Innowacyjne pomysły na ograniczenie marnotrawstwa żywności
Każdego roku w UE marnuje się około 89 mln ton żywności, co odpowiada około 20% całkowitej produkcji żywności i kosztuje około 143 mld EUR. Stanowi to poważne wyzwanie gospodarcze i środowiskowe. „Produkcja i utylizacja odpadów spożywczych w UE prowadzi do emisji 170 milionów ton CO₂”, wyjaśnia Carolina Peñalva, koordynatorka projektu SISTERS(odnośnik otworzy się w nowym oknie) z hiszpańskiego centrum technologicznego Aitiip(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „To również marnotrawstwo środków, które zwiększa koszty ponoszone przez rolników oraz ceny dla konsumentów. Ograniczenie marnotrawstwa jest zatem kluczowe dla zmniejszenia presji na zasoby i obniżenia cen żywności”.
Od produkcji i przetwórstwa żywności po konsumpcję
Finansowany ze środków UE projekt SISTERS miał na celu zidentyfikowanie innowacji pozwalających ograniczyć straty i marnotrawstwo żywności, od etapu produkcji i przetwórstwa aż po logistykę i konsumpcję. Głównym celem było zmniejszenie marnotrawstwa o 27,4% oraz emisji CO₂ o około 20% w wybranych studiach przypadków. Najpierw opracowano rozwiązania ukierunkowane na poszczególne etapy łańcucha wartości. Z myślą o etapie produkcji stworzono platformę(odnośnik otworzy się w nowym oknie), umożliwiającą rolnikom sprzedaż nadwyżek lub odrzuconych produktów bezpośrednio konsumentom. Opracowano inteligentne pojemniki na żywność wielokrotnego użytku (BulkBox i StoreBox) wyposażone w zestawy czujników mierzących temperaturę, wilgotność, stężenie CO₂ i O₂, aby zapewnić idealne warunki przechowywania świeżych produktów podczas transportu. „Opracowaliśmy również nowe rozwiązania w zakresie opakowań pochodzenia biologicznego oraz nadających się do kompostowania w warunkach domowych, w tym folie stretch, folie uszczelniające i sztywne tacki”, mówi Peñalva. „Materiały te zawierają aktywne dodatki, takie jak ekstrakty z liści karczocha, które poprawiają trwałość żywności i zmniejszają wpływ na środowisko”. Dla detalistów opracowano wytyczne dotyczące dobrych praktyk oraz znak jakości SISTERS, a także dynamiczny algorytm etykietowania, który automatycznie dostosowuje ceny w oparciu o daty ważności i stany magazynowe.
Inteligentne pojemniki i opakowania pochodzenia biologicznego
Wszystkie innowacje zostały dokładnie przetestowane w warunkach rzeczywistych lub przemysłowych. Platforma została zweryfikowana w ramach projektów pilotażowych z udziałem około 300 producentów produktów pierwotnych. Inteligentne pojemniki wypróbowano z produktami łatwo psującymi się, takimi jak grzyby, jagody, szpinak, łosoś i ser. Potwierdziły lepsze działanie konserwujące w porównaniu ze standardowymi pudełkami. Opakowania pochodzenia biologicznego zostały wdrożone na skalę przemysłową i przetestowane na rzeczywistych liniach produkcyjnych (np. w przypadku świeżo krojonych jabłek, słodkiej papryki i sera). „Wyniki wykazały skuteczne zapewnienie bezpieczeństwa żywności oraz taką samą lub lepszą trwałość w porównaniu z tradycyjnymi tworzywami sztucznymi, w zależności od rodzaju produktów spożywczych”, zauważa Peñalva. Wytyczne dotyczące dobrych praktyk oraz znak jakości „Seal of Excellence” zostały przetestowane w 35 sklepach EROSKI w sześciu hiszpańskich prowincjach, w rzeczywistych warunkach pracy, w celu oceny ich skalowalności i wpływu na marnotrawstwo żywności w handlu detalicznym.
Zestaw narzędzi do analizy biznesowej i praktyczne wytyczne
W ramach projektu SISTERS udało się stworzyć solidny zestaw(odnośnik otworzy się w nowym oknie) wyników nadających się do wykorzystania, obejmujący platformę, inteligentne pojemniki, algorytm dynamicznego ustalania cen oraz inteligentne etykiety QR. Konsorcjum opracowało szczegółowy biznesplan obejmujący prognozy finansowe oraz plan wprowadzenia produktu na rynek. „Ukończyliśmy zestaw narzędzi do analizy biznesowej SISTERS oraz praktyczne wytyczne, aby pomóc firmom w całym unijnym systemie żywnościowym we wdrażaniu naszych technologii”, dodaje Peñalva. „Określiliśmy ścieżki i modele powielania rozwiązań, które mają zapewnić długoterminową trwałość rozwiązań po zakończeniu projektu”. Uzyskano również istotne informacje na temat konsumentów. „Ankiety przeprowadzone wśród ponad 6500 konsumentów z UE ujawniły «paradoks bioplastiku»”, wyjaśnia Peñalva. „Konsumenci lubią biologiczne tworzywa sztuczne, ale często utylizują je nieprawidłowo z powodu niewiedzy. Odkryliśmy również, że zrozumienie różnicy między datą «najlepiej spożyć przed» a «należy spożyć do» może znacznie zmniejszyć ilość odpadów z gospodarstw domowych”.
