Odporność na zmianę klimatu i bezpieczniejsza woda pitna
Finansowany przez UE projekt SafeCREW(odnośnik otworzy się w nowym oknie) odpowiedział na pilną potrzebę zapewnienia bezpiecznych i przystępnych cenowo dostaw wody pitnej w UE. Rosnące skutki zmiany klimatu powodują wzrost temperatury wody oraz zwiększone stężenie mikroorganizmów i naturalnych substancji organicznych (NOM). „Zmiany te utrudniają funkcjonowanie zarówno dezynfekowanych, jak i niedezynfekowanych systemów zaopatrzenia w wodę pitną (DWSS), zwłaszcza w odniesieniu do powstawania szkodliwych produktów ubocznych dezynfekcji (DBP) oraz stanowią wyzwanie dla stabilności mikrobiologicznej”, wyjaśnia koordynatorka projektu Anissa Grieb z Centrum Badawczego DVGW(odnośnik otworzy się w nowym oknie) przy Politechnice w Hamburgu.
Nowe metody monitorowania i analizy
Aby odpowiedzieć n ato wyzwanie, w ramach projektu SafeCREW podjęto działania mające na celu opracowanie i przetestowanie szeregu innowacyjnych narzędzi. Znalazły się wśród nich nowatorskie metody analityczne pozwalające na lepszą charakterystykę obciążenia NOM i DBP, a także narzędzia monitorujące, takie jak czujniki trihalometanów, pasywne próbniki mikrobiologiczne oraz czujniki oparte na sztucznej inteligencji. W następstwie tych działań powstały rozwiązania w zakresie uzdatniania wody. W projekcie udoskonalono technologie usuwania NOM oparte na membranach, adsorpcji i utlenianiu. Opracowano także modele prognostyczne dotyczące powstawania DBP oraz oceny ryzyka. Te innowacyjne rozwiązania zostały wdrożone i przetestowane w czterech krajach europejskich – Niemczech, Włoszech, Hiszpanii i na Ukrainie. „Prace terenowe objęły szeroko zakrojone kampanie pobierania próbek wody, monitorowanie w stacjach uzdatniania i sieciach dystrybucyjnych oraz testowanie nowych technologii w instalacjach pełnoskalowych lub pilotażowych”, mówi Grieb. „Narzędzia do monitorowania i modelowania przetestowano w rzeczywistych systemach zaopatrzenia w wodę pitną”.
Szersze wdrożenie narzędzi na potrzeby monitorowania jakości wody
Te próby pilotażowe pozwoliły zespołowi zidentyfikować najskuteczniejsze narzędzia analityczne i monitorujące pozwalające uporać się z DBP. „Czujniki miękkie mogą stanowić podstawę systemu wczesnego ostrzegania w zarządzaniu wodą pitną”, twierdzi Grieb. Potwierdzono także słuszność koncepcji pasywnego próbnika służącego do wykrywania sporadycznie występujących patogenów. Opracowano nowatorskie procesy uzdatniania mające na celu redukcję NOM i powstawania DBP, a także zweryfikowane modele prognozowania DBP wspierające zarządzanie jakością wody w czasie rzeczywistym. Z powodzeniem opracowano narzędzia do gospodarki wodnej wspierające podejmowanie decyzji w zakresie minimalizacji DBP, takie jak narzędzie do oceny ryzyka DBP(odnośnik otworzy się w nowym oknie), a także zintegrowane ramy zarządzania ryzykiem łączące dane chemiczne, mikrobiologiczne i dotyczące toksyczności. Zespół rozpowszechniał wyniki swoich prac – a także podkreślał znaczenie przeciwdziałania NOM i DBP – poprzez webinaria, moduły szkoleniowe oraz współpracę z klastrem ZeroPollution4Water. Celem tych działań było umożliwienie przedsiębiorstwom wodociągowo-kanalizacyjnym, organom administracyjnym i decydentom politycznym wykorzystanie tych wyników do podejmowania skutecznych, opartych na naukowych podstawach decyzji politycznych i operacyjnych.
Wdrażanie technologii monitorowania na większą skalę
Przedsiębiorstwa wodociągowe uczestniczące w projekcie SafeCREW dostosowały już swoje procesy zarządzania i planują podzielić się swoimi doświadczeniami z innymi przedsiębiorstwami. Trzech partnerów projektu SafeCREW nadal aktywnie prowadzi doradztwo na rzecz przedsiębiorstw wodociągowych. Dostępne publicznie(odnośnik otworzy się w nowym oknie) kompleksowe wytyczne, protokoły analityczne i opracowania dotyczące polityki przyczynią się do dalszego wykorzystywania rezultatów projektu. „Materiały te mogą pomóc przedsiębiorstwom wodociągowym w dostosowaniu procesów uzdatniania i dystrybucji wody w celu kontroli DBP oraz zapewnienia odporności na zmianę klimatu”, dodaje Grieb. Kolejne kroki obejmują szersze wdrożenie i zwiększenie skali opracowanych technologii monitorowania oraz metod uzdatniania w przedsiębiorstwach wodociągowych. Konieczne są także dalsze badania nad nowymi, nieuregulowanymi DBP, zwłaszcza związkami sulfonowanymi, a także ciągłe udoskonalanie ram oceny ryzyka. „Trwa wspieranie transferu wiedzy, integracji operacyjnej i budowania potencjału, szczególnie w regionach takich jak Ukraina”, mówi Grieb. „Dalsze finansowanie i wysiłki na rzecz współpracy pomogą w ich wdrożeniu na dużą skalę”.
