Technologie sprzyjające włączeniu
Wszystko wskazuje na to, że technologie cyfrowe przeniknęły w zasadzie wszystkie obszary naszego życia, radykalnie zmieniając sposób, w jaki nawiązujemy kontakty, pracujemy i komunikujemy się ze sobą. Nie wszyscy mogą jednak korzystać z nich w ten sam sposób. Ze względu na to, że urządzenia cyfrowe opierają się niemal wyłącznie na komunikacji wizualnej i słuchowej, ich obsługa stanowi pewne wyzwanie z punktu widzenia dostępności. Dostępność treści cyfrowych dla osób z zaburzeniami narządu wzroku, w szczególności słabowidzących i niewidomych, pozostaje utrudniona, nawet w przypadku treści tekstowych. „Biorąc pod uwagę nasze coraz większe uzależnienie od technologii, dematerializację oraz popularyzację pozbawionych przycisków urządzeń wyposażonych w ekrany dotykowe, duża część społeczeństwa jest narażona na ryzyko braku dostępu do treści i jeszcze większej stygmatyzacji ze względu na swoją niepełnosprawność”, wyjaśnia Sabrina Panëels, badaczka systemów interaktywnych pracująca w CEA-List(odnośnik otworzy się w nowym oknie). W ramach wspieranego ze środków Unii Europejskiej projektu ABILITY(odnośnik otworzy się w nowym oknie) Panëels stanęła na czele konsorcjum(odnośnik otworzy się w nowym oknie), które pracuje nad wyeliminowaniem tej luki w dostępności cyfrowej. „Wykorzystując i rozwijając nowe technologie, oprogramowanie oraz rozwiązania dotykowe, dążymy do tego, by treści cyfrowe i urządzenia stały się bardziej dostępne dla wszystkich”, mówi.
Pierwszy tablet wielozmysłowy
Dzięki nawiązaniu współpracy z 285 użytkownikami widzącymi i niedowidzącymi i określeniu ich rzeczywistych potrzeb, zespół odniósł wiele sukcesów. Wśród nich można wymienić opracowanie pierwszego tabletu wielozmysłowego, który jest w stanie odtwarzać fakturę na standardowym ekranie OLED. Prototyp tabletu o przekątnej 10,5 cala działa pod kontrolą systemu Windows i jest wyposażony w ekran z dodatkowymi funkcjami dotykowymi. „Prototyp wykorzystuje zlokalizowane i wielodotykowe wibracje, które mogą odtwarzać fakturę w zależności od wyświetlanej treści, wyczuwalną palcami zarówno w ruchu, jak i statycznie”, zauważa Panëels. „Ponadto urządzenie umożliwia prezentowanie różnych faktur pod poszczególnymi palcami, dzięki czemu na przykład w czasie przeglądania mapy użytkownik może jednym palcem wyczuwać fale morskie, a drugim fakturę lasów i inne elementy topologiczne”. W ramach projektu zespół zajął się także strategiami projektowania ukierunkowanymi na przekazywanie treści za pomocą dotyku, a także analizą korzyści płynących ze stosowania połączonego dwuwymiarowego wyświetlacza i tabletu wielozmysłowego ze sztuczną inteligencją w celu przetwarzania obrazów, plików PDF i wykresów na treść dotykową w czasie rzeczywistym.
Sztuczna inteligencja poprawia dostępność treści cyfrowych
W ramach projektu zespół opracował także szereg algorytmów uczenia maszynowego dostosowanych do szczególnych potrzeb osób z zaburzeniami wzroku. Prace obejmowały opracowanie nowego oprogramowania wykorzystującego sztuczną inteligencję w celu analizy obrazu i tworzenia tekstu, które pozwala na przetwarzanie treści cyfrowych w dostępne alternatywy wizualne, dźwiękowe i dotykowe. „Jesteśmy szczególnie dumni z wykorzystania technologii analizy obrazu i rozwiązań opartych na konwersacyjnej sztucznej inteligencji, które pozwalają na dostarczanie interaktywnych opisów obrazów dostosowanych do potrzeb jednostki, a także z naszej aplikacji do pisania predykcyjnego, która umożliwia użytkownikom dodawanie emoji do wiadomości”, zauważa Panëels.
Wyższa poprzeczka dla technologii sprzyjających włączeniu
Pomimo licznych wyzwań, zespół skutecznie dowiódł, że zbudowanie przystępnego cenowo wielozmysłowego tabletu opartego na sztucznej inteligencji jest możliwe. W ten sposób badacze położyli podwaliny pod opracowanie komercyjnego produktu i wytyczyli nowe standardy w zakresie rozwoju europejskich technologii zorientowanych na użytkownika i sprzyjających włączeniu społecznemu. „Nasze prace przyczyniły się do rozwoju projektowania inkluzywnego i włączenia społecznego, przynosząc korzyści nie tylko osobom z zaburzeniami wzroku, ale także osobom z innymi niepełnosprawnościami, osobom w podeszłym wieku, a nawet dzieciom”, dodaje Panëels. Zanim urządzenie trafi do rąk użytkowników, konieczne są dalsze prace. Obecnie naukowcy pracują nad zabezpieczeniem finansowania i nawiązaniem partnerstw wymaganych w celu dalszego rozwoju urządzenia i wprowadzenia na rynek tego sprzyjającego włączeniu rozwiązania.
