III - Akwakultura oparta na obiegu zamkniętym i zerowej ilości odpadów
Dzięki potencjałowi zrównoważonych źródeł białka o niskim śladzie węglowym, Komisja Europejska wybrała akwakulturę jako jeden z filarów Europejskiego Zielonego Ładu(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Realizacja tego potencjału wymaga od przedstawicieli sektora akwakultury odpowiedzialnego gospodarowania odpadami. Przy rocznej produkcji wynoszącej 1 milion ton podmioty sektora wytwarzają istotne ilości odpadów, w tym prawie 490 000 ton skorup. Dobrą wiadomością jest to, że sytuacja ta zaczyna powoli ulegać zmianie - w dużej mierze dzieje się tak dzięki finansowanym ze środków Unii Europejskiej projektom w zakresie badań i innowacji. O ośmiu z nich przeczytasz w niniejszym rozdziale.
Bogactwo ukryte w glebie
Jednym z przykładów jest projekt SAFE. Jego zespół opracowuje rozwiązania oparte na gospodarce o obiegu zamkniętym, zaprojektowane z myślą o zmniejszaniu wpływu akwakultury słodkowodnej na środowisko. Jednym z nich jest ponowne wykorzystanie osadu jako podłoża do hodowli alternatywnych źródeł białka, takich jak owady i robaki. Kolejnym projektem wykorzystującym osad w zrównoważony sposób jest AQUAPHOENIX. Jego zespół opracował oparty na zasadach gospodarki o obiegu zamkniętym sposób przetwarzania odpadów w materiał bogaty w składniki odżywcze, który może być wykorzystywany do produkcji energii odnawialnej, nawozów i pasz.
Odpady jednego sektora są skarbem dla innych
Przetwarzaniem odpadów w nowe surowce zajmują się także zespoły projektów Terraforming LIFE oraz GREENLIFE4SEAS. Badacze skupieni wokół pierwszego z nich łączą odpady z obornikiem pochodzącym od zwierząt hodowlanych w celu wytworzenia naturalnych nawozów i biogazu, natomiast w ramach drugiego projektu osady i muszle są przetwarzane w surowce wtórne dla branży budowlanej. W ramach projektu LIFE REFISH zespół zaprojektował biorafinerię zdolną do przetwarzania morskich produktów ubocznych i odrzutów na białka rybne, oleje, żelatynę i inne produkty, które mogą być wykorzystywane w sektorach spożywczym, paszowym, kosmetycznym i rolniczym. Sektor akwakultury wytwarza również istotne ilości odpadów z tworzyw sztucznych - plastikowe sieci i liny często gubią się w morzu lub są po prostu wyrzucane. Projekty takie jak LIFE MUSCLES oraz BIOGEARS mają na celu zmianę tego stanu rzeczy nie tylko poprzez recykling wyrzucanych sieci, ale także poprzez zastąpienie plastikowych sieci i lin biodegradowalnymi zamiennikami.
Nowy łańcuch wartości „od pola do stołu”
Choć większość zespołów skupia się na rozwiązaniu problemu odpadów wytwarzanych przez sektor akwakultury, zespół projektu AWARE pomaga nam w gospodarowaniu naszymi własnymi odpadami. Celem tej inicjatywy jest wdrażanie systemów akwaponicznych w miejskich oczyszczalniach ścieków, dzięki czemu przenosi akwakulturę z mórz do miast. Ogólnym założeniem jest stworzenie nowego łańcucha wartości „od pola do stołu”, który w połączeniu z innymi rozwiązaniami omówionymi w niniejszym rozdziale przekształci akwakulturę w sektor oparty na obiegu zamkniętym - zrównoważony i bezodpadowy.