Skuteczniejsze leczenie urazów mózgu u wcześniaków
Ostatnie tygodnie ciąży to okres szybkich zmian i rozwoju, podczas którego płód rośnie szybciej niż w jakimkolwiek innym czasie. W przypadku przeszło 15 milionów dzieci, które rodzą się przedwcześnie każdego roku, ten kluczowy etap ciąży jest skrócony lub nie występuje wcale. W rezultacie wcześniaki przez całe życie borykają się z problemami zdrowotnymi i rozwojowymi, w tym ze zwiększonym ryzykiem uszkodzenia mózgu. Zjawisko znane jako encefalopatia wcześniaków lub wcześniacze uszkodzenie mózgu jest powiązane z wyższymi wskaźnikami częstotliwości występowania autyzmu, epilepsji i porażenia mózgowego. „Nie istnieją metody leczenia uszkodzeń mózgu u wcześniaków, brakuje nam również narzędzi pozwalających na diagnozowanie zakresu uszkodzeń zanim upłynie od kilku dni do kilku tygodni od narodzin”, zauważa Pierre Gressens, badacz z Francuskiego Narodowego Instytutu Zdrowia i Badań Medycznych(odnośnik otworzy się w nowym oknie) (Inserm). Wkrótce może się to jednak zmienić, między innymi dzięki pracom prowadzonym w ramach finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu PREMSTEM(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Projekt PREMSTEM ma na celu zapewnienie skutecznego i sprawnego sposobu leczenia urazów mózgu u wcześniaków”, dodaje Gressens, który pełni funkcję koordynatora projektu.
Leczenie urazów mózgu wcześniaków za pomocą komórek macierzystych
Łącząc grupę czołowych europejskich i australijskich naukowców z doświadczeniem w neonatologii, opracowywaniu leków i obrazowaniu mózgu, zespół projektu PREMSTEM postawił sobie za cel opracowanie nowego sposobu diagnozowania i leczenia encefalopatii wcześniaków. Podstawę tych prac stanowi nowa terapia komórkami macierzystymi, która pozwala na naprawę uszkodzeń mózgu wcześniaków. Proponowane leczenie wykorzystuje ludzkie mezenchymalne komórki macierzyste, które występują w pępowinie. „Chcieliśmy określić potencjał regeneracyjny komórek mezenchymalnych w przypadku wcześniaczego uszkodzenia mózgu”, wyjaśnia Gressens. W tym celu naukowcy wykorzystali wiele wzajemnie uzupełniających się modeli zwierzęcych, które odtwarzały szereg kluczowych aspektów etiologicznych encefalopatii wcześniaków. Zbadali również mechanizmy neuroprotekcyjne komórek mezenchymalnych in vitro. W ten sposób odkryli, że opóźnione podawanie donosowe komórek mezenchymalnych może zapewnić istotną ochronę przeciw encefalopatii. „Ze względu na brak biomarkerów, czasami stosujemy leczenie u wcześniaków, które tego nie wymagają, co może wywołać toksyczność”, zauważa Gressens. „Opóźnienie podania komórek zmniejsza ryzyko”.
Lepsza przyszłość dla wielu wcześniaków
Oprócz leczenia, w ramach projektu zespół opracował także przystępne cenowo i łatwe w użyciu narzędzia do obrazowania, których lekarze mogą używać do szybkiego identyfikowania uszkodzeń mózgu wcześniaków w momencie narodzin. „Zapewniając metody szybkiego diagnozowania i leczenia encefalopatii wcześniaków, projekt PREMSTEM pomaga zapewnić lepszą przyszłość dzieciom i ich rodzinom”, podsumowuje Gressens. W ramach projektu powstał także szereg artykułów naukowych(odnośnik otworzy się w nowym oknie) na temat prowadzonych badań.
