Konsekwencje spadku liczby owadów zapylających
Owady zapylające są nieodzowne dla wielu roślin na całym świecie, a spadek ich liczebności stanowi poważne zagrożenie dla globalnego bezpieczeństwa żywnościowego. Co więcej, zanikanie tych ważnych owadów, które jest obecnie monitorowane na różne nowatorskie sposoby, wpływa także na rośliny, których rozród opiera się na owadach. Najnowsze badania sugerują, że mniejsza liczba owadów zapylających może zmieniać skład użytków zielonych i wpływać na środowisko w większym stopniu, niż przewidywano dotychczas. „Rośliny, których rozmnażanie płciowe zależy od owadów zapylających, charakteryzują niższa zawartość suchej masy i cieńsze liście niż rośliny wiatropylne, w tym trawy”, wyjaśnia Yann Clough(odnośnik otworzy się w nowym oknie), ekolog z Uniwersytetu w Lund. Wiele z tych roślin stanowi pożywienie dla roślinożernych owadów, są preferowane przez zwierzęta hodowlane, w tym bydło i owce, a także charakteryzuje je wyższy wskaźnik rozkładu. „Wszystko to wskazuje, że niższa dostępność owadów zapylających spowoduje zmianę roślinności, która może prowadzić do spowolnienia działania ekosystemu”, mówi Clough. W ramach projektu DrivenByPollinators(odnośnik otworzy się w nowym oknie), finansowanego przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych(odnośnik otworzy się w nowym oknie), Clough i jego zespół starali się dowiedzieć więcej o potencjalnym wpływie spadku liczebności owadów na dzikie rośliny i ekosystemy. Dzięki różnorodnym doświadczeniom przeprowadzanym na naturalnych pastwiskach i w klatkach na polu doświadczalnym naukowcy ocenili zmiany w zbiorowiskach roślinnych i wpływ na inne organizmy.
Ocena wpływu zmiany sposobu użytkowania gruntów na grupy owadów zapylających
Naukowcy wykorzystali modelowanie oparte na zebranych danych empirycznych, aby powiązać sposoby użytkowania gruntów z występowaniem różnych grup owadów zapylających. Zespół zastosował dwa różne podejścia doświadczalne, zmieniając dostępność owadów zapylających i zbiorowisk roślinnych za pomocą klatek i sieci, aby formalnie sprawdzić, czy niższa dostępność owadów zapylających powoduje zmiany w składzie zbiorowisk roślinnych i procesach ekosystemowych. „Wciąż trwa analiza wyników, choć wstępne rezultaty wskazują istotne powiązania między mniejszą dostępnością zapylaczy i zbiorowiskami roślinnymi, niż się spodziewaliśmy - to fascynujące odkrycie”, mówi Clough. Naukowcy wciąż pracują nad ustaleniem, jakie mogą być konsekwencje takiego stanu rzeczy dla funkcjonowania ekosystemu, choć wczesne dane sugerują, że niektóre efekty mogą być przejściowe - niektóre rośliny reagują na niższą dostępność owadów zapylających, z kolei inne trwają nadal.
Wpływ na zarządzanie użytkami zielonymi
Badania wpisują się w szersze prace badawcze wykazujące spadek liczby roślin zapylanych przez owady w północnej i północno-zachodniej Europie. „Rezultaty naszych badań wskazują, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że oprócz czynników obejmujących zmiany w gospodarowaniu gruntami i zwiększoną depozycję azotu atmosferycznego, istotnym powodem zmian może być spadek dostępności zapylaczy”, dodaje Clough. Istnieje pewien rozdźwięk pomiędzy zwiększaniem różnorodności roślin, intensywnym wypasem i ograniczaniu konkurencji wśród roślin, a dbaniem o różnorodność owadów przez celowe utrzymywanie korzystnej dla nich roślinności. „Nasze badania wskazują, że zapewnienie odpowiednich warunków owadom zapylającym pomoże również przyczynić się do realizacji szerszych celów w zakresie ochrony przyrody i odtwarzania środowiska, które często są powiązane ze składem roślinności”, zauważa Clough. „W związku z tym badania wpłyną na decyzje w zakresie zarządzania i gospodarki gruntami, w tym dotyczące dostosowania intensywności wypasu w rezerwatach przyrody i innych bogatych gatunkowo użytkach zielonych”.
Owady zapylające jako bufor dla zmian w użytkowaniu gruntów
Naukowcy nadal łączą różne analizy i doświadczenia, aby uzyskać szerszy ogląd sytuacji. Jednocześnie wykorzystują wyjątkowe zbiory danych opracowane w ramach projektu, aby lepiej zrozumieć, w jaki sposób zmienność użytkowania gruntów z roku na rok wpływa na dostępność owadów zapylających i roślin oraz czy zmiany w wielkości społeczności owadów zapylających mogą pomóc złagodzić te skutki.
