunków niskotroficznych to oczywistość”, dodaje James. „Potrzebujemy o wiele więcej żywności i musimy produkować ją w sposób zrównoważony. Akwakultura jest najbardziej zrównoważoną metodą”. Kolejnym ważnym punktem projektu dla Jamesa był kompleksowy program wymiany dla naukowców na wczesnym etapie kariery. Dzięki temu 13 młodych badaczy i badaczek miało okazję spędzić czas i wykonywać swoją pracę za granicą. „To właśnie ci ludzie będą nieść w przyszłość rezultaty i przesłanie projektu AquaVitae” – mówi.
