Przebudowa instytucji w celu wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt
Europejskie instytucje polityczne oraz środowisko akademickie i badawcze, a nawet biznesowe i naukowe działają w warunkach nierówności – zwłaszcza nierówności dotyczących płci. „Nasze instytucje, w których obowiązuje podział na płeć, są wynikiem hierarchii władzy opartej na płci, która z kolei bazuje na stereotypach i uprzedzeniach związanych z płcią, podsycanych przez czynniki kulturowe i polityczne”, mówi Linda Senden(odnośnik otworzy się w nowym oknie), profesorka prawa na Uniwersytecie w Utrechcie. Dobra wiadomość jest taka, że rozwiązanie tego typu nierówności instytucjonalnych nie wymaga użycia kuli wyburzeniowej. Często już niewielka „przebudowa” może przynieść istotny postęp. Wymaga to jednak podejścia uwzględniającego perspektywę całego cyklu życia z uwagi na kumulujące się skutki nierówności płci występujących na poszczególnych jego etapach. „Jeśli uda nam się zidentyfikować, które elementy są powiązane z nierównościami płci, wówczas instytucja będzie mogła się przebudować, aby lepiej spełniać potrzeby i zabezpieczać prawa dziewcząt oraz kobiet”, dodaje Senden. W tym kontekście z pomocą przychodzi finansowany ze środków UE projekt RE-WIRING(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Łączy on perspektywy globalnej Północy i globalnego Południa w ramach konsorcjum obejmującego Uniwersytet w Utrechcie, Uniwersytet w Portsmouth(odnośnik otworzy się w nowym oknie), Uniwersytet Deusto(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w Bilbao, Uniwersytet Gdański(odnośnik otworzy się w nowym oknie), Katolicki Uniwersytet w Lowanium(odnośnik otworzy się w nowym oknie), University of the Western Cape(odnośnik otworzy się w nowym oknie) i Centrum Przywództwa Inkluzywnego(odnośnik otworzy się w nowym oknie).
Przebudowa na rzecz transformacyjnej równości płci
Projekt koordynowany przez Uniwersytet w Utrechcie ma na celu przebudowę instytucji w kierunku transformacyjnej równości płci. „Oznacza to wyjście poza same objawy i przejawy nierówności płci i skupienie się na rozwiązaniu ich podstawowych przyczyn”, wyjaśnia Senden. Senden twierdzi, że aby taka zmiana była skuteczna, konieczne jest holistyczne, multidyscyplinarne podejście oparte na współtworzeniu – takie, które jednocześnie uwzględnia instytucjonalny, empiryczny i symboliczny wymiar nierówności płci. „Osiągnięcie transformacyjnej równości będzie możliwe tylko wtedy, gdy działania zostaną podjęte na tych trzech poziomach jednocześnie”, podkreśla badaczka.
Wspólne wdrażanie zmian instytucjonalnych
Wielotorowe podejście projektu do kwestii nierówności instytucjonalnych zostało wdrożone w wielu obszarach, w tym w zakresie zarządzania kryzysowego, prawa, kształtowania polityki, przywództwa, edukacji, zatrudnienia, emerytur i mediów. „Nasze unikalne podejście okazało się pomocne osobom pracującym nad tym samym problemem, ale z innej perspektywy, we wspólnej i skuteczniejszej pracy nad wprowadzeniem zmian instytucjonalnych”, zauważa Senden. Przykładowo, podejście to pomaga dzieciom, rodzicom i nauczycielom zmienić strukturę szkół, aby uniknąć stereotypów dotyczących sposobu nauczania i dokonywania wyborów. Umożliwia również decydentom przeprowadzanie oceny wpływu proponowanych i obowiązujących przepisów na kwestie płci oraz zapewnienie, że stanowione prawo uwzględnia kwestie płci. Korzyścią dla przedsiębiorstw jest z kolei możliwość wdrożenia wytycznych dotyczących równego wynagrodzenia dla kobiet i mężczyzn oraz unikania działań, których celem jest „zabetonowanie kobiet” w dyskryminacyjnym systemie. Podejście to wykorzystano nawet do zaprojektowania modelu, który miał na celu przebudowę branży marketingu oraz rozwiązanie problemu reklam seksistowskich, w tym zapobieganie im.
Badanie przyczyn nierówności płci
Na podstawie prac zrealizowanych w ramach projektu, jego zespół przygotował „Podręcznik przebudowy instytucji” oraz szereg innych narzędzi i wskazówek(odnośnik otworzy się w nowym oknie), z których mogą korzystać różne instytucje, aby krytycznie przyjrzeć się czynnikom powodującym nierówności płci. „Pomysł «przebudowy» instytucji naprawdę trafia do ludzi, pozwalając im zrozumieć, że w grę wchodzą zarówno ukryte, jak i widoczne powiązania. I chociaż niektóre się krzyżują, a inne zawodzą, to przy odpowiednim zaangażowaniu i wsparciu zawsze można je naprawić”, podsumowuje Senden.
